विष्णुस्मृतिViṣṇusmṛti

ViSmṛ, 68

68 of 100 · 53 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

चन्द्रार्कोपरागे नाश्नीयात् ॥ (१।१)

candrārkoparāge nāśnīyāt ||

2.1२.१

स्नात्वा मुक्तयोर् अश्नीयात् ॥ (२।१)

snātvā muktayor aśnīyāt ||

3.1३.१

अमुक्तयोर् अस्तं गतयोः स्नात्वा दृष्ट्वा चापरे ऽह्नि ॥ (३।१)

amuktayor astaṃ gatayoḥ snātvā dṛṣṭvā cāpare 'hni ||

4.1४.१

न गोब्राह्मणोपरागे ऽश्नीयात् ॥ (४।१)

na gobrāhmaṇoparāge 'śnīyāt ||

5.1५.१

न राज्ञो व्यसने ॥ (५।१)

na rājño vyasane ||

6.1६.१

प्रवसिताग्निहोत्री यदाग्निहोत्रं कृतं मन्यते तदाश्नीयात् ॥ (६।१)

pravasitāgnihotrī yadāgnihotraṃ kṛtaṃ manyate tadāśnīyāt ||

7.1७.१

यदा कृतं मन्येत वैश्वदेवम् अपि ॥ (७।१)

yadā kṛtaṃ manyeta vaiśvadevam api ||

8.1८.१

पर्वणि च यदा कृतं मन्येत पर्व ॥ (८।१)

parvaṇi ca yadā kṛtaṃ manyeta parva ||

9.1९.१

नाश्नीयाच्चाजीर्णे ॥ (९।१)

nāśnīyāccājīrṇe ||

10.1१०.१

नार्धरात्रे ॥ (१०।१)

nārdharātre ||

11.1११.१

न मध्याह्ने ॥ (११।१)

na madhyāhne ||

12.1१२.१

न संध्ययोः ॥ (१२।१)

na saṃdhyayoḥ ||

13.1१३.१

नार्द्रवासाः ॥ (१३।१)

nārdravāsāḥ ||

14.1१४.१

नैकवासाः ॥ (१४।१)

naikavāsāḥ ||

15.1१५.१

न नग्नः ॥ (१५।१)

na nagnaḥ ||

16.1१६.१

नोदके ॥ (१६।१)

nodake ||

17.1१७.१

नोत्कुटकः ॥ (१७।१)

notkuṭakaḥ ||

18.1१८.१

न भिन्नासनगतः ॥ (१८।१)

na bhinnāsanagataḥ ||

19.1१९.१

न च शयनगतः ॥ (१९।१)

na ca śayanagataḥ ||

20.1२०.१

न भिन्नभोजने ॥ (२०।१)

na bhinnabhojane ||

21.1२१.१

नोत्सङ्गे ॥ (२१।१)

notsaṅge ||

22.1२२.१

न भुवि ॥ (२२।१)

na bhuvi ||

23.1२३.१

न पाणौ ॥ (२३।१)

na pāṇau ||

24.1२४.१

लवणं च यत्र दद्यात् तन् नाश्नीयात् ॥ (२४।१)

lavaṇaṃ ca yatra dadyāt tan nāśnīyāt ||

25.1२५.१

न बालकान् निर्भर्त्सयेत् ॥ (२५।१)

na bālakān nirbhartsayet ||

26.1२६.१

नैको मृष्टम् ॥ (२६।१)

naiko mṛṣṭam ||

27.1२७.१

नोद्धृतस्नेहम् ॥ (२७।१)

noddhṛtasneham ||

28.1२८.१

न दिवा धानाः ॥ (२८।१)

na divā dhānāḥ ||

29.1२९.१

न रात्रौ तिलसंबन्धम् ॥ (२९।१)

na rātrau tilasaṃbandham ||

30.1३०.१

न दधिसक्तून् ॥ (३०।१)

na dadhisaktūn ||

31.1३१.१

न कोविदारवटपिप्पलशाणशाकम् ॥ (३१।१)

na kovidāravaṭapippalaśāṇaśākam ||

32.1३२.१

नादत्त्वा ॥ (३२।१)

nādattvā ||

33.1३३.१

नाहुत्वा ॥ (३३।१)

nāhutvā ||

34.1३४.१

नानार्द्रपादः ॥ (३४।१)

nānārdrapādaḥ ||

35.1३५.१

नानार्द्रकरमुखश्च ॥ (३५।१)

nānārdrakaramukhaśca ||

36.1३६.१

नोच्छिष्टश्च घृतम् आदद्यात् ॥ (३६।१)

nocchiṣṭaśca ghṛtam ādadyāt ||

37.1३७.१

न चन्द्रार्कतारका निरीक्षेत ॥ (३७।१)

na candrārkatārakā nirīkṣeta ||

38.1३८.१

न मूर्धानं स्पृशेत् ॥ (३८।१)

na mūrdhānaṃ spṛśet ||

39.1३९.१

न ब्रह्म कीर्तयेत् ॥ (३९।१)

na brahma kīrtayet ||

40.1४०.१

प्राङ्मुखो ऽश्नीयात् ॥ (४०।१)

prāṅmukho 'śnīyāt ||

41.1४१.१

दक्षिणामुखो वा ॥ (४१।१)

dakṣiṇāmukho vā ||

42.1४२.१

अभिपूज्यान्नम् ॥ (४२।१)

abhipūjyānnam ||

43.1४३.१

सुमनाः स्रग्व्यनुलिप्तश्च ॥ (४३।१)

sumanāḥ sragvyanuliptaśca ||

44.1४४.१

न निःशेषकृत् स्यात् ॥ (४४।१)

na niḥśeṣakṛt syāt ||

45.1४५.१

अन्यत्र दधिमधुसर्पिःपयःसक्तुपलमोदकेभ्यः ॥ (४५।१)

anyatra dadhimadhusarpiḥpayaḥsaktupalamodakebhyaḥ ||

46.1४६.१

नाश्नीयाद् भार्यया सार्धं नाकाशे न तथोत्थितः । (४६।१)

nāśnīyād bhāryayā sārdhaṃ nākāśe na tathotthitaḥ |

46.2४६.२

बहूनां प्रेक्षमाणानां नैकस्मिन् बहवस् तथा ॥ (४६।२)

bahūnāṃ prekṣamāṇānāṃ naikasmin bahavas tathā ||

47.1४७.१

शून्यालये वह्निगृहे देवागारे कथंचन । (४७।१)

śūnyālaye vahnigṛhe devāgāre kathaṃcana |

47.2४७.२

पिबेन् नाञ्जलिना तोयं नातिसौहित्यम् आचरेत् ॥ (४७।२)

piben nāñjalinā toyaṃ nātisauhityam ācaret ||

48.1४८.१

न तृतीयम् अथाश्नीत न चापथ्यं कथंचन । (४८।१)

na tṛtīyam athāśnīta na cāpathyaṃ kathaṃcana |

48.2४८.२

नातिप्रगे नातिसायं न सायं प्रातर् आशितः ॥ (४८।२)

nātiprage nātisāyaṃ na sāyaṃ prātar āśitaḥ ||

49.1४९.१

न भावदुष्टम् अश्नीयान् न भाण्डे भावदूषिते । (४९।१)

na bhāvaduṣṭam aśnīyān na bhāṇḍe bhāvadūṣite |

49.2४९.२

शयानः प्रौढपादश्च कृत्वा चैवावसक्थिकाम् ॥ (४९।२)

śayānaḥ prauḍhapādaśca kṛtvā caivāvasakthikām ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViSmṛ, 68

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit