ViSmṛ, 52
Select a line for its word-by-word analysis.
सुवर्णस्तेयकृद् राज्ञे कर्माचक्षाणो मुसलम् अर्पयेत् ॥ (१।१)
suvarṇasteyakṛd rājñe karmācakṣāṇo musalam arpayet ||
मनुष्यस्त्रीकूपक्षेत्रवापीनाम् अपहारे चान्द्रायणम् ॥ (६।१)
manuṣyastrīkūpakṣetravāpīnām apahāre cāndrāyaṇam ||
भक्ष्यभोज्ययानशय्यासनपुष्पमूलफलानां पञ्चगव्यपानम् ॥ (८।१)
bhakṣyabhojyayānaśayyāsanapuṣpamūlaphalānāṃ pañcagavyapānam ||
तृणकाष्ठद्रुमशुष्कान्नगुडवस्त्रचर्मामिषाणां त्रिरात्रम् उपवसेत् ॥ (९।१)
tṛṇakāṣṭhadrumaśuṣkānnaguḍavastracarmāmiṣāṇāṃ trirātram upavaset ||
मणिमुक्ताप्रवालताम्ररजतायःकांस्यानां द्वादशाहं कणान् अश्नीयात् ॥ (१०।१)
maṇimuktāpravālatāmrarajatāyaḥkāṃsyānāṃ dvādaśāhaṃ kaṇān aśnīyāt ||
कार्पासकीटजोर्णाद्यपहरणे त्रिरात्रं पयसा वर्तेत ॥ (११।१)
kārpāsakīṭajorṇādyapaharaṇe trirātraṃ payasā varteta ||
पक्षिगन्धौषधिरज्जुवैदलानाम् अपहरणे दिनम् उपवसेत् ॥ (१३।१)
pakṣigandhauṣadhirajjuvaidalānām apaharaṇe dinam upavaset ||
दत्त्वैवापहृतं द्रव्यं धनिकस्याप्य् उपायतः । (१४।१)
dattvaivāpahṛtaṃ dravyaṃ dhanikasyāpy upāyataḥ |
प्रायश्चित्तं ततः कुर्यात् कल्मषस्यापनुत्तये ॥ (१४।२)
prāyaścittaṃ tataḥ kuryāt kalmaṣasyāpanuttaye ||
यद् यत् परेभ्यस् त्व् आदद्यात् पुरुषस् तु निरङ्कुशः । (१५।१)
yad yat parebhyas tv ādadyāt puruṣas tu niraṅkuśaḥ |
तेन तेन विहीनः स्याद् यत्र यत्राभिजायते ॥ (१५।२)
tena tena vihīnaḥ syād yatra yatrābhijāyate ||
जीवितं धर्मकामौ च धने यस्मात् प्रतिष्ठितौ । (१६।१)
jīvitaṃ dharmakāmau ca dhane yasmāt pratiṣṭhitau |
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन धनहिंसां विवर्जयेत् ॥ (१६।२)
tasmāt sarvaprayatnena dhanahiṃsāṃ vivarjayet ||
महद् दुःखम् अवाप्नोति धनहिंसापरस् तयोः ॥ (१७।२)
mahad duḥkham avāpnoti dhanahiṃsāparas tayoḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.