SKBh zu SāṃKār, 33.2

33 of 70 · 16 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अन्तःकरणम् इति बुद्ध्यहंकारमनांसि त्रिविधं महदादिभेदात् । (१।१)

antaḥkaraṇam iti buddhyahaṃkāramanāṃsi trividhaṃ mahadādibhedāt |

1.2१.२

दशधा बाह्यं च । (१।२)

daśadhā bāhyaṃ ca |

1.3१.३

बुद्धीन्द्रियाणि पञ्च कर्मेन्द्रियाणि पञ्च दशविधम् एतत् करणं बाह्यम् । (१।३)

buddhīndriyāṇi pañca karmendriyāṇi pañca daśavidham etat karaṇaṃ bāhyam |

1.4१.४

तत् त्रयस्य विषयाख्यं बुद्ध्यहंकारमनसां भोग्यम् । (१।४)

tat trayasya viṣayākhyaṃ buddhyahaṃkāramanasāṃ bhogyam |

1.5१.५

सांप्रतकालं श्रोत्रं वर्तमानम् एव शब्दं शृणोति नातीतं न च भविष्यन्तं चक्षुरपि वर्तमानं रूपं पश्यति नातीतं नानागतं त्वग् वर्तमानं स्पर्शं जिह्वा वर्तमानं रसं नासिका वर्तमानं गन्धं नातीतानागतं चेति । (१।५)

sāṃpratakālaṃ śrotraṃ vartamānam eva śabdaṃ śṛṇoti nātītaṃ na ca bhaviṣyantaṃ cakṣurapi vartamānaṃ rūpaṃ paśyati nātītaṃ nānāgataṃ tvag vartamānaṃ sparśaṃ jihvā vartamānaṃ rasaṃ nāsikā vartamānaṃ gandhaṃ nātītānāgataṃ ceti |

1.6१.६

एवं कर्मेन्द्रियाणि वाग् वर्तमानं शब्दम् उच्चारयति नातीतं नानागतं च । (१।६)

evaṃ karmendriyāṇi vāg vartamānaṃ śabdam uccārayati nātītaṃ nānāgataṃ ca |

1.7१.७

पाणी वर्तमानं घटम् आददाते नातीतम् अनागतं च । (१।७)

pāṇī vartamānaṃ ghaṭam ādadāte nātītam anāgataṃ ca |

1.8१.८

पादौ वर्तमानं पन्थानं विहरतो नातीतं नाप्यनागतम् । (१।८)

pādau vartamānaṃ panthānaṃ viharato nātītaṃ nāpyanāgatam |

1.9१.९

पायूपस्थौ च वर्तमानावुत्सर्गानन्दौ कुरुतो नातीतौ नानागतौ । (१।९)

pāyūpasthau ca vartamānāvutsargānandau kuruto nātītau nānāgatau |