शार्ङ्गधरसंहितादीपिकाŚārṅgadharasaṃhitādīpikā
ŚSDīp zu ŚdhSaṃh, 2, 11, 7.1
Select a line for its word-by-word analysis.
अथ धातुमध्ये स्वर्णमारणमाह स्वर्णाच्चेति ॥ (१।०)
atha dhātumadhye svarṇamāraṇamāha svarṇācceti ||
सूतं पारदं तच्च सुवर्णपरिमाणात् द्विगुणं ग्राह्यम् ॥ (२।०)
sūtaṃ pāradaṃ tacca suvarṇaparimāṇāt dviguṇaṃ grāhyam ||
अम्लेन बीजपूरादिना तद्गोलकसमं गन्धमिति तत् स्वर्णपारदकृतेन गोलकेन साम्यं शोधितगन्धकं संगृह्य तद्गोलकस्याधः उपरि च दत्त्वा शरावसंपुटे संधार्य पुटेदिति ग्रन्थाभिप्रायः ॥ (३।०)
amlena bījapūrādinā tadgolakasamaṃ gandhamiti tat svarṇapāradakṛtena golakena sāmyaṃ śodhitagandhakaṃ saṃgṛhya tadgolakasyādhaḥ upari ca dattvā śarāvasaṃpuṭe saṃdhārya puṭediti granthābhiprāyaḥ ||
सम्प्रदाये किंचिद् गन्धकं दत्त्वा गोलकं कार्यं पश्चात् शेषं गन्धमुपरि देयम् ॥ (४।०)
sampradāye kiṃcid gandhakaṃ dattvā golakaṃ kāryaṃ paścāt śeṣaṃ gandhamupari deyam ||
दृढग्रहणेन मृत्कर्पटकं सूच्यते तेन मृत्कर्पटके नात्र दृढता कार्या ॥ (६।०)
dṛḍhagrahaṇena mṛtkarpaṭakaṃ sūcyate tena mṛtkarpaṭake nātra dṛḍhatā kāryā ||
एवं चतुर्दशपुटैः कृत्वा निरुत्थं जायते सुवर्णमिति शेषः ॥ (७।०)
evaṃ caturdaśapuṭaiḥ kṛtvā nirutthaṃ jāyate suvarṇamiti śeṣaḥ ||
निरुत्थतात्रात्यर्थमूर्छना कथ्यते न तु स्वर्णस्य मृतिर्भवति ॥ (८।०)
nirutthatātrātyarthamūrchanā kathyate na tu svarṇasya mṛtirbhavati ||
वनोपलं शुष्कगोमयम् तच्च करण्डाशब्दवाच्यम् ॥ (११।०)
vanopalaṃ śuṣkagomayam tacca karaṇḍāśabdavācyam ||
शुद्धगन्धकं च पूर्वोक्तविधानेन प्रत्येकं पुटं योज्यमित्यर्थः ॥ (१३।०)
śuddhagandhakaṃ ca pūrvoktavidhānena pratyekaṃ puṭaṃ yojyamityarthaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.