ViSmṛ, 29
Select a line for its word-by-word analysis.
यस्तूपनीय व्रतादेशं कृत्वा वेदम् अध्यापयेत् तम् आचार्यं विद्यात् ॥ (१।१)
yastūpanīya vratādeśaṃ kṛtvā vedam adhyāpayet tam ācāryaṃ vidyāt ||
यस्त्वेनं मूल्येनाध्यापयेत् तम् उपाध्यायम् एकदेशं वा ॥ (२।१)
yastvenaṃ mūlyenādhyāpayet tam upādhyāyam ekadeśaṃ vā ||
यो यस्य यज्ञकर्माणि कुर्यात् तम् ऋत्विजं विद्यात् ॥ (३।१)
yo yasya yajñakarmāṇi kuryāt tam ṛtvijaṃ vidyāt ||
तयोर् अन्यतरः प्रैति विद्वेषं वाधिगच्छति ॥ (७।२)
tayor anyataraḥ praiti vidveṣaṃ vādhigacchati ||
धर्मार्थौ यत्र न स्यातां शुश्रूषा वापि तद्विधा । (८।१)
dharmārthau yatra na syātāṃ śuśrūṣā vāpi tadvidhā |
तत्र विद्या न वक्तव्या शुभं बीजम् इवोषरे ॥ (८।२)
tatra vidyā na vaktavyā śubhaṃ bījam ivoṣare ||
विद्या ह वै ब्रह्माणम् आजगाम गोपाय मा शेवधिष्टे ऽहम् अस्ति । (९।१)
vidyā ha vai brahmāṇam ājagāma gopāya mā śevadhiṣṭe 'ham asti |
असूयकायानृजवे ऽयताय न मां ब्रूया अवीर्यवती तथा स्याम् ॥ (९।२)
asūyakāyānṛjave 'yatāya na māṃ brūyā avīryavatī tathā syām ||
यम् एव विद्याः शुचिम् अप्रमत्तं मेधाविनं ब्रह्मचर्योपपन्नम् । (१०।१)
yam eva vidyāḥ śucim apramattaṃ medhāvinaṃ brahmacaryopapannam |
यस्ते न द्रुह्येत् कतमच्च नाह तस्मै मां ब्रूया निधिपाय ब्रह्मन् ॥ (१०।२)
yaste na druhyet katamacca nāha tasmai māṃ brūyā nidhipāya brahman ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.