विष्णुस्मृतिViṣṇusmṛti

ViSmṛ, 55

55 of 100 · 36 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अथ रहस्यप्रायश्चित्तानि भवन्ति ॥ (१।१)

atha rahasyaprāyaścittāni bhavanti ||

2.1२.१

स्रवन्तीम् आसाद्य स्नातः प्रत्यहं षोडश प्राणायामान् सलक्षणान् कृत्वैककालं हविष्याशी मासेन ब्रह्महा पूतो भवति ॥ (२।१)

sravantīm āsādya snātaḥ pratyahaṃ ṣoḍaśa prāṇāyāmān salakṣaṇān kṛtvaikakālaṃ haviṣyāśī māsena brahmahā pūto bhavati ||

3.1३.१

कर्मणो ऽन्ते पयस्विनीं गां दद्यात् ॥ (३।१)

karmaṇo 'nte payasvinīṃ gāṃ dadyāt ||

4.1४.१

व्रतेनाघमर्षणेन च सुरापः पूतो भवति ॥ (४।१)

vratenāghamarṣaṇena ca surāpaḥ pūto bhavati ||

5.1५.१

गायत्रीदशसाहस्रजपेन सुवर्णस्तेयकृत् ॥ (५।१)

gāyatrīdaśasāhasrajapena suvarṇasteyakṛt ||

6.1६.१

त्रिरात्रोपोषितः पुरुषसूक्तजपहोमाभ्यां गुरुतल्पगः ॥ (६।१)

trirātropoṣitaḥ puruṣasūktajapahomābhyāṃ gurutalpagaḥ ||

7.1७.१

यथाश्वमेधः क्रतुराट् सर्वपापापनोदकः । (७।१)

yathāśvamedhaḥ kraturāṭ sarvapāpāpanodakaḥ |

7.2७.२

तथाघमर्षणं सूक्तं सर्वपापापनोदकम् ॥ (७।२)

tathāghamarṣaṇaṃ sūktaṃ sarvapāpāpanodakam ||

8.1८.१

प्राणायामं द्विजः कुर्यात् सर्वपापापनुत्तये । (८।१)

prāṇāyāmaṃ dvijaḥ kuryāt sarvapāpāpanuttaye |

8.2८.२

दह्यन्ते सर्वपापानि प्राणायामैर् द्विजस्य तु ॥ (८।२)

dahyante sarvapāpāni prāṇāyāmair dvijasya tu ||

9.1९.१

देड़्। प्राणायामसव्याहृतिं सप्रणवां गायत्रीं शिरसा सह । (९।१)

def. prāṇāyāmasavyāhṛtiṃ sapraṇavāṃ gāyatrīṃ śirasā saha |

9.2९.२

त्रिः पठेद् आयतप्राणः प्राणायामः स उच्यते ॥ (९।२)

triḥ paṭhed āyataprāṇaḥ prāṇāyāmaḥ sa ucyate ||

10.1१०.१

अकारं चाप्युकारं च मकारं च प्रजापतिः । (१०।१)

akāraṃ cāpyukāraṃ ca makāraṃ ca prajāpatiḥ |

10.2१०.२

वेदत्रयान्निरदुहद् भूर् भुवः स्वर् इतीति च ॥ (१०।२)

vedatrayānniraduhad bhūr bhuvaḥ svar itīti ca ||

11.1११.१

त्रिभ्य एव तु वेदेभ्यः पादं पादम् अदूदुहत् । (११।१)

tribhya eva tu vedebhyaḥ pādaṃ pādam adūduhat |

11.2११.२

तद् इत्य् ऋचो ऽस्याः सावित्र्याः परमेष्ठी प्रजापतिः ॥ (११।२)

tad ity ṛco 'syāḥ sāvitryāḥ parameṣṭhī prajāpatiḥ ||

12.1१२.१

एतद् अक्षरम् एतां च जपन् व्याहृतिपूर्विकाम् । (१२।१)

etad akṣaram etāṃ ca japan vyāhṛtipūrvikām |

12.2१२.२

संध्ययोर् वेदविद् विप्रो वेदपुण्येन युज्यते ॥ (१२।२)

saṃdhyayor vedavid vipro vedapuṇyena yujyate ||

13.1१३.१

सहस्रकृत्वस् त्वभ्यस्य बहिर् एतत् त्रिकं द्विजः । (१३।१)

sahasrakṛtvas tvabhyasya bahir etat trikaṃ dvijaḥ |

13.2१३.२

महतो ऽप्येनसो मासात् त्वचेवाहिर् विमुच्यते ॥ (१३।२)

mahato 'pyenaso māsāt tvacevāhir vimucyate ||

14.1१४.१

एतत्त्रयविसंयुक्तः काले च क्रियया स्वया । (१४।१)

etattrayavisaṃyuktaḥ kāle ca kriyayā svayā |

14.2१४.२

विप्रक्षत्रियविड्जातिर् गर्हणां याति साधुषु ॥ (१४।२)

viprakṣatriyaviḍjātir garhaṇāṃ yāti sādhuṣu ||

15.1१५.१

ॐकारपूर्विकास् तिस्रो महाव्याहृतयो ऽव्ययाः । (१५।१)

oṃkārapūrvikās tisro mahāvyāhṛtayo 'vyayāḥ |

15.2१५.२

त्रिपदा चैव गायत्री विज्ञेया ब्राह्मणो मुखम् ॥ (१५।२)

tripadā caiva gāyatrī vijñeyā brāhmaṇo mukham ||

16.1१६.१

यो ऽधीते ऽहन्यहन्येतां त्रीणि वर्षाण्यतन्द्रितः । (१६।१)

yo 'dhīte 'hanyahanyetāṃ trīṇi varṣāṇyatandritaḥ |

16.2१६.२

स ब्रह्म परम् अभ्येति वायुभूतः खमूर्तिमान् ॥ (१६।२)

sa brahma param abhyeti vāyubhūtaḥ khamūrtimān ||

17.1१७.१

एकाक्षरं परं ब्रह्म प्राणायामाः परं तपः । (१७।१)

ekākṣaraṃ paraṃ brahma prāṇāyāmāḥ paraṃ tapaḥ |

17.2१७.२

सावित्र्यास् तु परं नान्यन् मौनात् सत्यं विशिष्यते ॥ (१७।२)

sāvitryās tu paraṃ nānyan maunāt satyaṃ viśiṣyate ||

18.1१८.१

क्षरन्ति सर्वा वैदिक्यो जुहोतियजतिक्रियाः । (१८।१)

kṣaranti sarvā vaidikyo juhotiyajatikriyāḥ |

18.2१८.२

अक्षरं त्वक्षरं ज्ञेयं ब्रह्मा चैव प्रजापतिः ॥ (१८।२)

akṣaraṃ tvakṣaraṃ jñeyaṃ brahmā caiva prajāpatiḥ ||

19.1१९.१

विधियज्ञाज्जपयज्ञो विशिष्टो दशभिर् गुणैः । (१९।१)

vidhiyajñājjapayajño viśiṣṭo daśabhir guṇaiḥ |

19.2१९.२

उपांशुः स्याच्छतगुणः सहस्रो मानसः स्मृतः ॥ (१९।२)

upāṃśuḥ syācchataguṇaḥ sahasro mānasaḥ smṛtaḥ ||

20.1२०.१

ये पाकयज्ञाश्चत्वारो विधियज्ञसमन्विताः । (२०।१)

ye pākayajñāścatvāro vidhiyajñasamanvitāḥ |

20.2२०.२

ते सर्वे जपयज्ञस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ (२०।२)

te sarve japayajñasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm ||

21.1२१.१

जप्येनैव तु संसिध्येद् ब्राह्मणो नात्र संशयः । (२१।१)

japyenaiva tu saṃsidhyed brāhmaṇo nātra saṃśayaḥ |

21.2२१.२

कुर्याद् अन्यन्न वा कुर्यान् मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ॥ (२१।२)

kuryād anyanna vā kuryān maitro brāhmaṇa ucyate ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViSmṛ, 55

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit