यद् उत्तरायणं तद् अहर् देवानाम् ॥ (१।१)

दक्षिणायनं रात्रिः ॥ (२।१)

संवत्सरो ऽहोरात्रः ॥ (३।१)

तत्त्रिंशता मासाः ॥ (४।१)

मासा द्वादश वर्षम् ॥ (५।१)

द्वादश वर्षशतानि दिव्यानि कलियुगम् ॥ (६।१)

द्विगुणानि द्वापरम् ॥ (७।१)

त्रिगुणानि त्रेता ॥ (८।१)

चतुर्गुणानि कृतयुगम् ॥ (९।१)

द्वादशवर्षसहस्राणि दिव्यानि चतुर्युगम् ॥ (१०।१)

चतुर्युगाणाम् एकसप्ततिर् मन्वन्तरम् ॥ (११।१)

चतुर्युगसहस्रम् च कल्पः ॥ (१२।१)

स च पितामहस्याहः ॥ (१३।१)

तावती चास्य रात्रिः ॥ (१४।१)

एवंविधेनाहोरात्रेण मासवर्षगणनया सर्वस्यैव ब्रह्मणो वर्षशतम् आयुः ॥ (१५।१)

ब्रह्मायुषा च परिच्छिन्नः पौरुषो दिवसः ॥ (१६।१)

तस्यान्ते महाकल्पः ॥ (१७।१)

तावत्य् एवास्य निशा ॥ (१८।१)

पौरूषेयाणाम् अहोरात्राणाम् अतीतानां संख्यैव नास्ति ॥ (१९।१)

न च भविष्याणाम् ॥ (२०।१)

अनाद्यन्तत्वात् कालस्य ॥ (२१।१)

एवम् अस्मिन् निरालम्बे काले सततयायिनि । (२२।१)

न तद्भूतं प्रपश्यामि स्थितिर् यस्य भवेद् ध्रुवा ॥ (२२।२)

गङ्गायाः सिकता धारास् तथा वर्षति वासवे । (२३।१)

शक्या गणयितुं लोके न व्यतीताः पितामहाः ॥ (२३।२)

चतुर्दश विनश्यन्ति कल्पे कल्पे सुरेश्वराः । (२४।१)

सर्वलोकप्रधानाश् च मनवश् च चतुर्दश ॥ (२४।२)

बहूनीन्द्रसहस्राणि दैत्येन्द्रनियुतानि च । (२५।१)

विनष्टानीह कालेन मनुजेष्वथ का कथा ॥ (२५।२)

राजर्षयश् च बहवः सर्वैः समुदिता गुणैः । (२६।१)

देवा ब्रह्मर्षयश् चैव कालेन निधनं गताः ॥ (२६।२)

ये समर्था जगत्यस्मिन् सृष्टिसंहारकारणे । (२७।१)

ते ऽपि कालेन नीयन्ते कालो हि दुरतिक्रमः ॥ (२७।२)

आक्रम्य सर्वः कालेन परलोकं च नीयते । (२८।१)

कर्मपाशवशो जन्तुस् तत्र का परिदेवना ॥ (२८।२)

जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर् ध्रुवं जन्म मृतस्य च । (२९।१)

अर्थे दुष्परिहार्ये ऽस्मिन् नास्ति लोके सहायता ॥ (२९।२)

शोचन्तो नोपकुर्वन्ति मृतस्येह जना यतः । (३०।१)

अतो न रोदितव्यं हि क्रिया कार्या स्वशक्तितः ॥ (३०।२)

सुकृतं दुष्कृतं चोभौ सहायौ यस्य गच्छतः । (३१।१)

बान्धवैस् तस्य किं कार्यं शोचद्भिर् अथ वा न वा ॥ (३१।२)

बान्धवानाम् अशौचे तु स्थितिं प्रेतो न विन्दति । (३२।१)

अतस् त्वभ्येति तान् एव पिण्डतोयप्रदायिनः ॥ (३२।२)

अर्वाक् सपिण्दीकरणात् प्रेतो भवति यो मृतः । (३३।१)

प्रेतलोकगतस्यान्नं सोदकुम्भं प्रयच्छत ॥ (३३।२)

पितृलोकगतश् चान्नं श्राद्धे भुङ्क्ते स्वधासमम् । (३४।१)

पितृलोकगतस्यास्य तस्माच्छ्राद्धं प्रयच्छत ॥ (३४।२)

देवत्वे यातनास्थाने तिर्यग्योनौ तथैव च । (३५।१)

मानुष्ये च तथाप्नोति श्राद्धं दत्तं स्वबान्धवैः ॥ (३५।२)

प्रेतस्य श्राद्धकर्तुश् च पुष्टिः श्राद्धे कृते ध्रुवम् । (३६।१)

तस्माच्छ्राद्धं सदा कार्यं शोकं त्यक्त्वा निरर्थकम् ॥ (३६।२)

एतावद् एव कर्तव्यं सदा प्रेतस्य बन्धुभिः । (३७।१)

नोपकुर्यान् नरः शोचन् प्रेतस्यात्मन एव च ॥ (३७।२)

दृष्ट्वा लोकम् अनाक्रन्दं म्रियमाणांश् च बान्धवान् । (३८।१)

धर्मम् एकं सहायार्थं वरयध्वं सदा नराः ॥ (३८।२)

मृतो ऽपि बान्धवः शक्तो नानुगन्तुं नरं मृतम् । (३९।१)

जायावर्जं हि सर्वस्य याम्यः पन्था विरुध्यते ॥ (३९।२)

धर्म एको ऽनुयात्येनं यत्र क्वचन गामिनम् । (४०।१)

नन्वसारे नृलोके ऽस्मिन् धर्मं कुरुत माचिरम् ॥ (४०।२)

श्वः कार्यम् अद्य कुर्वीत पूर्वाह्णे चापराह्णिकम् । (४१।१)

न हि प्रतीक्षते मृत्युः कृतं वास्य न वाकृतम् ॥ (४१।२)

क्षेत्रापणगृहासक्तम् अन्यत्र गतमानसम् । (४२।१)

वृकीवोरणम् आसाद्य मृत्युर् आदाय गच्छति ॥ (४२।२)

न कालस्य प्रियः कश्चिद् द्वेष्यश् चास्य न विद्यते । (४३।१)

आयुष्ये कर्मणि क्षीणे प्रसह्य हरते जनम् ॥ (४३।२)

नाप्राप्तकालो म्रियते विद्धः शरशतैर् अपि । (४४।१)

कुशाग्रेणापि संस्पृष्टः प्राप्तकालो न जीवति ॥ (४४।२)

नौषधानि न मन्त्राश् च न होमा न पुनर् जपाः । (४५।१)

त्रायन्ते मृत्युनोपेतं जरया वापि मानवम् ॥ (४५।२)

आगामिनम् अनर्थं हि प्रविधानशतैर् अपि । (४६।१)

न निवारयितुं शक्तस् तत्र का परिदेवना ॥ (४६।२)

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् । (४७।१)

तथा पूर्वकृतं कर्म कर्तारं विन्दते ध्रुवम् ॥ (४७।२)

अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि चाप्यथ । (४८।१)

अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना ॥ (४८।२)

देहिनो ऽस्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा । (४९।१)

तथा देहान्तरप्राप्तिर् धीरस् तत्र न मुह्यति ॥ (४९।२)

गृह्णातीह यथा वस्त्रं त्यक्त्वा पूर्वधृतं नरः । (५०।१)

गृह्णात्येवं नवं देही देहं कर्मनिबन्धनम् ॥ (५०।२)

नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः । (५१।१)

न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ॥ (५१।२)

अच्छेद्यो ऽयम् अदाह्यो ऽयम् अक्लेद्यो ऽशोष्य एव च । (५२।१)

नित्यः सततगः स्थाणुर् अचलो ऽयं सनातनः ॥ (५२।२)

अव्यक्तो ऽयम् अचिन्त्यो ऽयम् अविकार्यो ऽयम् उच्यते । (५३।१)

तस्माद् एवं विदित्वैनं नानुशोचितुम् अर्हथ ॥ (५३।२)