SKBh zu SāṃKār, 64.2

64 of 70 · 8 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

एवम् उक्तक्रमेण पञ्चविंशतितत्त्वालोचनाभ्यासाद् इयं प्रकृतिर् अयं पुरुष एतानि पञ्चतन्मात्रेन्द्रियमहाभूतानीति पुरुषस्य ज्ञानम् उत्पद्यते । (१।१)

evam uktakrameṇa pañcaviṃśatitattvālocanābhyāsād iyaṃ prakṛtir ayaṃ puruṣa etāni pañcatanmātrendriyamahābhūtānīti puruṣasya jñānam utpadyate |

नास्मि नाहम् एव भवामि न मे मम शरीरं तद् यतो ऽहम् अन्यः शरीरम् अन्यत् । (१।२)

nāsmi nāham eva bhavāmi na me mama śarīraṃ tad yato 'ham anyaḥ śarīram anyat |

नाहम् इत्यपरिशेषम् अहंकाररहितम् अपरिशेषम् । (१।३)

nāham ityapariśeṣam ahaṃkārarahitam apariśeṣam |

अविपर्ययाद् विशुद्धम् । (१।४)

aviparyayād viśuddham |

विपर्ययः संशयो ऽविपर्ययाद् असंशयात् । (१।५)

viparyayaḥ saṃśayo 'viparyayād asaṃśayāt |

विशुद्धं केवलं तद् एव नान्यद् अस्तीति मोक्षकारणम् । (१।६)

viśuddhaṃ kevalaṃ tad eva nānyad astīti mokṣakāraṇam |

उत्पद्यते ऽभिव्यज्यते ज्ञानं पञ्चविंशतितत्त्वज्ञानं पुरुषस्येति । (१।७)

utpadyate 'bhivyajyate jñānaṃ pañcaviṃśatitattvajñānaṃ puruṣasyeti |

ज्ञाने पुरुषः किं करोति ॥ (१।८)

jñāne puruṣaḥ kiṃ karoti ||