सत्त्वं लघु प्रकाशकं च । (१।१)

यदा सत्त्वम् उत्कटं भवति तदा लघून्यङ्गानि बुद्धिप्रकाशश्च प्रसन्नतेन्द्रियाणां भवति । (१।२)

उपष्टम्भकं चलं च रजः । (१।३)

उपष्टभ्नातीत्युपष्टम्भकम् उद्द्योतकम् । (१।४)

यथा वृषो वृषदर्शन उत्कटम् उपष्टम्भकं करोत्येवं रजोवृत्तिः । (१।५)

तथा रजश्च चलं दृष्टं रजोवृत्तिश्चलचित्तो भवति । (१।६)

गुरु वरणकम् एव तमः । (१।७)

यदा तम उत्कटं भवति तदा गुरूण्यङ्गान्य् अवृतानीन्द्रियाणि भवन्ति स्वार्थासमर्थानि । (१।८)

अत्राह । (१।९)

यदि गुणाः परस्परं विरुद्धाः स्वमतेनैव कम् अर्थं निष्पादयन्ति तर्हि कथम् । (१।१०)

प्रदीपवच्चार्थतो वृत्तिः । (१।११)

प्रदीपेन तुल्यं प्रदीपवत् । (१।१२)

अर्थतः साधना वृत्तिर् इष्टा । (१।१३)

यथा प्रदीपः परस्परविरुद्धतैलाग्निवर्तिसंयोगाद् अर्थप्रकाशं जनयत्येवं सत्त्वरजस्तमांसि परस्परविरुद्धान्यर्थं निष्पादयन्ति । (१।१४)

अन्तरप्रश्नो भवति । (१।१५)

त्रिगुणम् अविवेकि विषय इत्यादि प्रधानं व्यक्तं च व्याख्यातम् । (१।१६)

तत्र प्रधानं उपलभ्यमानं महदादि च त्रिगुणम् अविवेक्यादीति च कथम् अवगम्यते । (१।१७)

तत्राह ॥ (१।१८)