व्यक्तम् महदादिकार्यं हेतुमद् इति । (१।१)

हेतुर् अस्यास्तीति हेतुमत् । (१।२)

उपादानं हेतुः कारणं निमित्तम् इति पर्ययाः । (१।३)

व्यक्तस्य प्रधानं हेतुर् अस्त्य् अतो हेतुमद् व्यक्तं भूतपर्यन्तम् । (१।४)

हेतुमद् बुद्धितत्त्वं प्रधानेन । (१।५)

हेतुमान् अहंकारो बुद्ध्या । (१।६)

पञ्च तन्मात्राण्येकादशेन्द्रियाणि हेतुमन्त्यहंकारेणाकाशम् शब्दतन्मात्रेण हेतुमत् । (१।७)

वायुः स्पर्शतन्मात्रेण हेतुमान् । (१।८)

तेजो रूपतन्मात्रेण हेतुमत् । (१।९)

आपो रसतन्मात्रेण हेतुमत्यः । (१।१०)

पृथिवी गन्धतन्मात्रेण हेतुमती । (१।११)

एवं भूतपर्यन्तं व्यक्तं हेतुमत् । (१।१२)

किं चान्यद् अनित्यम् । (१।१३)

यस्माद् अन्यस्माद् उत्पद्यते । (१।१४)

यथा मृत्पिण्डाद् उत्पद्यते घटः स चानित्यः । (१।१५)

किं चाव्यापि । (१।१६)

असर्वगम् इत्य् अर्थः । (१।१७)

यथा प्रधानपुरुषौ सर्वगतौ नैवं व्यक्तम् । (१।१८)

किं चान्यत् सक्रियम् । (१।१९)

संसारकाले संसरति । (१।२०)

त्रयोदशविधेन करणेन संयुक्तम् सूक्ष्मं शरीरम् आश्रित्य संसरति । (१।२१)

तस्मात् सक्रियम् । (१।२२)

किम् चान्यद् अनेकम् । (१।२३)

बुद्धिर् अहंकारः पञ्च तन्मात्राण्य् एकादशेन्द्रियाणि पञ्च महाभूतानि चेति । (१।२४)

किं चान्यद् आश्रितम् । (१।२५)

स्वकारणम् आश्रयते । (१।२६)

प्रधानाश्रिता बुद्धिर् बुद्धिम् आश्रितो ऽहंकारो ऽहंकाराश्रितान्येकादशेन्द्रियाणि पञ्च तन्मात्राणि पञ्चतन्मात्राश्रितानि पञ्च महाभूतानीति । (१।२७)

किं च लिङ्गम् । (१।२८)

लययुक्तम् । (१।२९)

लयकाले पञ्च महाभूतानि तन्मात्रेषु लीयन्ते तान्य् एकादशेन्द्रियैः सहाहंकारे स च बुद्धौ सा च प्रधाने लयं यातीति । (१।३०)

तथा सावयवम् । (१।३१)

अवयवाः शब्दस्पर्शरसरूपगन्धास् तैः सह । (१।३२)

किं च परतन्त्रम् । (१।३३)

नात्मनः प्रभवति । (१।३४)

यथा प्रधानतन्त्रा बुद्धिर् बुद्धितन्त्रो ऽहंकारो ऽहंकारतन्त्राणि तन्मात्राणीन्द्रियाणि च तन्मात्रतन्त्राणि पञ्च महाभूतानि च । (१।३५)

एवं परतन्त्रं परायत्तं व्याख्यातं व्यक्तम् । (१।३६)

अथो ऽव्यक्तं व्याख्यास्यामः । (१।३७)

विपरीतम् अव्यक्तम् । (१।३८)

एतैर् एव गुणैर् यथोक्तैर् विपरीतम् अव्यक्तम् । (१।३९)

हेतुमद् व्यक्तम् उक्तम् । (१।४०)

नहि प्रधानात् परं किंचिद् अस्ति । (१।४१)

यतः प्रधानस्यानुत्पत्तिस्तस्माद् अहेतुमद् अव्यक्तम् । (१।४२)

तथानित्यम् च व्यक्तम् । (१।४३)

नित्यम् अव्यक्तम् अनुत्पद्यमानत्वात् । (१।४४)

न हि भूतानीव कुतश्चिद् उत्पद्यत इति नित्यं प्रधानम् । (१।४५)

किम् चाव्यापि व्यक्तम् व्यापि प्रधानं सर्वगतत्वात् । (१।४६)

सक्रियं व्यक्तम् अक्रियम् अव्यक्तम् सर्वगतत्वाद् एव । (१।४७)

तथानेकम् व्यक्तम् एकं प्रधानं कारणत्वात् । (१।४८)

त्रयाणां लोकानां प्रधानम् एकं कारणं तस्माद् एकं प्रधानम् । (१।४९)

तथाश्रितम् व्यक्तम् अनाश्रितम् अव्यक्तम् अकार्यत्वात् । (१।५०)

न हि प्रधानाद् अस्ति किंचित् परं यस्य प्रधानं कार्यं स्यात् । (१।५१)

तथा व्यक्तं लिङ्गम् अलिङ्गम् अव्यक्तं नित्यत्वात् । (१।५२)

महदादि लिङ्गम् प्रलयकाले परस्परं प्रलीयते नैवं प्रधानम् । (१।५३)

तस्माद् अलिङ्गं प्रधानम् । (१।५४)

तथा सावयवं व्यक्तं निरवयवम् अव्यक्तम् । (१।५५)

न हि शब्दस्पर्शरसरूपगन्धाः प्रधाने सन्ति । (१।५६)

तथा परतन्त्रम् व्यक्तम् स्वतन्त्रम् अव्यक्तम् प्रभवत्य् आत्मनः । (१।५७)

एवम् व्यक्ताव्यक्तयोर् वैधर्म्यम् उक्तं साधर्म्यम् उच्यते । (१।५८)

यद् उक्तं सरूपं च ॥ (१।५९)