ViSmṛ, 19
Select a line for its word-by-word analysis.
ब्राह्मणम् अनाथं ये ब्राह्मणा निर्हरन्ति ते स्वर्गलोकभाजः ॥ (५।१)
brāhmaṇam anāthaṃ ye brāhmaṇā nirharanti te svargalokabhājaḥ ||
निर्हृत्य च बान्धवं प्रेतं संष्कृत्याप्रदक्षिणेन चिताम् अभिगम्याप्सु सवाससो निमज्जनं कुर्युः ॥ (६।१)
nirhṛtya ca bāndhavaṃ pretaṃ saṃṣkṛtyāpradakṣiṇena citām abhigamyāpsu savāsaso nimajjanaṃ kuryuḥ ||
प्रेतस्योदकनिर्वपणं कृत्वैकं पिण्डं कुशेषु दद्युः ॥ (७।१)
pretasyodakanirvapaṇaṃ kṛtvaikaṃ piṇḍaṃ kuśeṣu dadyuḥ ||
परिवर्तितवाससश् च निम्बपत्राणि विदश्य द्वार्यश्मनि पदन्यासं कृत्वा गृहं प्रविशेयुः ॥ (८।१)
parivartitavāsasaś ca nimbapatrāṇi vidaśya dvāryaśmani padanyāsaṃ kṛtvā gṛhaṃ praviśeyuḥ ||
यावत्संख्यम् अस्थि पुरुषस्य गङ्गाम्भसि तिष्ठति तावद् वर्षसहस्राणि स्वर्गलोकम् अधितिष्ठति ॥ (१२।१)
yāvatsaṃkhyam asthi puruṣasya gaṅgāmbhasi tiṣṭhati tāvad varṣasahasrāṇi svargalokam adhitiṣṭhati ||
यावद् आशौचं तावत् प्रेतस्योदकं पिण्डम् एकं च दद्युः ॥ (१३।१)
yāvad āśaucaṃ tāvat pretasyodakaṃ piṇḍam ekaṃ ca dadyuḥ ||
ग्रामान्निष्क्रम्याशौचान्ते कृतश्मश्रुकर्माणस् तिलकल्कैः सर्षपकल्कैर् वा स्नाताः परिवर्तितवाससो गृहं प्रविशेयुः ॥ (१८।१)
grāmānniṣkramyāśaucānte kṛtaśmaśrukarmāṇas tilakalkaiḥ sarṣapakalkair vā snātāḥ parivartitavāsaso gṛhaṃ praviśeyuḥ ||
तत्र शान्तिं कृत्वा ब्राह्मणानां च पूजनं कुर्युः ॥ (१९।१)
tatra śāntiṃ kṛtvā brāhmaṇānāṃ ca pūjanaṃ kuryuḥ ||
देवाः परोक्षदेवाः प्रत्यक्षदेवा ब्राह्मणाः ॥ (२०।१)
devāḥ parokṣadevāḥ pratyakṣadevā brāhmaṇāḥ ||
ब्राह्मणानां प्रसादेन दिवि तिष्ठन्ति देवताः । (२२।१)
brāhmaṇānāṃ prasādena divi tiṣṭhanti devatāḥ |
ब्राह्मणाभिहितं वाक्यं न मिथ्या जायते क्वचित् ॥ (२२।२)
brāhmaṇābhihitaṃ vākyaṃ na mithyā jāyate kvacit ||
यद् ब्राह्मणास् तुष्टतमा वदन्ति तद् देवताः प्रत्यभिनन्दयन्ति । (२३।१)
yad brāhmaṇās tuṣṭatamā vadanti tad devatāḥ pratyabhinandayanti |
तुष्टेषु तुष्टाः सततं भवन्ति प्रत्यक्षदेवेषु परोक्षदेवाः ॥ (२३।२)
tuṣṭeṣu tuṣṭāḥ satataṃ bhavanti pratyakṣadeveṣu parokṣadevāḥ ||
दुःखान्वितानां मृतबान्धवानाम् आश्वासनं कुर्युर् अदीनसत्त्वाः । (२४।१)
duḥkhānvitānāṃ mṛtabāndhavānām āśvāsanaṃ kuryur adīnasattvāḥ |
वाक्यैस् तु यैर् भूमि तवाभिधास्ये वाक्यान्यहं तानि मनोऽभिरामे ॥ (२४।२)
vākyais tu yair bhūmi tavābhidhāsye vākyānyahaṃ tāni mano'bhirāme ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.