ब्रह्मरात्र्यां व्यतीतायां प्रबुद्धे पद्मसंभवे । (१।१)

विष्णुः सिसृक्षुर् भूतानि ज्ञात्वा भूमिं जलानुगाम् ॥ (१।२)

जलक्रीडारुचि शुभं कल्पादिषु यथा पुरा । (२।१)

वाराहम् आस्थितो रूपम् उज्जहार वसुंधराम् ॥ (२।२)

वेदपादो यूपदंष्ट्रः क्रतुदन्तश् चितीमुखः । (३।१)

अग्निजिह्वो दर्भरोमा ब्रह्मशीर्षो महातपाः ॥ (३।२)

अहोरात्रेक्षणो दिव्यो वेदाङ्गश्रुतिभूषणः । (४।१)

आज्यनासः स्रुवतुण्डः सामघोषस्वनो महान् ॥ (४।२)

धर्मसत्यमयः श्रीमान् क्रमविक्रमसत्कृतः । (५।१)

प्रायश्चित्तमहाघोणः पशुजानुर् महाकृतिः ॥ (५।२)

उद्गात्रान्त्रो होमलिङ्गो बीजौषधिमहाफलः । (६।१)

वेद्यन्तरात्मा मन्त्रस्फिग्विकृतः सोमशोणितः ॥ (६।२)

वेदिस्कन्धो हविर्गन्धो हव्यकव्यादिवेगवान् । (७।१)

प्राग्वंशकायो द्युतिमान् नानादीक्षाभिर् अन्वितः ॥ (७।२)

दक्षिणाहृदयो योगमहामन्त्रमयो महान् । (८।१)

उपाकर्मोष्ठरुचिरः प्रवर्ग्यावर्तभूषणः ॥ (८।२)

नानाछन्दोगतिपथो गुह्योपनिषदासनः । (९।१)

छायापत्नीसहायो वै मणिशृङ्ग इवोदितः ॥ (९।२)

महीं सागरपर्यन्तां सशैलवनकाननां । (१०।१)

एकार्णवजलभ्रष्टाम् एकार्णवगतः प्रभुः ॥ (१०।२)

दंष्ट्राग्रेण समुद्धृत्य लोकानां हितकाम्यया । (११।१)

आदिदेवो महायोगी चकार जगतीं पुनः ॥ (११।२)

एवं यज्ञवराहेण भूत्वा भूतहितार्थिना । (१२।१)

उद्धृता पृथिवी देवी रसातलगता पुरा ॥ (१२।२)

उद्धृत्य निश्चले स्थाने स्थापयित्वा तथा स्वके । (१३।१)

यथास्थानं विभज्यापस् तद्गता मधुसूदनः ॥ (१३।२)

सामुद्र्यश् च समुद्रेषु नादेयीश् च नदीषु च । (१४।१)

पल्वलेषु च पाल्वल्यः सरःसु च सरोभवाः ॥ (१४।२)

पातालसप्तकं चक्रे लोकानां सप्तकं तथा । (१५।१)

द्वीपानाम् उदधीनां च स्थानानि विविधानि च ॥ (१५।२)

स्थानपालान् लोकपालान् नदीः शैलवनस्पतीन् । (१६।१)

ऋषींश् च सप्त धर्मज्ञान् वेदान् साङ्गान् सुरासुरान् ॥ (१६।२)

पिशाचोरगगन्धर्वयक्षराक्षसमानुषान् । (१७।१)

पशुपक्षिमृगाद्यांश् च भूतग्रामं चतुर्विधम् । (१७।२)

मेघेन्द्रचापशम्पाद्यान् यज्ञांश् च विविधांस् तथा ॥ (१७।३)

एवं वराहो भगवान् कृत्वेदं सचराचरम् । (१८।१)

जगज् जगाम लोकानाम् अविज्ञातां तदा गतिम् ॥ (१८।२)

अविज्ञातां गतिं याते देवदेवे जनार्दने । (१९।१)

वसुधा चिन्तयामास का धृतिर् मे भविष्यति ॥ (१९।२)

पृच्छामि कश्यपं गत्वा स मे वक्ष्यत्य् असंशयम् । (२०।१)

मदीयां वहते चिन्तां नित्यम् एव महामुनिः ॥ (२०।२)

एवं सा निश्चयं कृत्वा देवी स्त्रीरूपधारिणी । (२१।१)

जगाम कश्यपं द्रष्टुं दृष्टवांस् तां च कश्यपः ॥ (२१।२)

नीलपङ्कजपत्राक्षीं शारदेन्दुनिभाननाम् । (२२।१)

अलिसंघालकां शुभ्रां बन्धुजीवाधरां शुभाम् ॥ (२२।२)

सुभ्रूं सुसूक्ष्मदशनां चारुनासां नतभ्रुवम् । (२३।१)

कम्बुकण्ठीं संहतोरूं पीनोरुजघनस्थलाम् ॥ (२३।२)

विरेजतुः स्तनौ यस्याः समौ पीनौ निरन्तरौ । (२४।१)

शक्रेभकुम्भसंकाशौ शातकुम्भसमद्युती ॥ (२४।२)

मृणालकोमलौ बाहू करौ किसलयोपमौ । (२५।१)

रुक्मस्तम्भनिभाव् ऊरू गूढे श्लिष्टे च जानुनी ॥ (२५।२)

जङ्घे विरोमे सुसमे पादावतिमनोरमौ । (२६।१)

जघनं च घनं मध्यं यथा केसरिणः शिशोः ॥ (२६।२)

प्रभायुता नखास् ताम्रा रूपं सर्वमनोहरम् । (२७।१)

कुर्वाणां वीक्षितैर् नित्यं नीलोत्पलयुता दिशः ॥ (२७।२)

कुर्वाणां प्रभया देवीं तथा वितिमिरा दिशः । (२८।१)

सुसूक्ष्मशुक्लवसनां रत्नोत्तमविभूषितां ॥ (२८।२)

पदन्यासैर् वसुमतीं सपद्माम् इव कुर्वतीं । (२९।१)

रूपयौवनसम्पन्नां विनीतवद् उपस्थिताम् ॥ (२९।२)

समीपम् आगतां दृष्ट्वा पूजयित्वाथ कश्यपः । (३०।१)

उवाच तां वरारोहे विज्ञातं हृद्गतं मया ॥ (३०।२)

धरे तव विशालाक्षि गच्छ देवि जनार्दनम् । (३१।१)

स ते वक्ष्यत्य् अशेषेण भाविनी ते यथा धृतिः ॥ (३१।२)

क्षीरोदे वसतिस् तस्य मया ज्ञाता शुभानने । (३२।१)

ध्यानयोगेन चार्वङ्गि त्वदर्थं तत्प्रसादतः ॥ (३२।२)

इत्य् एवम् उक्ता सम्पूज्य कश्यपं वसुधा ततः । (३३।१)

प्रययौ केशवं द्रष्टुं क्षीरोदम् अथ सागरम् ॥ (३३।२)

सा ददर्शामृतनिधिं चन्द्ररश्मिमनोहरम् । (३४।१)

पवनक्षोभसंजातवीचीशतसमाकुलम् ॥ (३४।२)

हिमवच्छतसंकाशं भूमण्डलम् इवापरम् । (३५।१)

वीचीहस्तैः प्रचलितैर् आह्वयानम् इव क्षितिम् ॥ (३५।२)

तैर् एव शुक्लतां चन्द्रे विदधानम् इवानिशम् । (३६।१)

अन्तरस्थेन हरिणा विगताशेषकल्मषम् ॥ (३६।२)

यस्मात् तस्माद् धारयन्तं सुशुक्लां तनुम् ऊर्जिताम् । (३७।१)

पाण्डुरं खगमागम्यम् अधोभुवनवर्तिनम् ॥ (३७।२)

इन्द्रनीलकडाराढ्यं विपरीतम् इवाम्बरम् । (३८।१)

फलावलीसमुद्भूतवनसंघम् इवाचितम् ॥ (३८।२)

निर्मोकम् इव शेषाहेर् विस्तीर्णान्तम् अतीव हि । (३९।१)

तं दृष्ट्वा तत्र मध्यस्थं ददृशे केशवालयम् ॥ (३९।२)

अनिर्देश्यपरीमाणम् अनिर्देश्यर्द्धिसंयुतम् । (४०।१)

शेषपर्यङ्कगं तस्मिन् ददर्श मधुसूदनम् ॥ (४०।२)

शेषाहिफणरत्नांशुदुर्विभाव्यमुखाम्बुजम् । (४१।१)

शशाङ्कशतसंकाशं सूर्यायुतसमप्रभम् ॥ (४१।२)

पीतवाससमक्षोभ्यं सर्वरत्नविभूषितम् । (४२।१)

मुकुटेनार्कवर्णेन कुण्डलाभ्यां विराजितम् ॥ (४२।२)

संवाह्यमानाङ्घ्रियुगं लक्ष्म्या करतलैः शुभैः । (४३।१)

शरीरधारिभिः शस्त्रैः सेव्यमानं समन्ततः ॥ (४३।२)

तं दृष्ट्वा पुण्डरीकाक्षं ववन्दे मधुसूदनम् । (४४।१)

जानुभ्याम् अवनिं गत्वा विज्ञापयति चाप्य् अथ ॥ (४४।२)

उद्धृताहं त्वया देव रसातलतलं गता । (४५।१)

स्वस्थाने स्थापिता विष्णो लोकानां हितकाम्यया ॥ (४५।२)

तत्राधुना हि देवेश का धृतिर् मे भविष्यति । (४६।१)

एवम् उक्तस् तया देव्या देवो वचनम् अब्रवीत् ॥ (४६।२)

वर्णाश्रमाचाररताः सन्तः शास्त्रैकतत्पराः । (४७।१)

त्वां धरे धारयिष्यन्ति तेषां त्वद्भार आहितः ॥ (४७।२)

एवम् उक्ता वसुमती देवदेवम् अभाषत । (४८।१)

वर्णानाम् आश्रमाणां च धर्मान् वद सनातन ॥ (४८।२)

त्वत्तो ऽहम् श्रोतुम् इच्छामि त्वं हि मे परमा गतिः । (४९।१)

नमस् ते देवदेवेश देवारिबलसूदन ॥ (४९।२)

नारायण जगन्नाथ शङ्खचक्रगदाधर । (५०।१)

पद्मनाभ हृषीकेश महाबलपराक्रम ॥ (५०।२)

अतीन्द्रिय सुदुष्पार देव शार्ङ्गधनुर्धर । (५१।१)

वराह भीम गोविन्द पुराण पुरुषोत्तम ॥ (५१।२)

हिरण्यकेश विश्वाक्ष यज्ञमूर्ते निरञ्जन । (५२।१)

क्षेत्रक्षेत्रज्ञदेवेश सलिलार्णवशायक ॥ (५२।२)

मन्त्र मन्त्रवहाचिन्त्य वेदवेदाङ्गविग्रह । (५३।१)

जगतो ऽस्य समग्रस्य सृष्टिसंहारकारक ॥ (५३।२)

धर्माधर्मज्ञ धर्माङ्ग धर्मयोने वरप्रद । (५४।१)

विष्वक्सेनामृत व्योम मधुकैटभसूदन ॥ (५४।२)

बृहतां बृंहणाज्ञेय सर्व सर्वाभयप्रद । (५५।१)

वरेण्यानघ जीमूत जगन्निर्माणकारक ॥ (५५।२)

आप्यायन अपां स्थान चैतन्याधार निष्क्रिय । (५६।१)

सप्तशीर्षाध्वरगुरो पुराणपुरुषोत्तम ॥ (५६।२)

ध्रुवाक्षर सुसूक्ष्मेश भक्तवत्सल पावन । (५७।१)

त्वं गतिः सर्वदेवानां त्वं गतिर् ब्रह्मवादिनाम् ॥ (५७।२)

तथा विदितवेद्यानां गतिस् त्वं पुरुषोत्तम । (५८।१)

प्रपन्नास्मि जगन्नाथ ध्रुवं वाचस्पतिं प्रभुम् ॥ (५८।२)

सुब्रह्मण्यम् अनाधृष्यं वसुषेणं वसुप्रदम् । (५९।१)

महायोगबलोपेतं पृश्निगर्भं धृतार्चिषम् ॥ (५९।२)

वासुदेवं महात्मानं पुण्डरीकाक्षं अच्युतम् । (६०।१)

सुरासुरगुरुं देवं विभुं भूतमहेश्वरम् ॥ (६०।२)

एकव्यूहं चतुर्बाहुं जगत्कारणकारणम् । (६१।१)

ब्रूहि मे भगवन् धर्मांश् चातुर्वर्ण्यस्य शाश्वतान् ॥ (६१।२)

आश्रमाचारसंयुक्तान् सरहस्यान् ससंग्रहान् । (६२।१)

एवम् उक्तस् तु देवेशः क्षोण्या क्षोणीम् अभाषत ॥ (६२।२)

शृणु देवि धरे धर्मांश् चातुर्वर्ण्यस्य शाश्वतान् । (६३।१)

आश्रमाचारसंयुक्तान् सरहस्यान् ससंग्रहान् ॥ (६३।२)

ये तु त्वां धारयिष्यन्ति सन्तस् तेषां परायणान् । (६४।१)

निषण्णा भव वामोरु काञ्चने ऽस्मिन् वरासने ॥ (६४।२)

सुखासीना निबोध त्वं धर्मान् निगदतो मम । (६५।१)

शुश्रुवे वैष्णवान् धर्मान् सुखासीना धरा तदा ॥ (६५।२)