विष्णुस्मृतिViṣṇusmṛti

ViSmṛ, 32

32 of 100 · 24 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

राजर्त्विक्श्रोत्रियाधर्मप्रतिषेध्युपाध्यायपितृव्यमातामहमातुलश्वशुरज्येष्ठभ्रातृसंबन्धिनश् चाचार्यवत् ॥ (१।१)

rājartvikśrotriyādharmapratiṣedhyupādhyāyapitṛvyamātāmahamātulaśvaśurajyeṣṭhabhrātṛsaṃbandhinaś cācāryavat ||

2.1२.१

पत्न्य एतेषां सवर्णाः ॥ (२।१)

patnya eteṣāṃ savarṇāḥ ||

3.1३.१

मातृष्वसा पितृष्वसा ज्येष्ठा स्वसा च ॥ (३।१)

mātṛṣvasā pitṛṣvasā jyeṣṭhā svasā ca ||

4.1४.१

श्वशुरपितृव्यमातुलर्त्विजां कनीयसां प्रत्युत्थानम् एवाभिवादनम् ॥ (४।१)

śvaśurapitṛvyamātulartvijāṃ kanīyasāṃ pratyutthānam evābhivādanam ||

5.1५.१

हीनवर्णानां गुरुपत्नीनां दूराद् अभिवादनं न पादोपस्पर्शनम् ॥ (५।१)

hīnavarṇānāṃ gurupatnīnāṃ dūrād abhivādanaṃ na pādopasparśanam ||

6.1६.१

गुरुपत्नीनां गोत्रोत्सादनाञ्जनकेशसंयमनपादप्रक्षालनादीनि न कुर्यात् ॥ (६।१)

gurupatnīnāṃ gotrotsādanāñjanakeśasaṃyamanapādaprakṣālanādīni na kuryāt ||

7.1७.१

असंस्तुतापि परपत्नी भगिनीति वाच्या पुत्रीति मातेति वा ॥ (७।१)

asaṃstutāpi parapatnī bhaginīti vācyā putrīti māteti vā ||

8.1८.१

न च गुरूणां त्वम् इति ब्रूयात् ॥ (८।१)

na ca gurūṇāṃ tvam iti brūyāt ||

9.1९.१

तदतिक्रमे निराहारो दिवसान्ते तं प्रसाद्याश्नीयात् ॥ (९।१)

tadatikrame nirāhāro divasānte taṃ prasādyāśnīyāt ||

10.1१०.१

न च गुरुणा सह विगृह्य कथाः कुर्यात् ॥ (१०।१)

na ca guruṇā saha vigṛhya kathāḥ kuryāt ||

11.1११.१

न चैवास्य परीवादम् ॥ (११।१)

na caivāsya parīvādam ||

12.1१२.१

न चानभिप्रेतम् ॥ (१२।१)

na cānabhipretam ||

13.1१३.१

गुरुपत्नी तु युवतिर् नाभिवाद्येह पादयोः । (१३।१)

gurupatnī tu yuvatir nābhivādyeha pādayoḥ |

13.2१३.२

पूर्णविंशतिवर्षेण गुणदोषौ विजानता ॥ (१३।२)

pūrṇaviṃśativarṣeṇa guṇadoṣau vijānatā ||

14.1१४.१

कामं तु गुरुपत्नीनां युवतीनां युवा भुवि । (१४।१)

kāmaṃ tu gurupatnīnāṃ yuvatīnāṃ yuvā bhuvi |

14.2१४.२

विधिवद् वन्दनं कुर्याद् असावहम् इति ब्रुवन् ॥ (१४।२)

vidhivad vandanaṃ kuryād asāvaham iti bruvan ||

15.1१५.१

विप्रोष्य पादग्रहणम् अन्वहं चाभिवादनम् । (१५।१)

viproṣya pādagrahaṇam anvahaṃ cābhivādanam |

15.2१५.२

गुरुदारेषु कुर्वीत सतां धर्मम् अनुस्मरन् ॥ (१५।२)

gurudāreṣu kurvīta satāṃ dharmam anusmaran ||

16.1१६.१

वित्तं बन्धुर् वयः कर्म विद्या भवति पञ्चमी । (१६।१)

vittaṃ bandhur vayaḥ karma vidyā bhavati pañcamī |

16.2१६.२

एतानि मानस्थानानि गरीयो यद् यद् उत्तरम् ॥ (१६।२)

etāni mānasthānāni garīyo yad yad uttaram ||

17.1१७.१

ब्राह्मणं दशवर्षं च शतवर्षं च भूमिपम् । (१७।१)

brāhmaṇaṃ daśavarṣaṃ ca śatavarṣaṃ ca bhūmipam |

17.2१७.२

पितापुत्रौ विजानीयाद् ब्राह्मणस् तु तयोः पिता ॥ (१७।२)

pitāputrau vijānīyād brāhmaṇas tu tayoḥ pitā ||

18.1१८.१

विप्राणां ज्ञानतो ज्यैष्ठ्यं क्षत्रियाणां तु वीर्यतः । (१८।१)

viprāṇāṃ jñānato jyaiṣṭhyaṃ kṣatriyāṇāṃ tu vīryataḥ |

18.2१८.२

वैश्यानां धान्यधनतः शूद्राणाम् एव जन्मतः ॥ (१८।२)

vaiśyānāṃ dhānyadhanataḥ śūdrāṇām eva janmataḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViSmṛ, 32

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit