विष्णुस्मृतिViṣṇusmṛti

ViSmṛ, 64

64 of 100 · 45 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

परनिपानेषु न स्नानम् आचरेत् ॥ (१।१)

paranipāneṣu na snānam ācaret ||

2.1२.१

आचरेत् पञ्च पिण्डान् उद्धृत्यापस् तदापदि ॥ (२।१)

ācaret pañca piṇḍān uddhṛtyāpas tadāpadi ||

3.1३.१

नाजीर्णे ॥ (३।१)

nājīrṇe ||

4.1४.१

न चातुरः ॥ (४।१)

na cāturaḥ ||

5.1५.१

न नग्नः ॥ (५।१)

na nagnaḥ ||

6.1६.१

न रात्रौ ॥ (६।१)

na rātrau ||

7.1७.१

राहुदर्शनवर्जम् ॥ (७।१)

rāhudarśanavarjam ||

8.1८.१

न संध्ययोः ॥ (८।१)

na saṃdhyayoḥ ||

9.1९.१

प्रातःस्नानशीलो ऽरुणताम्रां प्राचीम् आलोक्य स्नायात् ॥ (९।१)

prātaḥsnānaśīlo 'ruṇatāmrāṃ prācīm ālokya snāyāt ||

10.1१०.१

स्नातः शिरो नावधुनेत् ॥ (१०।१)

snātaḥ śiro nāvadhunet ||

11.1११.१

नाङ्गेभ्यस् तोयम् उद्धरेत् ॥ (११।१)

nāṅgebhyas toyam uddharet ||

12.1१२.१

न तैलवत् संस्पृशेत् ॥ (१२।१)

na tailavat saṃspṛśet ||

13.1१३.१

नाप्रक्षालितं पूर्वधृतं वसनं बिभृयात् ॥ (१३।१)

nāprakṣālitaṃ pūrvadhṛtaṃ vasanaṃ bibhṛyāt ||

14.1१४.१

स्नात एव सोष्णीषे धौते वाससी बिभृयात् ॥ (१४।१)

snāta eva soṣṇīṣe dhaute vāsasī bibhṛyāt ||

15.1१५.१

न म्लेच्छान्त्यजपतितैः सह संभाषणं कुर्यात् ॥ (१५।१)

na mlecchāntyajapatitaiḥ saha saṃbhāṣaṇaṃ kuryāt ||

16.1१६.१

स्नायात् प्रस्रवणदेवखातसरोवरेषु ॥ (१६।१)

snāyāt prasravaṇadevakhātasarovareṣu ||

17.1१७.१

उद्धृतात् भूमिष्ठम् उदकं पुण्यं स्थावरात् प्रस्रवत् तस्मान् नादेयं तस्माद् अपि साधुपरिगृहीतं सर्वत एव गाङ्गम् ॥ (१७।१)

uddhṛtāt bhūmiṣṭham udakaṃ puṇyaṃ sthāvarāt prasravat tasmān nādeyaṃ tasmād api sādhuparigṛhītaṃ sarvata eva gāṅgam ||

18.1१८.१

मृत्तोयैः कृतमलापकर्षो ऽप्सु निमज्ज्योपविश्यापो हि ष्ठेति तिसृभिर् हिरण्यवर्णेति चतसृभिर् इदम् आपः प्रवहतेति च तीर्थम् अभिमन्त्रयेत् ॥ (१८।१)

mṛttoyaiḥ kṛtamalāpakarṣo 'psu nimajjyopaviśyāpo hi ṣṭheti tisṛbhir hiraṇyavarṇeti catasṛbhir idam āpaḥ pravahateti ca tīrtham abhimantrayet ||

19.1१९.१

ततो ऽप्सु निमग्नस् त्रिर् अघमर्षणं जपेत् ॥ (१९।१)

tato 'psu nimagnas trir aghamarṣaṇaṃ japet ||

20.1२०.१

तद्विष्णोः परमं पदम् इति वा ॥ (२०।१)

tadviṣṇoḥ paramaṃ padam iti vā ||

21.1२१.१

द्रुपदां सावित्रीं च ॥ (२१।१)

drupadāṃ sāvitrīṃ ca ||

22.1२२.१

युञ्जते मन इत्यनुवाकं वा ॥ (२२।१)

yuñjate mana ityanuvākaṃ vā ||

23.1२३.१

पुरुषसूक्तं वा ॥ (२३।१)

puruṣasūktaṃ vā ||

24.1२४.१

स्नातश्चार्द्रवासा देवपितृतर्पणम् अम्भःस्थ एव कुर्यात् ॥ (२४।१)

snātaścārdravāsā devapitṛtarpaṇam ambhaḥstha eva kuryāt ||

25.1२५.१

परिवर्तितवासाश्चेत् तीर्थम् उत्तीर्य ॥ (२५।१)

parivartitavāsāścet tīrtham uttīrya ||

26.1२६.१

अकृत्वा देवपितृतर्पणं स्नानशाटीं न पीडयेत् ॥ (२६।१)

akṛtvā devapitṛtarpaṇaṃ snānaśāṭīṃ na pīḍayet ||

27.1२७.१

स्नात्वाचम्य विधिवद् उपस्पृशेत् ॥ (२७।१)

snātvācamya vidhivad upaspṛśet ||

28.1२८.१

पुरुषसूक्तेन प्रत्यृचं पुरुषाय पुष्पानि दद्यात् ॥ (२८।१)

puruṣasūktena pratyṛcaṃ puruṣāya puṣpāni dadyāt ||

29.1२९.१

उदकाञ्जलींश्च ॥ (२९।१)

udakāñjalīṃśca ||

30.1३०.१

आदाव् एव दैवेन तीर्थेन देवानां तर्पणं कुर्यात् ॥ (३०।१)

ādāv eva daivena tīrthena devānāṃ tarpaṇaṃ kuryāt ||

31.1३१.१

तदनन्तरं पित्र्येण पितॄणाम् ॥ (३१।१)

tadanantaraṃ pitryeṇa pitṝṇām ||

32.1३२.१

तत्रादौ स्ववंश्यानां तर्पणं कुर्यात् ॥ (३२।१)

tatrādau svavaṃśyānāṃ tarpaṇaṃ kuryāt ||

33.1३३.१

ततः संबन्धिबान्धवानाम् ॥ (३३।१)

tataḥ saṃbandhibāndhavānām ||

34.1३४.१

ततः सुहृदाम् ॥ (३४।१)

tataḥ suhṛdām ||

35.1३५.१

एवं नित्यस्नायी स्यात् ॥ (३५।१)

evaṃ nityasnāyī syāt ||

36.1३६.१

स्नातश्च पवित्राणि यथाशक्ति जपेत् ॥ (३६।१)

snātaśca pavitrāṇi yathāśakti japet ||

37.1३७.१

विशेषतः सावित्रीम् ॥ (३७।१)

viśeṣataḥ sāvitrīm ||

38.1३८.१

पुरुषसूक्तं च ॥ (३८।१)

puruṣasūktaṃ ca ||

39.1३९.१

नैताभ्याम् अधिकम् अस्ति ॥ (३९।१)

naitābhyām adhikam asti ||

40.1४०.१

स्नातो ऽधिकारी भवति दैवे पित्र्ये च कर्मणि । (४०।१)

snāto 'dhikārī bhavati daive pitrye ca karmaṇi |

40.2४०.२

पवित्राणां तथा जप्ये दाने च विधिबोधिते ॥ (४०।२)

pavitrāṇāṃ tathā japye dāne ca vidhibodhite ||

41.1४१.१

अलक्ष्मीः कालकर्णी च दुःस्वप्नं दुर्विचिन्तितम् । (४१।१)

alakṣmīḥ kālakarṇī ca duḥsvapnaṃ durvicintitam |

41.2४१.२

अम्मात्रेणाभिषिक्तस्य नश्यन्त इति धारणा ॥ (४१।२)

ammātreṇābhiṣiktasya naśyanta iti dhāraṇā ||

42.1४२.१

याम्यं हि यातनादुःखं नित्यस्नायी न पश्यति । (४२।१)

yāmyaṃ hi yātanāduḥkhaṃ nityasnāyī na paśyati |

42.2४२.२

नित्यस्नानेन पूयन्ते ये ऽपि पापकृतो नराः ॥ (४२।२)

nityasnānena pūyante ye 'pi pāpakṛto narāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViSmṛ, 64

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit