विष्णुस्मृतिViṣṇusmṛti

ViSmṛ, 9

9 of 100 · 34 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अथ समयक्रिया ॥ (१।१)

atha samayakriyā ||

2.1२.१

राजद्रोहसाहसेषु यथाकामम् ॥ (२।१)

rājadrohasāhaseṣu yathākāmam ||

3.1३.१

निक्षेपस्तेयेष्व् अर्थप्रमाणं ॥ (३।१)

nikṣepasteyeṣv arthapramāṇaṃ ||

4.1४.१

सर्वेष्व् एवार्थजातेषु मूल्यं कनकं कल्पयेत् ॥ (४।१)

sarveṣv evārthajāteṣu mūlyaṃ kanakaṃ kalpayet ||

5.1५.१

तत्र कृष्णलोने शूद्रं दूर्वाकरं शापयेत् ॥ (५।१)

tatra kṛṣṇalone śūdraṃ dūrvākaraṃ śāpayet ||

6.1६.१

द्विकृष्णलोने तिलकरम् ॥ (६।१)

dvikṛṣṇalone tilakaram ||

7.1७.१

त्रिकृष्णलोने रजतकरम् ॥ (७।१)

trikṛṣṇalone rajatakaram ||

8.1८.१

चतुःकृष्णलोने सुवर्णकरम् ॥ (८।१)

catuḥkṛṣṇalone suvarṇakaram ||

9.1९.१

पञ्चकृष्णलोने सीतोद्धृतमहीकरम् ॥ (९।१)

pañcakṛṣṇalone sītoddhṛtamahīkaram ||

10.1१०.१

सुवर्णार्धोने कोशो देयः शूद्रस्य ॥ (१०।१)

suvarṇārdhone kośo deyaḥ śūdrasya ||

11.1११.१

ततः परं यथार्हं धटाग्न्युदकविषाणाम् अन्यतमम् ॥ (११।१)

tataḥ paraṃ yathārhaṃ dhaṭāgnyudakaviṣāṇām anyatamam ||

12.1१२.१

द्विगुणे ऽर्थे यथाभिहिताः समयक्रिया वैश्यस्य ॥ (१२।१)

dviguṇe 'rthe yathābhihitāḥ samayakriyā vaiśyasya ||

13.1१३.१

त्रिगुणे राजन्यस्य ॥ (१३।१)

triguṇe rājanyasya ||

14.1१४.१

कोशवर्जं चतुर्गुणे ब्राह्मणस्य ॥ (१४।१)

kośavarjaṃ caturguṇe brāhmaṇasya ||

15.1१५.१

न ब्राह्मणस्य कोशं दद्यात् ॥ (१५।१)

na brāhmaṇasya kośaṃ dadyāt ||

16.1१६.१

अन्यत्रागामिकालसमयनिबन्धनक्रियातः ॥ (१६।१)

anyatrāgāmikālasamayanibandhanakriyātaḥ ||

17.1१७.१

कोशस्थाने ब्राह्मणं सीतोद्धृतमहीकरम् एव शापयेत् ॥ (१७।१)

kośasthāne brāhmaṇaṃ sītoddhṛtamahīkaram eva śāpayet ||

18.1१८.१

प्राग्दृष्टदोषे स्वल्पे ऽप्यर्थे दिव्यानाम् अन्यतमम् एव कारयेत् ॥ (१८।१)

prāgdṛṣṭadoṣe svalpe 'pyarthe divyānām anyatamam eva kārayet ||

19.1१९.१

सत्सु विदितं सच्चरितं न महत्यर्थे ऽपि ॥ (१९।१)

satsu viditaṃ saccaritaṃ na mahatyarthe 'pi ||

20.1२०.१

अभियोक्ता वर्तयेच्छीर्षम् ॥ (२०।१)

abhiyoktā vartayecchīrṣam ||

21.1२१.१

अभियुक्तश् च दिव्यं कुर्यात् ॥ (२१।१)

abhiyuktaś ca divyaṃ kuryāt ||

22.1२२.१

राजद्रोहसाहसेषु विनापि शीर्षवर्तनात् ॥ (२२।१)

rājadrohasāhaseṣu vināpi śīrṣavartanāt ||

23.1२३.१

स्त्रीब्राह्मणविकलासमर्थरोगिणां तुला देया ॥ (२३।१)

strībrāhmaṇavikalāsamartharogiṇāṃ tulā deyā ||

24.1२४.१

सा च न वाति वायौ ॥ (२४।१)

sā ca na vāti vāyau ||

25.1२५.१

न कुष्ठ्यसमर्थलोहकाराणाम् अग्निर् देयः ॥ (२५।१)

na kuṣṭhyasamarthalohakārāṇām agnir deyaḥ ||

26.1२६.१

शरद्ग्रीष्मयोश् च ॥ (२६।१)

śaradgrīṣmayoś ca ||

27.1२७.१

न कुष्ठिपैत्तिकब्राह्मणानां विषं देयम् ॥ (२७।१)

na kuṣṭhipaittikabrāhmaṇānāṃ viṣaṃ deyam ||

28.1२८.१

प्रावृषि च ॥ (२८।१)

prāvṛṣi ca ||

29.1२९.१

न श्लेष्मव्याध्यर्दितानां भीरूणां श्वासकासिनाम् अम्बुजीविनां चोदकम् ॥ (२९।१)

na śleṣmavyādhyarditānāṃ bhīrūṇāṃ śvāsakāsinām ambujīvināṃ codakam ||

30.1३०.१

हेमन्तशिशिरयोश् च ॥ (३०।१)

hemantaśiśirayoś ca ||

31.1३१.१

न नास्तिकेभ्यः कोशो देयः ॥ (३१।१)

na nāstikebhyaḥ kośo deyaḥ ||

32.1३२.१

न देशे व्याधिमरकोपसृष्टे च ॥ (३२।१)

na deśe vyādhimarakopasṛṣṭe ca ||

33.1३३.१

सचैलस्नातम् आहूय सूर्योदय उपोषितम् । (३३।१)

sacailasnātam āhūya sūryodaya upoṣitam |

33.2३३.२

कारयेत् सर्वदिव्यानि देवब्राह्मणसंनिधौ ॥ (३३।२)

kārayet sarvadivyāni devabrāhmaṇasaṃnidhau ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViSmṛ, 9

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit