SKBh zu SāṃKār, 67.2

67 of 70 · 15 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

यद्यपि पञ्चविंशतितत्त्वज्ञानं सम्यग्ज्ञानं भवति तथापि संस्कारवशाद् धृतशरीरो योगी तिष्ठति । (१।१)

yadyapi pañcaviṃśatitattvajñānaṃ samyagjñānaṃ bhavati tathāpi saṃskāravaśād dhṛtaśarīro yogī tiṣṭhati |

कथम् । (१।२)

katham |

चक्रभ्रमवच्चक्रभ्रमेण तुल्यम् । (१।३)

cakrabhramavaccakrabhrameṇa tulyam |

यथा कुलालश्चक्रं भ्रमयित्वा घटं करोति मृत्पिण्डं चक्रम् आरोप्य । (१।४)

yathā kulālaścakraṃ bhramayitvā ghaṭaṃ karoti mṛtpiṇḍaṃ cakram āropya |

पुनः कृत्वा घटं पर्यामुञ्चति चक्रं भ्रमत्येव संस्कारवशात् । (१।५)

punaḥ kṛtvā ghaṭaṃ paryāmuñcati cakraṃ bhramatyeva saṃskāravaśāt |

एवं सम्यग्ज्ञानाधिगमाद् उत्पन्नसम्यग्ज्ञानस्य धर्मादीनाम् अकारणप्राप्तौ । (१।६)

evaṃ samyagjñānādhigamād utpannasamyagjñānasya dharmādīnām akāraṇaprāptau |

एतानि सप्तरूपाणि बन्धनभूतानि सम्यग्ज्ञानेन दग्धानि । (१।७)

etāni saptarūpāṇi bandhanabhūtāni samyagjñānena dagdhāni |

यथा नाग्निना दग्धानि बीजानि प्ररोहणसमर्थान्येवम् एतानि धर्मादीनि बन्धनानि न समर्थानि । (१।८)

yathā nāgninā dagdhāni bījāni prarohaṇasamarthānyevam etāni dharmādīni bandhanāni na samarthāni |

धर्मादीनाम् अकारणप्राप्तौ संस्कारवशाद् धृतशरीरस् तिष्ठति । (१।९)

dharmādīnām akāraṇaprāptau saṃskāravaśād dhṛtaśarīras tiṣṭhati |

ज्ञानाद् वर्तमानधर्माधर्मक्षयः कस्मान्न भवति । (१।१०)

jñānād vartamānadharmādharmakṣayaḥ kasmānna bhavati |

वर्तमानत्वाद् एव क्षणान्तरे क्षयम् अप्येति । (१।११)

vartamānatvād eva kṣaṇāntare kṣayam apyeti |

ज्ञानं त्वनागतकर्म दहति वर्तमानशरीरेण च यत् करोति तद् अपीति विहितानुष्ठानकरणाद् इति । (१।१२)

jñānaṃ tvanāgatakarma dahati vartamānaśarīreṇa ca yat karoti tad apīti vihitānuṣṭhānakaraṇād iti |

संस्कारक्षयाच्छरीरपाते मोक्षः । (१।१३)

saṃskārakṣayāccharīrapāte mokṣaḥ |

स किंविशिष्टो भवति । (१।१४)

sa kiṃviśiṣṭo bhavati |

इत्युच्यते ॥ (१।१५)

ityucyate ||