ViSmṛ, 7

7 of 100 · 15 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

अथ लेख्यं त्रिविधम् ॥ (१।१)

atha lekhyaṃ trividham ||

राजसाक्षिकं ससाक्षिकम् असाक्षिकं च ॥ (२।१)

rājasākṣikaṃ sasākṣikam asākṣikaṃ ca ||

राजाधिकरणे तन्नियुक्तकायस्थकृतं तदध्यक्षकरचिह्नितं राजसाक्षिकम् ॥ (३।१)

rājādhikaraṇe tanniyuktakāyasthakṛtaṃ tadadhyakṣakaracihnitaṃ rājasākṣikam ||

यत्र क्वचन येन केनचिल्लिखितं साक्षिभिः स्वहस्तचिह्नितं ससाक्षिकम् ॥ (४।१)

yatra kvacana yena kenacillikhitaṃ sākṣibhiḥ svahastacihnitaṃ sasākṣikam ||

स्वहस्तलिखितम् असाक्षिकम् ॥ (५।१)

svahastalikhitam asākṣikam ||

तत् बलात् कारितम् अप्रमाणम् ॥ (६।१)

tat balāt kāritam apramāṇam ||

उपधिकृतानि सर्वाण्य् एव ॥ (७।१)

upadhikṛtāni sarvāṇy eva ||

दूषितकर्मदुष्टसाक्ष्यङ्कितं ससाक्षिकम् अपि ॥ (८।१)

dūṣitakarmaduṣṭasākṣyaṅkitaṃ sasākṣikam api ||

तादृग्विधेन लेखकेन लिखितं च ॥ (९।१)

tādṛgvidhena lekhakena likhitaṃ ca ||

स्त्रीबालास्वतन्त्रमत्तोन्मत्तभीतताडितकृतं च ॥ (१०।१)

strībālāsvatantramattonmattabhītatāḍitakṛtaṃ ca ||

देशाचाराविरुद्धं व्यक्ताधिकृतलक्षणम् अलुप्तप्रक्रमाक्षरं प्रमाणम् ॥ (११।१)

deśācārāviruddhaṃ vyaktādhikṛtalakṣaṇam aluptaprakramākṣaraṃ pramāṇam ||

वर्णैश् च तत्कृतैश् चिह्नैः पत्रैर् एव च युक्तिभिः । (१२।१)

varṇaiś ca tatkṛtaiś cihnaiḥ patrair eva ca yuktibhiḥ |

संदिग्धं साधयेल्लेख्यं तद्युक्तिप्रतिरूपितैः ॥ (१२।२)

saṃdigdhaṃ sādhayellekhyaṃ tadyuktipratirūpitaiḥ ||

यत्रर्णी धनिको वापि साक्षी वा लेखको ऽपि वा । (१३।१)

yatrarṇī dhaniko vāpi sākṣī vā lekhako 'pi vā |

म्रियते तत्र तल्लेख्यं तत्स्वहस्तैः प्रसाधयेत् ॥ (१३।२)

mriyate tatra tallekhyaṃ tatsvahastaiḥ prasādhayet ||