इदानीं लोकनाथरसं प्रकटयन्नाह शुद्ध इति ॥ (१।०)

सूतः पारदः शुद्धः संस्कारितः संस्कारा ह्यस्य पूर्वं कथिताः बुभुक्षितः क्षुधितः कारितः द्रव्यैरिति शेषः स च भागद्वयपरिमितः तथा गन्धस्य द्वौ भागौ तथेति ग्रहणेन गन्धकस्यापि शोधनं दर्शितम् ॥ (२।०)

तयोरिति गन्धकपारदयोः सूताच्चतुर्गुणेष्वेवेत्यादि सूतात् सूतपरिमाणात् ॥ (३।०)

कपर्दकेषु वराटकेषु कपर्दकलक्षणं च तन्त्रान्तरादवगन्तव्यम् ॥ (४।०)

तद्यथा । (५।१)

तुलनायां गुरुतरान् पञ्च गुल्मान् दश द्विजान् । (५।२)

वराटान् स्थूलपीतांश्च रसकर्मणि योजयेत् । (५।३)

इति ॥ (५।४)

भागैकं टङ्कणं दद्यादिति कोऽर्थः पारदपरिमाणादर्धभागं सौभाग्यक्षारं संगृह्य गोक्षीरेण सह कल्कीकृत्यानेनैव कल्केन तान् रसगर्भितवराटान् विमुद्रयेद् इत्यभिप्रायः ॥ (६।०)

तथा शङ्खस्य खण्डानामिति शोधितशङ्खस्य खण्डानां शकलानां भागा अष्टौ ग्राह्याः ॥ (७।०)

पारदस्यैकभागापेक्षयेत्यर्थः ॥ (८।०)

संप्रदायस्तु शङ्खशकलानि क्षीरे संशोध्य पश्चात्तेनैव क्षीरेण सह श्लक्ष्णानि सम्पिष्य पश्चादनेनैव कल्केन तान् वराटान् लेपयेदित्यभिप्रायः ॥ (९।०)

अन्ये तु शङ्खशकलानि वराटिकाभिः सह पुटेत् ॥ (१०।०)

चूर्णलिप्तशरावयोरिति ॥ (११।०)

चूर्णं शुक्तिकादिसंभवं तच्च कलिशब्दवाच्यं तेनालिप्तशरावकौ कृत्वा ताभ्यां सम्पुटं कारयेदित्यर्थः ॥ (१२।०)

शरावसम्पुटसन्धिषु साम्प्रदायिकी मुद्रा कार्येति व्यवहारः ॥ (१३।०)

तदुपरि च मृल्लेपः कार्य इत्यपि व्यवहारः ॥ (१४।०)

गजपुटेनेति ॥ (१५।०)

यथा गजपुटविधानं तथैवात्र पुटेदित्यर्थः ॥ (१६।०)

तच्च गोमयादिना गर्ते कृतम् ॥ (१७।०)

एकोनत्रिंशदूषणैरिति एकेन यदूनं मरिचानां त्रिंशत्तेन सह षड्रक्तिकप्रमाणं भक्षयेत् ॥ (१८।०)

घृतेन वातजे दद्यादित्यादि ॥ (१९।०)

अत्र वातजे पित्तजे कफजे च अतीसारादावग्रे वक्ष्यमाणा नियमा बोद्धव्याः ॥ (२०।०)

तस्योपरि घृतान्नमिति पूर्वं रसं भक्षयित्वा पश्चात्तदुपरि कवलत्रयं घृतान्नं भुञ्जीत घृतेन युक्तमन्नं घृतान्नम् ॥ (२१।०)

अन्नम् अत्रौदनम् ॥ (२२।०)

मञ्चे खट्वायाम् ॥ (२३।०)

अनुपधानके उपधानं गेन्दुकं तेन रहिते मञ्चे इति शेषः ॥ (२४।०)

एतेन सम्यगुत्तानं यथा स्यात्तथा संविशेदित्यर्थः ॥ (२५।०)

पश्चात् पथ्यापथ्यम् आह अनम्लमित्यादि ॥ (२६।०)

अनम्लम् अम्लरसरहितम् अम्लं च मातुलुङ्गप्रभृतिकम् ॥ (२७।०)

अन्नं संस्कृतम् अन्नं तेन भक्तादिकम् ॥ (२८।०)

घृतमिति घृतयुक्तम् ॥ (२९।०)

मधुरं दधीति ॥ (३०।०)

मधुरं कोमलजीवितं यद्वा मधुरयुक्तं तत्तु रसालादि ॥ (३१।०)

प्रायेण जाङ्गलं मांसमिति मांसभक्षणं चात्र विहितं बाहुल्येन जाङ्गलं प्रधानतमं तदपि घृतपाचितं कार्यम् ॥ (३२।०)

यद्यपि जाङ्गलवर्गोऽष्टविधः ॥ (३३।०)

तद्यथा जाङ्गला विष्किराः प्रतुदा गुहेशयाः प्रसहाः पर्णमृगा बिलेशयाः ग्राम्याश्चेति ॥ (३४।०)

तथाप्येते तु रोगापेक्षया देयाः घृतपाचितमिति तैलनिषेधात् गुणाधिक्याच्च ॥ (३५।०)

तथाहि । (३६।१)

मांसं यत्तैलसिद्धं तु वीर्योष्णं पित्तकृद्गुरु । (३६।२)

लघ्वग्निदीपनं ग्राह्यं रुचिं दृष्टिप्रसादनम् ॥ (३६।३)

अनुष्णवीर्यं पित्तघ्नं मनोज्ञं घृतसाधितम् । (३७।१)

इति ॥ (३७।२)

घृतानिति घृतसाधितान् अथवा सर्पिषा घृतेन स्नानं कुर्यात् कोष्णोदकेन स्नानं तु अधःकायस्येति ॥ (३८।०)

यतः । (३९।१)

उष्णाम्बुनाधःकायस्य परिषेको बलावहः । (३९।२)

तेनैव तूत्तमाङ्गस्य बलहृत् केशचक्षुषाम् । (३९।३)

इति ॥ (३९।४)

क्वचित् तैलं न गृह्णीयादिति क्वचित् कुत्रापि तैलग्रहणं न कार्यं तेन दीपादिष्वपि तैलं निषिद्धं स्यात् ॥ (४०।०)

अथ त्याज्यमाह बिल्वमिति ॥ (४१।०)

बिल्वफलं कारवेल्लकं लोके करेलाशब्दवाच्यम् ॥ (४२।०)

फलमिति ॥ (४३।०)

वार्ताकं वृन्ताकं शफरीं क्षुद्रमत्स्यान् चिञ्चा प्रसिद्धा व्यायामं शरीरायासजननं कर्म मैथुनं स्त्रीसेवा मद्यादिकमिति सुगमम् ॥ (४४।०)

त्यजेदयुक्तनिद्रां चेति अयुक्तनिद्रा दिवानिद्रादिकम् ॥ (४५।०)

ककारादियुतं सर्वमिति सर्वमाहारनिमित्तं ककारपूर्वकं शाकफलादिकं त्यजेत् ॥ (४६।०)

सिते पक्षे शुक्ले पक्षे अग्निभृष्टम् ॥ (४७।०)

जयाचूर्णमिति जया भङ्गा बर्हिपक्षभस्मेति बर्ही मयूरः ॥ (४८।०)

मृगाङ्के मृगाङ्कपोट्टलिके हेमगर्भे हेमगर्भपोट्टलिके मौक्तिकाख्ये मौक्तिकाख्यपोट्टलिके अपरेष्वपि पञ्चरत्नपोट्टलिकप्रभृतिषु एष विधिः प्रयोज्य इति ॥ (४९।०)