SKBh zu SāṃKār, 52.2

52 of 70 · 5 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

भावैः प्रत्ययसर्गैर् विना लिङ्गं न तन्मात्रसर्गो न पूर्वपूर्वसंस्कारादृष्टकारितत्वाद् उत्तरोत्तरदेहलम्भस्य । (१।१)

bhāvaiḥ pratyayasargair vinā liṅgaṃ na tanmātrasargo na pūrvapūrvasaṃskārādṛṣṭakāritatvād uttarottaradehalambhasya |

लिङ्गेन तन्मात्रसर्गेण च विना भावनिर्वृत्तिर्न स्थूलसूक्ष्मदेहसाध्यत्वाद् धर्मादेः । (१।२)

liṅgena tanmātrasargeṇa ca vinā bhāvanirvṛttirna sthūlasūkṣmadehasādhyatvād dharmādeḥ |

अनादित्वाच्च सर्गस्य बीजाङ्कुरवद् अन्योन्याश्रयो न दोषाय तत्तज्जातीयापेक्षित्वे ऽपि तत्तद्व्यक्तीनां परस्परानपेक्षित्वात् । (१।३)

anāditvācca sargasya bījāṅkuravad anyonyāśrayo na doṣāya tattajjātīyāpekṣitve 'pi tattadvyaktīnāṃ parasparānapekṣitvāt |

तस्माद् भावाख्यो लिङ्गाख्यश्च द्विविधः प्रवर्तते सर्ग इति । (१।४)

tasmād bhāvākhyo liṅgākhyaśca dvividhaḥ pravartate sarga iti |

किंचान्यत् ॥ (१।५)

kiṃcānyat ||