सांख्यकारिकाभाष्यSāṃkhyakārikābhāṣya

SKBh zu SāṃKār, 45.2

45 of 70 · 13 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

यथा कस्यचिद् वैराग्यम् अस्ति न तत्त्वज्ञानं तस्माद् अज्ञानपूर्वाद् वैराग्यात् प्रकृतिलयो मृतो ऽष्टासु प्रकृतिषु प्रधानबुद्ध्यहंकारतन्मात्रेषु लीयते न मोक्षः ॥ (१।०)

yathā kasyacid vairāgyam asti na tattvajñānaṃ tasmād ajñānapūrvād vairāgyāt prakṛtilayo mṛto 'ṣṭāsu prakṛtiṣu pradhānabuddhyahaṃkāratanmātreṣu līyate na mokṣaḥ ||

2.0२.०

ततो भूयो ऽपि संसरति ॥ (२।०)

tato bhūyo 'pi saṃsarati ||

3.0३.०

तथा यो ऽयं राजसो रागः ॥ (३।०)

tathā yo 'yaṃ rājaso rāgaḥ ||

4.0४.०

यजामि दक्षिणां ददामि येनामुष्मिंल्लोके ऽत्र यद् दिव्यं मानुषं सुखम् अनुभवामि ॥ (४।०)

yajāmi dakṣiṇāṃ dadāmi yenāmuṣmiṃlloke 'tra yad divyaṃ mānuṣaṃ sukham anubhavāmi ||

5.0५.०

एतस्माद् राजसाद् रागात् संसारो भवति ॥ (५।०)

etasmād rājasād rāgāt saṃsāro bhavati ||

6.0६.०

तथैश्वर्याद् अविघातः ॥ (६।०)

tathaiśvaryād avighātaḥ ||

7.0७.०

एतद् ऐश्वर्यम् अष्टगुणम् अणिमादियुक्तम् ॥ (७।०)

etad aiśvaryam aṣṭaguṇam aṇimādiyuktam ||

8.0८.०

तस्माद् ऐश्वर्यनिमित्ताद् अविघातो नैमित्तिको भवति ब्राह्मादिषु स्थानेष्वैश्वर्यं न विहन्यते ॥ (८।०)

tasmād aiśvaryanimittād avighāto naimittiko bhavati brāhmādiṣu sthāneṣvaiśvaryaṃ na vihanyate ||

9.0९.०

किंचान्यद् विपर्ययाद् विपर्यासः ॥ (९।०)

kiṃcānyad viparyayād viparyāsaḥ ||

10.0१०.०

तस्याविघातस्य विपर्यासो विघातो भवति ॥ (१०।०)

tasyāvighātasya viparyāso vighāto bhavati ||

11.0११.०

अनैश्वर्यात् सर्वत्र विहन्यते ॥ (११।०)

anaiśvaryāt sarvatra vihanyate ||

12.0१२.०

एष निमित्तैः सह नैमित्तिकः षोडशविधो व्याख्यातः ॥ (१२।०)

eṣa nimittaiḥ saha naimittikaḥ ṣoḍaśavidho vyākhyātaḥ ||

13.0१३.०

स किमात्मक इत्याह ॥ (१३।०)

sa kimātmaka ityāha ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

SKBh zu SāṃKār, 45.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit