शार्ङ्गधरसंहितादीपिकाŚārṅgadharasaṃhitādīpikā
ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 11, 88.1
Select a line for its word-by-word analysis.
यथा वज्रं पूर्वं शोधितं कुलत्थादिक्वाथेन तथा वैक्रान्तमपि संशोध्य पश्चान्मारयेदित्यभिप्रायः ॥ (३।०)
yathā vajraṃ pūrvaṃ śodhitaṃ kulatthādikvāthena tathā vaikrāntamapi saṃśodhya paścānmārayedityabhiprāyaḥ ||
वज्रम् अत्र द्विविधमेव ग्राह्यं श्रेष्ठत्वात् हयमूत्रेण घोटकमूत्रेण ॥ (६।०)
vajram atra dvividhameva grāhyaṃ śreṣṭhatvāt hayamūtreṇa ghoṭakamūtreṇa ||
तप्तं तप्तमिति कोऽर्थः तप्त्वाग्नौ संताप्य मूत्रे आवपेद् इत्यर्थः ॥ (७।०)
taptaṃ taptamiti ko'rthaḥ taptvāgnau saṃtāpya mūtre āvaped ityarthaḥ ||
ततः पश्चात् वैक्रान्तं मेषदुग्धं तस्य पञ्चाङ्गं तस्य गोलकं कृत्वा तत्र वैक्रान्तं मेलयित्वा पश्चान्मूषापुटे संरुध्याग्नौ पचेत् ॥ (९।०)
tataḥ paścāt vaikrāntaṃ meṣadugdhaṃ tasya pañcāṅgaṃ tasya golakaṃ kṛtvā tatra vaikrāntaṃ melayitvā paścānmūṣāpuṭe saṃrudhyāgnau pacet ||
मेषदुग्धं मेषदुग्धिका तस्याः पञ्चाङ्गमित्यर्थः पञ्चाङ्गं त्वक्पत्रपुष्पफलमूलानि ॥ (१०।०)
meṣadugdhaṃ meṣadugdhikā tasyāḥ pañcāṅgamityarthaḥ pañcāṅgaṃ tvakpatrapuṣpaphalamūlāni ||
केचित् तु मेषदुग्धस्येत्यस्य स्थाने लतास्तूत्तरवारुण्या इति पठन्ति तस्मात् पञ्चाङ्गं लघ्विन्द्रवारुण्या ग्राह्यम् ॥ (१२।०)
kecit tu meṣadugdhasyetyasya sthāne latāstūttaravāruṇyā iti paṭhanti tasmāt pañcāṅgaṃ laghvindravāruṇyā grāhyam ||
ततश्चोत्तरवारुण्या पञ्चाङ्गं गोलकं क्षिपेत् । (१३।३)
tataścottaravāruṇyā pañcāṅgaṃ golakaṃ kṣipet |
रुद्ध्वा मूषापुटे पश्चात्पचेदुद्धृत्य गोलकात् । (१३।४)
ruddhvā mūṣāpuṭe paścātpaceduddhṛtya golakāt |
क्षिप्त्वा रुद्ध्वा पचेच्चैवं सप्तधा भस्मतां नयेत् । (१३।५)
kṣiptvā ruddhvā paceccaivaṃ saptadhā bhasmatāṃ nayet |
वज्रस्थाने नियोजयेदिति तद्वैक्रान्तं तस्य कार्ये नियोजयेदित्यभिप्रायः ॥ (१४।०)
vajrasthāne niyojayediti tadvaikrāntaṃ tasya kārye niyojayedityabhiprāyaḥ ||
अत एव वैक्रान्तं वज्रवच्छोध्यमिति कथितम् ॥ (१५।०)
ata eva vaikrāntaṃ vajravacchodhyamiti kathitam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.