SKBh zu SāṃKār, 41.2

41 of 70 · 8 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

चित्रं यथा कुड्याश्रयम् ऋते न तिष्ठति स्थाण्वादिभ्यः कीलकादिभ्यो विना छाया न तिष्ठति तैर् विना न भवति । (१।१)

citraṃ yathā kuḍyāśrayam ṛte na tiṣṭhati sthāṇvādibhyaḥ kīlakādibhyo vinā chāyā na tiṣṭhati tair vinā na bhavati |

आदिग्रहणाद् यथा शैत्यं विना नापो भवन्ति शैत्यं वाद्भिर् विनाग्निर् उष्णं विना वायुः स्पर्शं विनाकाशम् अवकाशं विना पृथिवी गन्धं विना तद्वत् । (१।२)

ādigrahaṇād yathā śaityaṃ vinā nāpo bhavanti śaityaṃ vādbhir vināgnir uṣṇaṃ vinā vāyuḥ sparśaṃ vinākāśam avakāśaṃ vinā pṛthivī gandhaṃ vinā tadvat |

एतेन दृष्टान्तेन न्यायेन विनाविशेषैर् अविशेषैस्तन्मात्रैर् विना न तिष्ठति । (१।३)

etena dṛṣṭāntena nyāyena vināviśeṣair aviśeṣaistanmātrair vinā na tiṣṭhati |

अथ विशेषभूतान्युच्यन्ते शरीरं पञ्चभूतमयम् । (१।४)

atha viśeṣabhūtānyucyante śarīraṃ pañcabhūtamayam |

वैशेषिणा शरीरेण विना क्व लिङ्गस्थानं चेति । (१।५)

vaiśeṣiṇā śarīreṇa vinā kva liṅgasthānaṃ ceti |

निराश्रयम् । (१।६)

nirāśrayam |

आश्रयरहितं लिङ्गं त्रयोदशविधं करणम् इत्यर्थः । (१।७)

āśrayarahitaṃ liṅgaṃ trayodaśavidhaṃ karaṇam ityarthaḥ |

किमर्थं तद् उच्यते ॥ (१।८)

kimarthaṃ tad ucyate ||