Ṛgveda · Maṇḍala 4 · Sūkta 1

Ṛk 4.1.11

Agni · Agni Or Agni And Varuṇa · Vāmadeva Gautama

The whole sūkta Link

Saṃhitā

स जा॑यत प्रथ॒मः प॒स्त्या॑सु म॒हो बु॒ध्ने रज॑सो अ॒स्य योनौ॑ ।
अ॒पाद॑शी॒र्षा गु॒हमा॑नो॒ अंता॒योयु॑वानो वृष॒भस्य॑ नी॒ळे ॥

स जायत प्रथमः पस्त्यासु महो बुध्ने रजसो अस्य योनौ |
अपाद् अशीर्षा गुहमानो अन्तायोयुवानो वृषभस्य नीळे ||

sá jāyata prathamáḥ pastyā́su mahó budhné rájaso asyá yónau ǀ
apā́daśīrṣā́ guhámāno ántāyóyuvāno vṛṣabhásya nīḷé ǁ

sa jāyata prathamaḥ pastyāsu maho budhne rajaso asya yonau |
apād aśīrṣā guhamāno antāyoyuvāno vṛṣabhasya nīḷe ||

Padapāṭha

सः । जा॒य॒त॒ । प्र॒थ॒मः । प॒स्त्या॑सु । म॒हः । बु॒ध्ने । रज॑सः । अ॒स्य । योनौ॑ ।
अ॒पात् । अ॒शी॒र्षा । गु॒हमा॑नः । अन्ता॑ । आ॒ऽयोयु॑वानः । वृ॒ष॒भस्य॑ । नी॒ळे ॥

सः । जायत । प्रथमः । पस्त्यासु । महः । बुध्ने । रजसः । अस्य । योनौ ।
अपात् । अशीर्षा । गुहमानः । अन्ता । आऽयोयुवानः । वृषभस्य । नीळे ॥

sáḥ ǀ jāyata ǀ prathamáḥ ǀ pastyā́su ǀ maháḥ ǀ budhné ǀ rájasaḥ ǀ asyá ǀ yónau ǀ
apā́t ǀ aśīrṣā́ ǀ guhámānaḥ ǀ ántā ǀ ā-yóyuvānaḥ ǀ vṛṣabhásya ǀ nīḷé ǁ

saḥ ǀ jāyata ǀ prathamaḥ ǀ pastyāsu ǀ mahaḥ ǀ budhne ǀ rajasaḥ ǀ asya ǀ yonau ǀ
apāt ǀ aśīrṣā ǀ guhamānaḥ ǀ antā ǀ ā-yoyuvānaḥ ǀ vṛṣabhasya ǀ nīḷe ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
04.001.11
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
3.4.14.01
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
04.01.011
Devatā देवता
1, 6-20: Agni; 2-5: Agni Or Agni And Varuṇa
Ṛṣi ऋषि
Vāmadeva Gautama
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh, Aṣṭi, Atijagatī, Dhṛti
Svara स्वरः
धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 4.1.11

Interpretations

Sri Aurobindo

He was born, the first, in the waters, in the foundation of the vast world (Swar), in its womb, (i.e. its seat and birthplace, its original home); without head and feet, concealing his two extremities, setting himself to his work in the lair of the Bull. (SABCL, Vol. 10, pp. 195-96)

He was born first and supreme in the Rivers, in the foundation of the vast mid-world, in his native seat; without head, without feet, concealing his two ends he joins them in the lair of the Bull. (SABCL, Vol. 11, p. 164)