शार्ङ्गधरसंहितादीपिकाŚārṅgadharasaṃhitādīpikā

ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 12, 233.1

101 of 108 · 23 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

अथ वातनाशनरसम् आह सूतहाटकवज्राणीति ॥ (१।०)

atha vātanāśanarasam āha sūtahāṭakavajrāṇīti ||

2.0२.०

सूतं पारदं हाटकं सुवर्णं वज्रं हीरकम् ॥ (२।०)

sūtaṃ pāradaṃ hāṭakaṃ suvarṇaṃ vajraṃ hīrakam ||

3.0३.०

एके माक्षिकस्थाने गन्धकमिति पठन्ति एतन्मनोहरम् ॥ (३।०)

eke mākṣikasthāne gandhakamiti paṭhanti etanmanoharam ||

4.0४.०

तालं हरितालं नीलाञ्जनं प्रसिद्धं तदभावे सीसकं ग्राह्यम् ॥ (४।०)

tālaṃ haritālaṃ nīlāñjanaṃ prasiddhaṃ tadabhāve sīsakaṃ grāhyam ||

5.0५.०

तत्सम्भवत्वात् अब्धिफेनं समुद्रफेनम् ॥ (५।०)

tatsambhavatvāt abdhiphenaṃ samudraphenam ||

6.0६.०

एतत्सकलं सममात्रम् ॥ (६।०)

etatsakalaṃ samamātram ||

7.0७.०

पञ्चानां लवणानां पञ्चभागा इत्यर्थः ॥ (७।०)

pañcānāṃ lavaṇānāṃ pañcabhāgā ityarthaḥ ||

8.0८.०

सिन्धुसौवर्चलोपेतं बिडं सामुद्रजं गडम् इति पञ्चलवणम् ॥ (८।०)

sindhusauvarcalopetaṃ biḍaṃ sāmudrajaṃ gaḍam iti pañcalavaṇam ||

9.0९.०

रुद्ध्वाधो भूधरे पचेदिति ॥ (९।०)

ruddhvādho bhūdhare pacediti ||

10.0१०.०

तत्सकलं दिनैकम् एकदिनं संमर्द्य पश्चाद्भूधरयन्त्रे पचेद् इत्यभिप्रायः ॥ (१०।०)

tatsakalaṃ dinaikam ekadinaṃ saṃmardya paścādbhūdharayantre paced ityabhiprāyaḥ ||

11.0११.०

भूधरयन्त्रं तु पूर्वं दर्शितमेव ॥ (११।०)

bhūdharayantraṃ tu pūrvaṃ darśitameva ||

12.0१२.०

अनुपाने सकृष्णमिति पिप्पलीचूर्णं प्रक्षेपणं कुर्यात् ॥ (१२।०)

anupāne sakṛṣṇamiti pippalīcūrṇaṃ prakṣepaṇaṃ kuryāt ||

13.0१३.०

अयमेव रसो ग्रन्थान्तरे भूतोन्मादार्थं पठितः ॥ (१३।०)

ayameva raso granthāntare bhūtonmādārthaṃ paṭhitaḥ ||

14.1१४.१

अत्र क्वचिद्विपरीतता दृश्यते तथाहि । (१४।१)

atra kvacidviparītatā dṛśyate tathāhi |

14.2१४.२

सूतायस्ताम्रमभ्रं च मृतं स्वर्णं समं समम् । (१४।२)

sūtāyastāmramabhraṃ ca mṛtaṃ svarṇaṃ samaṃ samam |

14.3१४.३

सूतपादं मृतं वज्रं तालं गन्धं मनःशिलाम् ॥ (१४।३)

sūtapādaṃ mṛtaṃ vajraṃ tālaṃ gandhaṃ manaḥśilām ||

15.1१५.१

तुत्थं नीलाञ्जनं शुद्धमब्धिफेनं समं रसात् । (१५।१)

tutthaṃ nīlāñjanaṃ śuddhamabdhiphenaṃ samaṃ rasāt |

15.2१५.२

पञ्चानां लवणानां च प्रतिभागं रसोन्मितम् ॥ (१५।२)

pañcānāṃ lavaṇānāṃ ca pratibhāgaṃ rasonmitam ||

16.1१६.१

चित्रकैर् भृङ्गराजैश्च वज्रीदुग्धैश्च मर्दयेत् । (१६।१)

citrakair bhṛṅgarājaiśca vajrīdugdhaiśca mardayet |

16.2१६.२

दिनान्ते गोलकं कृत्वा रुद्ध्वा गजपुटे पचेत् ॥ (१६।२)

dinānte golakaṃ kṛtvā ruddhvā gajapuṭe pacet ||

17.1१७.१

महाभूताङ्कुशो नाम रसो गुञ्जाद्वयं लिहेत् । (१७।१)

mahābhūtāṅkuśo nāma raso guñjādvayaṃ lihet |

17.2१७.२

आर्द्रकस्य रसैर् एव भूतोन्मादप्रशान्तये ॥ (१७।२)

ārdrakasya rasair eva bhūtonmādapraśāntaye ||

18.0१८.०

पिप्पल्याक्तं पिबेच्चानु दशमूलं कषायकम् इति ॥ (१८।०)

pippalyāktaṃ pibeccānu daśamūlaṃ kaṣāyakam iti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 12, 233.1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit