शार्ङ्गधरसंहितादीपिकाŚārṅgadharasaṃhitādīpikā
ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 11, 53.1
Select a line for its word-by-word analysis.
सूतं पारदं गन्धं गन्धकं द्वयोर् इति पारदगन्धकयोः ॥ (२।०)
sūtaṃ pāradaṃ gandhaṃ gandhakaṃ dvayor iti pāradagandhakayoḥ ||
कन्यका कुमारी यामार्धेनोष्णता भूयादित्यनेन तद्द्रव्यपिण्डं घटिकाचतुष्टयं यावद्घर्मे धारयेदित्यर्थः ॥ (३।०)
kanyakā kumārī yāmārdhenoṣṇatā bhūyādityanena taddravyapiṇḍaṃ ghaṭikācatuṣṭayaṃ yāvadgharme dhārayedityarthaḥ ||
दत्त्वोपरि शरावम् इत्यनेन तद्द्रव्यपिण्डं पूर्वम् ॥ (५।०)
dattvopari śarāvam ityanena taddravyapiṇḍaṃ pūrvam ||
एरण्डपत्रैर्वेष्टयित्वा पश्चात्ताम्रसंपुटे मृण्मयसंपुटे वा संनिधाय तदनु धान्यराशौ स्थापयेदित्यर्थः ॥ (६।०)
eraṇḍapatrairveṣṭayitvā paścāttāmrasaṃpuṭe mṛṇmayasaṃpuṭe vā saṃnidhāya tadanu dhānyarāśau sthāpayedityarthaḥ ||
शुद्धं सूतं द्विधा गन्धं कृत्वा खल्वेन कज्जलीम् । (७।२)
śuddhaṃ sūtaṃ dvidhā gandhaṃ kṛtvā khalvena kajjalīm |
द्वयोः समं लोहचूर्णं मर्दयेत् कन्यकाद्रवैः ॥ (७।३)
dvayoḥ samaṃ lohacūrṇaṃ mardayet kanyakādravaiḥ ||
यामद्वयात् समुद्धृत्य तद्गोलं ताम्रपात्रके । (८।१)
yāmadvayāt samuddhṛtya tadgolaṃ tāmrapātrake |
आच्छाद्यैरण्डपत्रैश्च यामार्धेनोष्णता भवेत् । (८।२)
ācchādyairaṇḍapatraiśca yāmārdhenoṣṇatā bhavet |
एवमिति पूर्वोक्तविधिना सर्वाणि लोहानि कान्ततीक्ष्णमुण्डप्रभृतीनि स्वर्णादीनि अपि अनया युक्त्या च मारयेदिति भावः ॥ (९।०)
evamiti pūrvoktavidhinā sarvāṇi lohāni kāntatīkṣṇamuṇḍaprabhṛtīni svarṇādīni api anayā yuktyā ca mārayediti bhāvaḥ ||
अपरमपि शिलागन्धार्कदुग्धाक्ता इत्यादि सुगमम् ॥ (११।०)
aparamapi śilāgandhārkadugdhāktā ityādi sugamam ||
एतेन किमुक्तं मृतं लोहं तु पश्चात् संस्कारितं कुर्यादित्यभिप्रायः ॥ (१४।०)
etena kimuktaṃ mṛtaṃ lohaṃ tu paścāt saṃskāritaṃ kuryādityabhiprāyaḥ ||
घृततुल्यं मृतं लोहं लोहपात्रगतं पचेत् । (१५।२)
ghṛtatulyaṃ mṛtaṃ lohaṃ lohapātragataṃ pacet |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.