शार्ङ्गधरसंहितादीपिकाŚārṅgadharasaṃhitādīpikā

ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 11, 83.1

41 of 108 · 36 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

रत्नानां शोधनमारणमप्याह तावत् पूर्वं वज्रस्य शोधनमाह कुलत्थकेति ॥ (१।०)

ratnānāṃ śodhanamāraṇamapyāha tāvat pūrvaṃ vajrasya śodhanamāha kulatthaketi ||

2.0२.०

वज्रं हीरकम् ॥ (२।०)

vajraṃ hīrakam ||

3.0३.०

तच्चतुर्विधं भवति ॥ (३।०)

taccaturvidhaṃ bhavati ||

4.1४.१

तथा हि । (४।१)

tathā hi |

4.2४.२

श्वेतरक्तपीतकृष्णाश्चतुर्धा वज्रजातयः । (४।२)

śvetaraktapītakṛṣṇāścaturdhā vajrajātayaḥ |

4.3४.३

रसायने भवेद्विप्रः शुभ्रः सिद्ध्यष्टदायकः ॥ (४।३)

rasāyane bhavedvipraḥ śubhraḥ siddhyaṣṭadāyakaḥ ||

5.1५.१

क्षत्रियो मृत्युजिद्रक्तो वलीपलितरोगहा । (५।१)

kṣatriyo mṛtyujidrakto valīpalitarogahā |

5.2५.२

धनप्रदो भवेद्वैश्यः पीतो देहस्य दार्ढ्यकृत् ॥ (५।२)

dhanaprado bhavedvaiśyaḥ pīto dehasya dārḍhyakṛt ||

6.1६.१

कृष्णः शूद्रो रुजां हन्ता वपुःस्तम्भं करोति च । (६।१)

kṛṣṇaḥ śūdro rujāṃ hantā vapuḥstambhaṃ karoti ca |

6.2६.२

पुंस्त्रीनपुंसकाश्चैते लक्षणेन तु लक्षयेत् ॥ (६।२)

puṃstrīnapuṃsakāścaite lakṣaṇena tu lakṣayet ||

7.1७.१

सुवृत्ताः फलसम्पूर्णास् तेजोवन्तो बृहत्तराः । (७।१)

suvṛttāḥ phalasampūrṇās tejovanto bṛhattarāḥ |

7.2७.२

पुरुषास्ते समाख्याता रेखाबिन्दुविवर्जिताः ॥ (७।२)

puruṣāste samākhyātā rekhābinduvivarjitāḥ ||

8.1८.१

रेखाबिन्दुसमायुक्ताः षडस्रास्ताः स्त्रियः स्मृताः । (८।१)

rekhābindusamāyuktāḥ ṣaḍasrāstāḥ striyaḥ smṛtāḥ |

8.2८.२

त्रिकोणदेहदीर्घं च तन्नपुंसकमेव च ॥ (८।२)

trikoṇadehadīrghaṃ ca tannapuṃsakameva ca ||

9.1९.१

पूर्वपूर्वं तु ते श्रेष्ठाः पुरुषा रसबन्धकाः । (९।१)

pūrvapūrvaṃ tu te śreṣṭhāḥ puruṣā rasabandhakāḥ |

9.2९.२

शरीरकान्तिजनका भोगदा वज्रयोषितः ॥ (९।२)

śarīrakāntijanakā bhogadā vajrayoṣitaḥ ||

10.1१०.१

नपुंसकास्त्वल्पवीर्या अकामाः सत्त्ववर्जिताः । (१०।१)

napuṃsakāstvalpavīryā akāmāḥ sattvavarjitāḥ |

10.2१०.२

स्त्रियः स्त्रीणां प्रदातव्याः क्लीबे क्लीबं तथैव च ॥ (१०।२)

striyaḥ strīṇāṃ pradātavyāḥ klībe klībaṃ tathaiva ca ||

11.1११.१

सर्वेषां सर्वदा योज्याः पुरुषा बलवत्तराः । (११।१)

sarveṣāṃ sarvadā yojyāḥ puruṣā balavattarāḥ |

11.2११.२

इति ॥ (११।२)

iti ||

12.1१२.१

अन्यत्रापि पञ्च दोषा गुणाः पञ्च छाया चैव चतुर्विधा । (१२।१)

anyatrāpi pañca doṣā guṇāḥ pañca chāyā caiva caturvidhā |

12.2१२.२

श्वेता रक्ता तथा पीता कृष्णा चैव निगृह्यते ॥ (१२।२)

śvetā raktā tathā pītā kṛṣṇā caiva nigṛhyate ||

13.1१३.१

षट्कोणं लघु तीक्ष्णं च बृहदष्टदलं च यत् । (१३।१)

ṣaṭkoṇaṃ laghu tīkṣṇaṃ ca bṛhadaṣṭadalaṃ ca yat |

13.2१३.२

जले तरति तद्वज्रं तद्ग्राह्यं रसकर्मणि । (१३।२)

jale tarati tadvajraṃ tadgrāhyaṃ rasakarmaṇi |

13.3१३.३

इति ॥ (१३।३)

iti ||

14.0१४.०

एतस्य शोधनादिकमप्याह कुलत्थेत्यादि ॥ (१४।०)

etasya śodhanādikamapyāha kulatthetyādi ||

15.0१५.०

कुलत्थोऽन्नविशेषः प्रसिद्धः ॥ (१५।०)

kulattho'nnaviśeṣaḥ prasiddhaḥ ||

16.0१६.०

कोद्रवो ऽप्यन्नविशेषः ॥ (१६।०)

kodravo 'pyannaviśeṣaḥ ||

17.0१७.०

क्वाथेन कृत्वा दोलायन्त्रे विपाचयेदित्यभिप्रायः ॥ (१७।०)

kvāthena kṛtvā dolāyantre vipācayedityabhiprāyaḥ ||

18.0१८.०

तप्तमिति दोलायन्त्रस्वेदितं तद्वज्रं पश्चादग्नौ संतप्तं कृत्वा तदनु खरमूत्रे निषेचयेत् ॥ (१८।०)

taptamiti dolāyantrasveditaṃ tadvajraṃ paścādagnau saṃtaptaṃ kṛtvā tadanu kharamūtre niṣecayet ||

19.0१९.०

एवं त्रिसप्तधा कृत्वा मृतं वज्रं श्रेष्ठं भवतीत्यर्थः ॥ (१९।०)

evaṃ trisaptadhā kṛtvā mṛtaṃ vajraṃ śreṣṭhaṃ bhavatītyarthaḥ ||

20.0२०.०

केचित् तु दोलायन्त्रे स्वेदनम् अहोरात्रेणैव भवति ॥ (२०।०)

kecit tu dolāyantre svedanam ahorātreṇaiva bhavati ||

21.1२१.१

तथा च तन्त्रान्तरे । (२१।१)

tathā ca tantrāntare |

21.2२१.२

कुलत्थकोद्रवक्वाथे दोलायन्त्रेण पाचयेत् । (२१।२)

kulatthakodravakvāthe dolāyantreṇa pācayet |

21.3२१.३

अहोरात्रात् समुद्धृत्य हयमूत्रेण भावयेत् । (२१।३)

ahorātrāt samuddhṛtya hayamūtreṇa bhāvayet |

21.4२१.४

इति ॥ (२१।४)

iti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 11, 83.1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit