शार्ङ्गधरसंहितादीपिकाŚārṅgadharasaṃhitādīpikā
ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 12, 259.1
Select a line for its word-by-word analysis.
अथ ग्रहणीवज्रकपाटरसम् आह मृतसूताभ्रकम् इति ॥ (१।०)
atha grahaṇīvajrakapāṭarasam āha mṛtasūtābhrakam iti ||
मृतसूतं पारदं भवति तावत् परिमाणं पृथक् षड्द्रव्याणि ग्राह्याणि ॥ (२।०)
mṛtasūtaṃ pāradaṃ bhavati tāvat parimāṇaṃ pṛthak ṣaḍdravyāṇi grāhyāṇi ||
एके षड्द्रव्यं तु पारदसाम्यं देयमिति मन्यन्ते तन्न सर्वमतम् ॥ (३।०)
eke ṣaḍdravyaṃ tu pāradasāmyaṃ deyamiti manyante tanna sarvamatam ||
त्रिवासरम् इत्यनेनैकद्रव्यस्यैकाहम् एव भावना देयेत्यभिप्रायः ॥ (१०।०)
trivāsaram ityanenaikadravyasyaikāham eva bhāvanā deyetyabhiprāyaḥ ||
लोहपात्र इत्यादिना पिठरीयं वालुकाभिः प्रपूर्येत्यस्मदीयसम्प्रदायात् कार्यो न दोषः ॥ (११।०)
lohapātra ityādinā piṭharīyaṃ vālukābhiḥ prapūryetyasmadīyasampradāyāt kāryo na doṣaḥ ||
यामार्धमित्यनेन घटिकाचतुष्टयं यावत् एतत्सिद्धं भवति तदा प्रतिविषां मोचरसं च पृथक्सिद्धं रसतुल्यं मेलयित्वा पश्चादुक्तद्रव्यस्य रसैः कृत्वा भावयेत् ॥ (१२।०)
yāmārdhamityanena ghaṭikācatuṣṭayaṃ yāvat etatsiddhaṃ bhavati tadā prativiṣāṃ mocarasaṃ ca pṛthaksiddhaṃ rasatulyaṃ melayitvā paścāduktadravyasya rasaiḥ kṛtvā bhāvayet ||
विजयात्र भङ्गा सप्तधा भावना एकद्रव्येण कार्या अन्येषां वक्ष्यमाणानां पृथगेकवारं तत्र धातकी धातकीकुसुमानि इन्द्रयवं कुटजबीजं रास्ना सुरभी मध्वत्र लेहने यावत्तावन्मानं देयम् ॥ (१६।०)
vijayātra bhaṅgā saptadhā bhāvanā ekadravyeṇa kāryā anyeṣāṃ vakṣyamāṇānāṃ pṛthagekavāraṃ tatra dhātakī dhātakīkusumāni indrayavaṃ kuṭajabījaṃ rāsnā surabhī madhvatra lehane yāvattāvanmānaṃ deyam ||
अनुपानार्थद्रव्येषु वह्निश्चित्रकजटा विडं बिडलवणं लवणं सैन्धवम् ॥ (१७।०)
anupānārthadravyeṣu vahniścitrakajaṭā viḍaṃ biḍalavaṇaṃ lavaṇaṃ saindhavam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.