विष्णुस्मृतिViṣṇusmṛti

ViSmṛ, 98

98 of 100 · 103 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

इत्येवम् उक्ता वसुमती जानुभ्यां शिरसा च नमस्कारं कृत्वोवाच ॥ (१।१)

ityevam uktā vasumatī jānubhyāṃ śirasā ca namaskāraṃ kṛtvovāca ||

2.1२.१

भगवन् त्वत्समीपे सततम् एवं चत्वारि भूतानि कृतालयानि आकाशः शङ्खरूपी वायुश्चक्ररूपी तेजश्च गदारूपि अम्भो ऽम्भोरुहरूपि । (२।१)

bhagavan tvatsamīpe satatam evaṃ catvāri bhūtāni kṛtālayāni ākāśaḥ śaṅkharūpī vāyuścakrarūpī tejaśca gadārūpi ambho 'mbhoruharūpi |

2.2२.२

अहम् अप्यनेनैव रूपेण भगवत्पादमध्ये परिवर्तिनी भवितुम् इच्छामि ॥ (२।२)

aham apyanenaiva rūpeṇa bhagavatpādamadhye parivartinī bhavitum icchāmi ||

3.1३.१

इत्येवम् उक्तो भगवांस् तथेत्युवाच ॥ (३।१)

ityevam ukto bhagavāṃs tathetyuvāca ||

4.1४.१

वसुधापि लब्धकामा तथा चक्रे ॥ (४।१)

vasudhāpi labdhakāmā tathā cakre ||

5.1५.१

देवदेवं च तुष्टाव ॥ (५।१)

devadevaṃ ca tuṣṭāva ||

6.1६.१

ॐ नमस् ते ॥ (६।१)

oṃ namas te ||

7.1७.१

देवदेव ॥ (७।१)

devadeva ||

8.1८.१

वासुदेव ॥ (८।१)

vāsudeva ||

9.1९.१

आदिदेव ॥ (९।१)

ādideva ||

10.1१०.१

कामदेव ॥ (१०।१)

kāmadeva ||

11.1११.१

कामपाल ॥ (११।१)

kāmapāla ||

12.1१२.१

महीपाल ॥ (१२।१)

mahīpāla ||

13.1१३.१

अनादिमध्यनिधन ॥ (१३।१)

anādimadhyanidhana ||

14.1१४.१

प्रजापते ॥ (१४।१)

prajāpate ||

15.1१५.१

सुप्रजापते ॥ (१५।१)

suprajāpate ||

16.1१६.१

महाप्रजापते ॥ (१६।१)

mahāprajāpate ||

17.1१७.१

ऊर्जस्पते ॥ (१७।१)

ūrjaspate ||

18.1१८.१

वाचस्पते ॥ (१८।१)

vācaspate ||

19.1१९.१

जगत्पते ॥ (१९।१)

jagatpate ||

20.1२०.१

दिवस्पते ॥ (२०।१)

divaspate ||

21.1२१.१

वनस्पते ॥ (२१।१)

vanaspate ||

22.1२२.१

पयस्पते ॥ (२२।१)

payaspate ||

23.1२३.१

पृथिवीपते ॥ (२३।१)

pṛthivīpate ||

24.1२४.१

सलिलपते ॥ (२४।१)

salilapate ||

25.1२५.१

दिक्पते ॥ (२५।१)

dikpate ||

26.1२६.१

महत्पते ॥ (२६।१)

mahatpate ||

27.1२७.१

मरुत्पते ॥ (२७।१)

marutpate ||

28.1२८.१

लक्ष्मीपते ॥ (२८।१)

lakṣmīpate ||

29.1२९.१

ब्रह्मरूप ॥ (२९।१)

brahmarūpa ||

30.1३०.१

ब्राह्मणप्रिय ॥ (३०।१)

brāhmaṇapriya ||

31.1३१.१

सर्वग ॥ (३१।१)

sarvaga ||

32.1३२.१

अचिन्त्य ॥ (३२।१)

acintya ||

33.1३३.१

ज्ञानगम्य ॥ (३३।१)

jñānagamya ||

34.1३४.१

पुरुहूत ॥ (३४।१)

puruhūta ||

35.1३५.१

पुरुष्टुत ॥ (३५।१)

puruṣṭuta ||

36.1३६.१

ब्रह्मण्य ॥ (३६।१)

brahmaṇya ||

37.1३७.१

ब्रह्मप्रिय ॥ (३७।१)

brahmapriya ||

38.1३८.१

ब्रह्मकायिक ॥ (३८।१)

brahmakāyika ||

39.1३९.१

महाकायिक ॥ (३९।१)

mahākāyika ||

40.1४०.१

महाराजिक ॥ (४०।१)

mahārājika ||

41.1४१.१

चतुर्महाराजिक ॥ (४१।१)

caturmahārājika ||

42.1४२.१

भास्वर ॥ (४२।१)

bhāsvara ||

43.1४३.१

महाभास्वर ॥ (४३।१)

mahābhāsvara ||

44.1४४.१

सप्त ॥ (४४।१)

sapta ||

45.1४५.१

महाभाग ॥ (४५।१)

mahābhāga ||

46.1४६.१

स्वर ॥ (४६।१)

svara ||

47.1४७.१

तुषित ॥ (४७।१)

tuṣita ||

48.1४८.१

महातुषित ॥ (४८।१)

mahātuṣita ||

49.1४९.१

प्रतर्दन ॥ (४९।१)

pratardana ||

50.1५०.१

परिनिर्मित ॥ (५०।१)

parinirmita ||

51.1५१.१

अपरिनिर्मित ॥ (५१।१)

aparinirmita ||

52.1५२.१

वशवर्तिन् ॥ (५२।१)

vaśavartin ||

53.1५३.१

यज्ञ ॥ (५३।१)

yajña ||

54.1५४.१

महायज्ञ ॥ (५४।१)

mahāyajña ||

55.1५५.१

यज्ञयोग ॥ (५५।१)

yajñayoga ||

56.1५६.१

यज्ञगम्य ॥ (५६।१)

yajñagamya ||

57.1५७.१

यज्ञनिधन ॥ (५७।१)

yajñanidhana ||

58.1५८.१

अजित ॥ (५८।१)

ajita ||

59.1५९.१

वैकुण्ठ ॥ (५९।१)

vaikuṇṭha ||

60.1६०.१

अपार ॥ (६०।१)

apāra ||

62.1६२.१

पुराण ॥ (६२।१)

purāṇa ||

63.1६३.१

लेख्य ॥ (६३।१)

lekhya ||

64.1६४.१

प्रजाधर ॥ (६४।१)

prajādhara ||

65.1६५.१

चित्रशिखण्डधर ॥ (६५।१)

citraśikhaṇḍadhara ||

66.1६६.१

यज्ञभागहर ॥ (६६।१)

yajñabhāgahara ||

67.1६७.१

पुरोडाशहर ॥ (६७।१)

puroḍāśahara ||

68.1६८.१

विश्वेश्वर ॥ (६८।१)

viśveśvara ||

69.1६९.१

विश्वधर ॥ (६९।१)

viśvadhara ||

70.1७०.१

शुचिश्रवः ॥ (७०।१)

śuciśravaḥ ||

71.1७१.१

अच्युतार्चन ॥ (७१।१)

acyutārcana ||

72.1७२.१

घृतार्चिः ॥ (७२।१)

ghṛtārciḥ ||

73.1७३.१

खण्डपरशो ॥ (७३।१)

khaṇḍaparaśo ||

74.1७४.१

पद्मनाभ ॥ (७४।१)

padmanābha ||

75.1७५.१

पद्मधर ॥ (७५।१)

padmadhara ||

76.1७६.१

पद्मधाराधर ॥ (७६।१)

padmadhārādhara ||

77.1७७.१

हृषीकेश ॥ (७७।१)

hṛṣīkeśa ||

78.1७८.१

एकशृङ्ग ॥ (७८।१)

ekaśṛṅga ||

79.1७९.१

महावराह ॥ (७९।१)

mahāvarāha ||

80.1८०.१

द्रुहिण ॥ (८०।१)

druhiṇa ||

81.1८१.१

अच्युत ॥ (८१।१)

acyuta ||

82.1८२.१

अनन्त ॥ (८२।१)

ananta ||

83.1८३.१

पुरुष ॥ (८३।१)

puruṣa ||

84.1८४.१

महापुरुष ॥ (८४।१)

mahāpuruṣa ||

85.1८५.१

कपिल ॥ (८५।१)

kapila ||

86.1८६.१

सांख्याचार्य ॥ (८६।१)

sāṃkhyācārya ||

87.1८७.१

विष्वक्सेन ॥ (८७।१)

viṣvaksena ||

88.1८८.१

धर्म ॥ (८८।१)

dharma ||

89.1८९.१

धर्मद ॥ (८९।१)

dharmada ||

90.1९०.१

धर्माङ्ग ॥ (९०।१)

dharmāṅga ||

91.1९१.१

धर्मवसुप्रद ॥ (९१।१)

dharmavasuprada ||

92.1९२.१

वरप्रद ॥ (९२।१)

varaprada ||

93.1९३.१

विष्णो ॥ (९३।१)

viṣṇo ||

94.1९४.१

जिष्णो ॥ (९४।१)

jiṣṇo ||

95.1९५.१

सहिष्णो ॥ (९५।१)

sahiṣṇo ||

96.1९६.१

कृष्ण ॥ (९६।१)

kṛṣṇa ||

97.1९७.१

पुण्डरीकाक्ष ॥ (९७।१)

puṇḍarīkākṣa ||

98.1९८.१

नारायण ॥ (९८।१)

nārāyaṇa ||

99.1९९.१

परायण ॥ (९९।१)

parāyaṇa ||

100.1१००.१

जगत्परायण ॥ (१००।१)

jagatparāyaṇa ||

101.1१०१.१

नमोनम इति ॥ (१०१।१)

namonama iti ||

102.1१०२.१

स्तुत्वा त्वेवं प्रसन्नेन मनसा पृथिवी तदा । (१०२।१)

stutvā tvevaṃ prasannena manasā pṛthivī tadā |

102.2१०२.२

उवाच संमुखं देवीं लब्धकामा वसुंधरा ॥ (१०२।२)

uvāca saṃmukhaṃ devīṃ labdhakāmā vasuṃdharā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViSmṛ, 98

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit