विष्णुस्मृतिViṣṇusmṛti

ViSmṛ, 21

21 of 100 · 25 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अथाशौचव्यपगमे सुस्नातः सुप्रक्षालितपाणिपादः स्वाचान्तस् त्वेवंविधान् एव ब्राह्मणान् यथाशक्ति उदङ्मुखान् गन्धमाल्यवस्त्रालंकारादिभिः पूजितान् भोजयेत् ॥ (१।१)

athāśaucavyapagame susnātaḥ suprakṣālitapāṇipādaḥ svācāntas tvevaṃvidhān eva brāhmaṇān yathāśakti udaṅmukhān gandhamālyavastrālaṃkārādibhiḥ pūjitān bhojayet ||

2.1२.१

एकवन्मन्त्रान् ऊहेद् एकोद्दिष्टे ॥ (२।१)

ekavanmantrān ūhed ekoddiṣṭe ||

3.1३.१

उच्छिष्टसंनिधावेकम् एव तन्नामगोत्राभ्यां पिण्डं निर्वपेत् ॥ (३।१)

ucchiṣṭasaṃnidhāvekam eva tannāmagotrābhyāṃ piṇḍaṃ nirvapet ||

4.1४.१

भुक्तवत्सु ब्राह्मणेषु दक्षिणयाभिपूजितेषु प्रेतनामगोत्राभ्यां दत्ताक्षय्योदकः चतुरङ्गुलपृथ्वीः तावदन्तराः तावदधःखाताः वितस्त्यायताः तिस्रः कर्षूः कुर्यात् ॥ (४।१)

bhuktavatsu brāhmaṇeṣu dakṣiṇayābhipūjiteṣu pretanāmagotrābhyāṃ dattākṣayyodakaḥ caturaṅgulapṛthvīḥ tāvadantarāḥ tāvadadhaḥkhātāḥ vitastyāyatāḥ tisraḥ karṣūḥ kuryāt ||

5.1५.१

कर्षूसमीपे चाग्नित्रयम् उपसमाधाय परिस्तीर्य तत्रैकैकस्मिन् आहुतित्रयं जुहुयात् ॥ (५।१)

karṣūsamīpe cāgnitrayam upasamādhāya paristīrya tatraikaikasmin āhutitrayaṃ juhuyāt ||

6.1६.१

सोमाय पितृमते स्वधा नमः ॥ (६।१)

somāya pitṛmate svadhā namaḥ ||

7.1७.१

अग्नये कव्यवाहनाय स्वधा नमः ॥ (७।१)

agnaye kavyavāhanāya svadhā namaḥ ||

8.1८.१

यमायाङ्गिरसे स्वधा नमः ॥ (८।१)

yamāyāṅgirase svadhā namaḥ ||

9.1९.१

स्थानत्रये च प्राग्वत् पिण्डनिर्वपणं कुर्यात् ॥ (९।१)

sthānatraye ca prāgvat piṇḍanirvapaṇaṃ kuryāt ||

10.1१०.१

अन्नदधिघृतमधुमांसैः कर्षूत्रयं पूरयित्वा एतत् त इति जपेत् ॥ (१०।१)

annadadhighṛtamadhumāṃsaiḥ karṣūtrayaṃ pūrayitvā etat ta iti japet ||

11.1११.१

एवं मृताहे प्रतिमासं कुर्यात् ॥ (११।१)

evaṃ mṛtāhe pratimāsaṃ kuryāt ||

12.1१२.१

संवत्सरान्ते प्रेताय तत्पित्रे तत्पितामहाय तत्प्रपितामहाय च ब्राह्मणान् देवपूर्वान् भोजयेत् ॥ (१२।१)

saṃvatsarānte pretāya tatpitre tatpitāmahāya tatprapitāmahāya ca brāhmaṇān devapūrvān bhojayet ||

13.1१३.१

अत्राग्नौकरणम् आवाहनं पाद्यं च कुर्यात् ॥ (१३।१)

atrāgnaukaraṇam āvāhanaṃ pādyaṃ ca kuryāt ||

14.1१४.१

संसृजतु त्वा पृथिवी समानी च इति च प्रेतपाद्यपात्रे पितृपाद्यपात्रत्रये योजयेत् ॥ (१४।१)

saṃsṛjatu tvā pṛthivī samānī ca iti ca pretapādyapātre pitṛpādyapātratraye yojayet ||

15.1१५.१

उच्छिष्टसंनिधौ पिण्डचतुष्टयं कुर्यात् ॥ (१५।१)

ucchiṣṭasaṃnidhau piṇḍacatuṣṭayaṃ kuryāt ||

16.1१६.१

ब्राह्मणांश् च स्वाचान्तान् दत्तदक्षिणांश् चानुव्रज्य विसर्जयेत् ॥ (१६।१)

brāhmaṇāṃś ca svācāntān dattadakṣiṇāṃś cānuvrajya visarjayet ||

17.1१७.१

ततः प्रेतपिण्डं पाद्यपात्रोदकवत् पिण्डत्रये निदध्यात् ॥ (१७।१)

tataḥ pretapiṇḍaṃ pādyapātrodakavat piṇḍatraye nidadhyāt ||

18.1१८.१

कर्षूत्रयसंनिकर्षे ऽप्येवम् एव ॥ (१८।१)

karṣūtrayasaṃnikarṣe 'pyevam eva ||

19.1१९.१

सपिण्डीकरणं मासिकार्थवत् द्वादशाहं श्राद्धं कृत्वा त्रयोदशे ऽह्नि वा कुर्यात् ॥ (१९।१)

sapiṇḍīkaraṇaṃ māsikārthavat dvādaśāhaṃ śrāddhaṃ kṛtvā trayodaśe 'hni vā kuryāt ||

20.1२०.१

मन्त्रवर्जं हि शूद्राणां द्वादशे ऽह्नि ॥ (२०।१)

mantravarjaṃ hi śūdrāṇāṃ dvādaśe 'hni ||

21.1२१.१

संवत्सराभ्यन्तरे यद्यधिमासो भवेत् तदा मासिकार्थे दिनम् एकं वर्धयेत् ॥ (२१।१)

saṃvatsarābhyantare yadyadhimāso bhavet tadā māsikārthe dinam ekaṃ vardhayet ||

22.1२२.१

सपिण्डीकरणं स्त्रीणां कार्यम् एवं तथा भवेत् । (२२।१)

sapiṇḍīkaraṇaṃ strīṇāṃ kāryam evaṃ tathā bhavet |

22.2२२.२

यावज्जीवं तथा कुर्याच्छ्राद्धं तु प्रतिवत्सरम् ॥ (२२।२)

yāvajjīvaṃ tathā kuryācchrāddhaṃ tu prativatsaram ||

23.1२३.१

अर्वाक् सपिण्डीकरणं यस्य संवत्सरात् कृतं । (२३।१)

arvāk sapiṇḍīkaraṇaṃ yasya saṃvatsarāt kṛtaṃ |

23.2२३.२

तस्याप्यन्नं सोदकुम्भं दद्याद् वर्षं द्विजन्मने ॥ (२३।२)

tasyāpyannaṃ sodakumbhaṃ dadyād varṣaṃ dvijanmane ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViSmṛ, 21

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit