Ṛgveda · Maṇḍala 2 · Sūkta 23

Ṛk 2.23.3

Brahmaṇaspati · Bṛhaspati · Gṛtsamada Bhārgava Śaunaka

The whole sūkta Link

Saṃhitā

आ वि॒बाध्या॑ परि॒राप॒स्तमां॑सि च॒ ज्योति॑ष्मंतं॒ रथ॑मृ॒तस्य॑ तिष्ठसि ।
बृह॑स्पते भी॒मम॑मित्र॒दंभ॑नं रक्षो॒हणं॑ गोत्र॒भिदं॑ स्व॒र्विदं॑ ॥

आ विबाध्या परिरापस् तमांसि च ज्योतिष्मन्तं रथम् ऋतस्य तिष्ठसि |
बृहस्पते भीमम् अमित्रदम्भनं रक्षोहणं गोत्रभिदं स्वर्विदम् ||

ā́ vibā́dhyā parirā́pastámāṃsi ca jyótiṣmantam ráthamṛtásya tiṣṭhasi ǀ
bṛ́haspate bhīmámamitradámbhanam rakṣoháṇam gotrabhídam svarvídam ǁ

ā vibādhyā parirāpas tamāṃsi ca jyotiṣmantaṃ ratham ṛtasya tiṣṭhasi |
bṛhaspate bhīmam amitradambhanaṃ rakṣohaṇaṃ gotrabhidaṃ svarvidam ||

Padapāṭha

आ । वि॒ऽबाध्य॑ । प॒रि॒ऽरपः॑ । तमां॑सि । च॒ । ज्योति॑ष्मन्त॑म् । रथ॑म् । ऋ॒तस्य॑ । ति॒ष्ठ॒सि॒ ।
बृह॑स्पते । भी॒मम् । अ॒मि॒त्र॒ऽदम्भ॑नम् । र॒क्षः॒ऽहन॑म् । गो॒त्र॒ऽभिद॑म् । स्वः॒ऽविद॑म् ॥

आ । विऽबाध्य । परिऽरपः । तमांसि । च । ज्योतिष्मन्तम् । रथम् । ऋतस्य । तिष्ठसि ।
बृहस्पते । भीमम् । अमित्रऽदम्भनम् । रक्षःऽहनम् । गोत्रऽभिदम् । स्वःऽविदम् ॥

ā́ ǀ vi-bā́dhya ǀ pari-rápaḥ ǀ támāṃsi ǀ ca ǀ jyótiṣmantam ǀ rátham ǀ ṛtásya ǀ tiṣṭhasi ǀ
bṛ́haspate ǀ bhīmám ǀ amitra-dámbhanam ǀ rakṣaḥ-hánam ǀ gotra-bhídam ǀ svaḥ-vídam ǁ

ā ǀ vi-bādhya ǀ pari-rapaḥ ǀ tamāṃsi ǀ ca ǀ jyotiṣmantam ǀ ratham ǀ ṛtasya ǀ tiṣṭhasi ǀ
bṛhaspate ǀ bhīmam ǀ amitra-dambhanam ǀ rakṣaḥ-hanam ǀ gotra-bhidam ǀ svaḥ-vidam ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
02.023.03
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
2.6.29.03
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
02.03.003
Devatā देवता
1, 5, 9, 11, 17, 19: Brahmaṇaspati; 2-4, 6-8, 10, 12-16, 18: Bṛhaspati
Ṛṣi ऋषि
Gṛtsamada Bhārgava Śaunaka
Chandas छन्दस्
Jagatī, Triṣṭubh
Svara स्वरः
निषादः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 2.23.3

Interpretations

Sri Aurobindo

Assailing and preventing all plunderers and all darknesses thou ascendest thy luminous car of the Truth, O Brihaspati, that terrible chariot which crushes all hostile things, slays the Rakshasas who detain, breaks open the pens of Light and finds out the Heaven of mind.