विष्णुस्मृतिViṣṇusmṛti

ViSmṛ, 52

52 of 100 · 21 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सुवर्णस्तेयकृद् राज्ञे कर्माचक्षाणो मुसलम् अर्पयेत् ॥ (१।१)

suvarṇasteyakṛd rājñe karmācakṣāṇo musalam arpayet ||

2.1२.१

वधात् त्यागाद् वा प्रयतो भवति ॥ (२।१)

vadhāt tyāgād vā prayato bhavati ||

3.1३.१

महाव्रतं द्वादशाब्दानि वा कुर्यात् ॥ (३।१)

mahāvrataṃ dvādaśābdāni vā kuryāt ||

4.1४.१

निक्षेपापहारी च ॥ (४।१)

nikṣepāpahārī ca ||

5.1५.१

धान्यधनापहारी च कृच्छ्रम् अब्दम् ॥ (५।१)

dhānyadhanāpahārī ca kṛcchram abdam ||

6.1६.१

मनुष्यस्त्रीकूपक्षेत्रवापीनाम् अपहारे चान्द्रायणम् ॥ (६।१)

manuṣyastrīkūpakṣetravāpīnām apahāre cāndrāyaṇam ||

7.1७.१

द्रव्याणाम् अल्पसाराणां सांतपनम् ॥ (७।१)

dravyāṇām alpasārāṇāṃ sāṃtapanam ||

8.1८.१

भक्ष्यभोज्ययानशय्यासनपुष्पमूलफलानां पञ्चगव्यपानम् ॥ (८।१)

bhakṣyabhojyayānaśayyāsanapuṣpamūlaphalānāṃ pañcagavyapānam ||

9.1९.१

तृणकाष्ठद्रुमशुष्कान्नगुडवस्त्रचर्मामिषाणां त्रिरात्रम् उपवसेत् ॥ (९।१)

tṛṇakāṣṭhadrumaśuṣkānnaguḍavastracarmāmiṣāṇāṃ trirātram upavaset ||

10.1१०.१

मणिमुक्ताप्रवालताम्ररजतायःकांस्यानां द्वादशाहं कणान् अश्नीयात् ॥ (१०।१)

maṇimuktāpravālatāmrarajatāyaḥkāṃsyānāṃ dvādaśāhaṃ kaṇān aśnīyāt ||

11.1११.१

कार्पासकीटजोर्णाद्यपहरणे त्रिरात्रं पयसा वर्तेत ॥ (११।१)

kārpāsakīṭajorṇādyapaharaṇe trirātraṃ payasā varteta ||

12.1१२.१

द्विशफैकशफापहरणे द्विरात्रम् उपवसेत् ॥ (१२।१)

dviśaphaikaśaphāpaharaṇe dvirātram upavaset ||

13.1१३.१

पक्षिगन्धौषधिरज्जुवैदलानाम् अपहरणे दिनम् उपवसेत् ॥ (१३।१)

pakṣigandhauṣadhirajjuvaidalānām apaharaṇe dinam upavaset ||

14.1१४.१

दत्त्वैवापहृतं द्रव्यं धनिकस्याप्य् उपायतः । (१४।१)

dattvaivāpahṛtaṃ dravyaṃ dhanikasyāpy upāyataḥ |

14.2१४.२

प्रायश्चित्तं ततः कुर्यात् कल्मषस्यापनुत्तये ॥ (१४।२)

prāyaścittaṃ tataḥ kuryāt kalmaṣasyāpanuttaye ||

15.1१५.१

यद् यत् परेभ्यस् त्व् आदद्यात् पुरुषस् तु निरङ्कुशः । (१५।१)

yad yat parebhyas tv ādadyāt puruṣas tu niraṅkuśaḥ |

15.2१५.२

तेन तेन विहीनः स्याद् यत्र यत्राभिजायते ॥ (१५।२)

tena tena vihīnaḥ syād yatra yatrābhijāyate ||

16.1१६.१

जीवितं धर्मकामौ च धने यस्मात् प्रतिष्ठितौ । (१६।१)

jīvitaṃ dharmakāmau ca dhane yasmāt pratiṣṭhitau |

16.2१६.२

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन धनहिंसां विवर्जयेत् ॥ (१६।२)

tasmāt sarvaprayatnena dhanahiṃsāṃ vivarjayet ||

17.1१७.१

प्राणिहिंसापरो यस् तु धनहिंसापरस् तथा । (१७।१)

prāṇihiṃsāparo yas tu dhanahiṃsāparas tathā |

17.2१७.२

महद् दुःखम् अवाप्नोति धनहिंसापरस् तयोः ॥ (१७।२)

mahad duḥkham avāpnoti dhanahiṃsāparas tayoḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ViSmṛ, 52

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit