लोके प्रकृतेः सुकुमारतरं न किंचिद् अस्तीत्येवं मे मतिर् भवति । (१।१)

येन परार्थ एवं मतिरुत्पन्ना । (१।२)

कस्मात् । (१।३)

अहम् अनेन पुरुषेण दृष्टास्मीत्यस्य पुंसः पुनर्दर्शनं नोपैति पुरुषस्यादर्शनम् उपयातीत्यर्थः । (१।४)

तत्र सुकुमारतरं वर्णयति । (१।५)

केचिद् ईश्वरं कारणं ब्रुवते । (१।६)

अज्ञो जन्तुर् अनीशो ऽयम् आत्मनः सुखदुःखयोः । (१।७)

ईश्वरप्रेरितो गच्छेत् स्वर्गं नरकम् एव वा ॥ (१।८)

अपरे स्वभावकारणका ब्रुवते । (२।१)

केन शुद्धीकृता हंसा मयूराः केन चित्रिताः । (२।२)

स्वभावेनैवेति । (२।३)

अत्र सांख्याचार्या आहुः । (२।४)

निर्गुणत्वाद् ईश्वरस्य कथं सगुणाः प्रजा जायेरन् । (२।५)

कथं वा पुरुषान्निर्गुणाद् एव । (२।६)

तस्मात् प्रकृतेर् युज्यते । (२।७)

यथा शुक्लेभ्यस्तन्तुभ्यः शुक्ल एव पटो भवति कृष्णेभ्यः कृष्ण एवेत्येवं त्रिगुणात् प्रधानात् त्रयो लोकास्त्रिगुणाः समुत्पन्ना इति गम्यते । (२।८)

निर्गुण ईश्वरः सगुणानां लोकानां तस्मादुत्पत्तिर् अयुक्तेति । (२।९)

अनेन पुरुषो व्याख्यातः । (२।१०)

तथा केषांचित् कालः कारणम् इत्युक्तं च । (२।११)

कालः पचति भूतानि कालः संहरते जगत् । (२।१२)

कालः सुप्तेषु जागर्ति कालो हि दुरतिक्रमः ॥ (२।१३)

व्यक्ताव्यक्तपुरुषास् त्रयः पदार्थास्तेन कालो ऽन्तर्भूतो ऽस्ति । (३।१)

स हि व्यक्तः । (३।२)

सर्वकर्तृत्वात् कालस्यापि प्रधानम् एव कारणम् । (३।३)

स्वभावो ऽप्यत्रैव लीनः । (३।४)

तस्मात् कालो न कारणं नापि स्वभाव इति । (३।५)

तस्मात् प्रकृतिर् एव कारणम् । (३।६)

न प्रकृतेः कारणान्तरम् अस्तीति । (३।७)

न पुनर् दर्शनम् उपयाति पुरुषस्यातः प्रकृतेः सुकुमारतरं सुभोग्यतरं न किंचिद् ईश्वरादिकारणम् अस्तीति मे मतिर् भवति । (३।८)

तथा च लोके रूढं पुरुषो मुक्तः पुरुषः संसरतीति च । (३।९)

उदित आह ॥ (३।१०)