शार्ङ्गधरसंहितादीपिकाŚārṅgadharasaṃhitādīpikā
ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 11, 43.2
Select a line for its word-by-word analysis.
मृत्पात्रं खर्परं चिञ्चा अम्लिका अश्वत्थः पिप्पलः रजश्चूर्णमनयोर्वल्कलस्य क्षिप्त्वा क्षिप्त्वा इति वारंवारं चतुर्थांशमिति वङ्गपरिमाणात् वल्कलचूर्णस्य एतत् परिमाणमेकवारं क्षेपणार्थम् अतस्तावत् क्षिपेद्यावद्भस्म भवति तेन वङ्गपरिमाणसमं वल्कलरजः कार्यमिति सम्प्रदायः ॥ (२।०)
mṛtpātraṃ kharparaṃ ciñcā amlikā aśvatthaḥ pippalaḥ rajaścūrṇamanayorvalkalasya kṣiptvā kṣiptvā iti vāraṃvāraṃ caturthāṃśamiti vaṅgaparimāṇāt valkalacūrṇasya etat parimāṇamekavāraṃ kṣepaṇārtham atastāvat kṣipedyāvadbhasma bhavati tena vaṅgaparimāṇasamaṃ valkalarajaḥ kāryamiti sampradāyaḥ ||
अयोदर्व्या लोहमयदण्डेन अथेति पश्चात् कार्यकर्माह भस्मसमम् इत्यादि ॥ (३।०)
ayodarvyā lohamayadaṇḍena atheti paścāt kāryakarmāha bhasmasamam ityādi ||
तालं हरितालं तद्वङ्गभस्म साम्यं भवति तेन किमुक्तं वङ्गभस्म हरितालं च सममात्रं संगृह्य अम्लेन काञ्जिकादिना विमर्द्य तद्गोलकाकारं कृत्वा शरावसम्पुटे धार्यं संपुटनिरोधं च कृत्वा गजपुटे पचेत् तत्पश्चात् तमुद्धृत्य पुनर्दशमांशेन तालकेन सह संमर्द्याम्लरसैः कृत्वा ततः पुटेत् ॥ (४।०)
tālaṃ haritālaṃ tadvaṅgabhasma sāmyaṃ bhavati tena kimuktaṃ vaṅgabhasma haritālaṃ ca samamātraṃ saṃgṛhya amlena kāñjikādinā vimardya tadgolakākāraṃ kṛtvā śarāvasampuṭe dhāryaṃ saṃpuṭanirodhaṃ ca kṛtvā gajapuṭe pacet tatpaścāt tamuddhṛtya punardaśamāṃśena tālakena saha saṃmardyāmlarasaiḥ kṛtvā tataḥ puṭet ||
अग्निपुटं तु किंचिन् न्यूनम् इति सम्प्रदायः एवं दशपुटैः कृत्वा वङ्गो मृतो भवति ॥ (६।०)
agnipuṭaṃ tu kiṃcin nyūnam iti sampradāyaḥ evaṃ daśapuṭaiḥ kṛtvā vaṅgo mṛto bhavati ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.