SKBh zu SāṃKār, 49.2

49 of 70 · 10 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

भवन्त्यशक्तेश्च करणवैकल्याद् अष्टाविंशतिभेदा इत्युद्दिष्टम् । (१।१)

bhavantyaśakteśca karaṇavaikalyād aṣṭāviṃśatibhedā ityuddiṣṭam |

तत्रैकादशेन्द्रियवधा बाधिर्यम् अन्धता प्रसुप्तिर् उपजिह्विका घ्राणपाको मूकता कुणित्वं खाञ्ज्यं गुदावर्तः क्लैब्यम् उन्माद इति । (१।२)

tatraikādaśendriyavadhā bādhiryam andhatā prasuptir upajihvikā ghrāṇapāko mūkatā kuṇitvaṃ khāñjyaṃ gudāvartaḥ klaibyam unmāda iti |

सह बुद्धिवधैर् अशक्तिर् उद्दिष्टा । (१।३)

saha buddhivadhair aśaktir uddiṣṭā |

ये बुद्धिवधास्तैः सहाशक्तेर् अष्टाविंशतिभेदा भवन्ति । (१।४)

ye buddhivadhāstaiḥ sahāśakter aṣṭāviṃśatibhedā bhavanti |

सप्तदश वधा बुद्धेः । (१।५)

saptadaśa vadhā buddheḥ |

सप्तदश वधास्ते तुष्टिभेदासिद्धिभेदवैपरीत्येन । (१।६)

saptadaśa vadhāste tuṣṭibhedāsiddhibhedavaiparītyena |

तुष्टिभेदा नव सिद्धिभेदा अष्टौ । (१।७)

tuṣṭibhedā nava siddhibhedā aṣṭau |

ये ते विपरीतैः सहैकादश वधा एवम् अष्टाविंशतिविकल्पा अशक्तिर् इति । (१।८)

ye te viparītaiḥ sahaikādaśa vadhā evam aṣṭāviṃśativikalpā aśaktir iti |

विपर्ययात् तुष्टिसिद्धीनाम् एव भेदक्रमो द्रष्टव्यः । (१।९)

viparyayāt tuṣṭisiddhīnām eva bhedakramo draṣṭavyaḥ |

तत्र तुष्टिर् नवधा कथ्यते ॥ (१।१०)

tatra tuṣṭir navadhā kathyate ||