ViSmṛ, 86
Select a line for its word-by-word analysis.
ततो गवां मध्ये सुसमिद्धम् अग्निं परिस्तीर्य पौष्णं चरुं पयसा श्रपयित्वा पूषा गा अन्वेतु न इह रतिर् इति च हुत्वा वृषम् अयस्कारस् त्व् अङ्कयेत् ॥ (९।१)
tato gavāṃ madhye susamiddham agniṃ paristīrya pauṣṇaṃ caruṃ payasā śrapayitvā pūṣā gā anvetu na iha ratir iti ca hutvā vṛṣam ayaskāras tv aṅkayet ||
एकस्मिन् पार्श्वे चक्रेणापरस्मिन् पार्श्वे शूलेन ॥ (१०।१)
ekasmin pārśve cakreṇāparasmin pārśve śūlena ||
अङ्कितं च हिरण्यवर्णेति चतसृभिः शं नो देवीर् इति च स्नापयेत् ॥ (११।१)
aṅkitaṃ ca hiraṇyavarṇeti catasṛbhiḥ śaṃ no devīr iti ca snāpayet ||
स्नातम् अलंकृतं स्नातालंकृताभिश्चतसृभिर् वत्सतरीभिः सार्धम् आनीय रुद्रान् पुरुषसूक्तं कूश्माण्डीश्च जपेत् ॥ (१२।१)
snātam alaṃkṛtaṃ snātālaṃkṛtābhiścatasṛbhir vatsatarībhiḥ sārdham ānīya rudrān puruṣasūktaṃ kūśmāṇḍīśca japet ||
पिता वत्सानाम् इति वृषभस्य दक्षिणे कर्णे पठेत् ॥ (१३।१)
pitā vatsānām iti vṛṣabhasya dakṣiṇe karṇe paṭhet ||
वृषो हि भगवान् धर्मश्चतुष्पादः प्रकीर्तितः । (१५।१)
vṛṣo hi bhagavān dharmaścatuṣpādaḥ prakīrtitaḥ |
वृणोमि तम् अहं भक्त्या स मे रक्षतु सर्वतः ॥ (१५।२)
vṛṇomi tam ahaṃ bhaktyā sa me rakṣatu sarvataḥ ||
एतं युवानं पतिं वो ददाम्यनेन क्रीडन्तीश्चरत प्रियेण । (१६।१)
etaṃ yuvānaṃ patiṃ vo dadāmyanena krīḍantīścarata priyeṇa |
मा हास्महि प्रजया मा तनूभिर् मा रधाम द्विषते सोम राजन् ॥ (१६।२)
mā hāsmahi prajayā mā tanūbhir mā radhāma dviṣate soma rājan ||
वृषं वत्सतरीयुक्तम् ऐशान्यां कारयेद् दिशि । (१७।१)
vṛṣaṃ vatsatarīyuktam aiśānyāṃ kārayed diśi |
होतुर् वस्त्रयुगं दद्यात् सुवर्णं कांस्यम् एव च ॥ (१७।२)
hotur vastrayugaṃ dadyāt suvarṇaṃ kāṃsyam eva ca ||
भोजनं बहुसर्पिष्कं ब्राह्मणांश्चात्र भोजयेत् ॥ (१८।२)
bhojanaṃ bahusarpiṣkaṃ brāhmaṇāṃścātra bhojayet ||
जलाशयं तत् सकलं पितॄंस् तस्योपतिष्ठति ॥ (१९।२)
jalāśayaṃ tat sakalaṃ pitṝṃs tasyopatiṣṭhati ||
शृङ्गेणोल्लिखते भूमिं यत्र क्वचन दर्पितः । (२०।१)
śṛṅgeṇollikhate bhūmiṃ yatra kvacana darpitaḥ |
पितॄणाम् अन्नपानं तत् प्रभूतम् उपतिष्ठति ॥ (२०।२)
pitṝṇām annapānaṃ tat prabhūtam upatiṣṭhati ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.