शार्ङ्गधरसंहितादीपिकाŚārṅgadharasaṃhitādīpikā
ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 11, 1.2
Select a line for its word-by-word analysis.
स्वर्णादितीक्ष्णान्ताः सप्त धातवो विज्ञेयाः ॥ (२।०)
svarṇāditīkṣṇāntāḥ sapta dhātavo vijñeyāḥ ||
यतस्तन्त्रान्तरे अष्ट धातव इति मन्यन्ते तत्राष्टधा लोहसंज्ञा ॥ (४।०)
yatastantrāntare aṣṭa dhātava iti manyante tatrāṣṭadhā lohasaṃjñā ||
स्वर्णं तारं ताम्रनागं रङ्गं कान्तं च तीक्ष्णकम् । (५।२)
svarṇaṃ tāraṃ tāmranāgaṃ raṅgaṃ kāntaṃ ca tīkṣṇakam |
मुण्डान्तमष्टधा लोहं कांस्यारं घोषकं त्रिधा । (५।३)
muṇḍāntamaṣṭadhā lohaṃ kāṃsyāraṃ ghoṣakaṃ tridhā |
ततस्तान् शोधयेदध इति बुधस्तद्विशेषज्ञः ॥ (६।०)
tatastān śodhayedadha iti budhastadviśeṣajñaḥ ||
तान् स्वर्णादीन् अत्र स्वर्णं प्रसिद्धम् तारं रौप्यम् आरं पीतलोहं तच्च ताम्रघोषभेदाभ्यां संजातमित्येके भाषन्ते ॥ (७।०)
tān svarṇādīn atra svarṇaṃ prasiddham tāraṃ raupyam āraṃ pītalohaṃ tacca tāmraghoṣabhedābhyāṃ saṃjātamityeke bhāṣante ||
शिवस्य तेजः प्रथितो रसेन्द्रो देवीभवं गन्धमथाभ्रकं च । (९।३)
śivasya tejaḥ prathito rasendro devībhavaṃ gandhamathābhrakaṃ ca |
शुल्वं तु सूर्यस्य सहस्ररश्मेश्चन्द्रस्य रौप्यं परमेश्वरस्य ॥ (९।४)
śulvaṃ tu sūryasya sahasraraśmeścandrasya raupyaṃ parameśvarasya ||
हेमं तु विष्णोः प्रभवं वदन्ति नागं च नागस्य तु वासुकेश्च । (१०।१)
hemaṃ tu viṣṇoḥ prabhavaṃ vadanti nāgaṃ ca nāgasya tu vāsukeśca |
लोहं यमस्यैव तु कालमूर्तेर्वङ्गं च शुक्रस्य पुराविदो बुधाः ॥ (१०।२)
lohaṃ yamasyaiva tu kālamūrtervaṅgaṃ ca śukrasya purāvido budhāḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.