Devatā देवता

1-6: Agni; 7, 8: Somaka Sāhadevya; 9, 10: Aśvins

Ṛṣi ऋषि

Vāmadeva Gautama

Chandas छन्दस्

Gāyatrī

1. Ṛk 1

   अ॒ग्निर्होता॑ नो अध्व॒रे वा॒जी सन्परि॑ णीयते ।
   दे॒वो दे॒वेषु॑ य॒ज्ञियः॑ ॥

   अग्निर् होता नो अध्वरे वाजी सन् परि णीयते |
   देवो देवेषु यज्ञियः ||

   agnírhótā no adhvaré vājī́ sánpári ṇīyate ǀ
   devó devéṣu yajñíyaḥ ǁ

   agnir hotā no adhvare vājī san pari ṇīyate |
   devo deveṣu yajñiyaḥ ||

   अ॒ग्निः । होता॑ । नः॒ । अ॒ध्व॒रे । वा॒जी । सन् । परि॑ । नी॒य॒ते॒ ।
   दे॒वः । दे॒वेषु॑ । य॒ज्ञियः॑ ॥

   अग्निः । होता । नः । अध्वरे । वाजी । सन् । परि । नीयते ।
   देवः । देवेषु । यज्ञियः ॥

   agníḥ ǀ hótā ǀ naḥ ǀ adhvaré ǀ vājī́ ǀ sán ǀ pári ǀ nīyate ǀ
   deváḥ ǀ devéṣu ǀ yajñíyaḥ ǁ

   agniḥ ǀ hotā ǀ naḥ ǀ adhvare ǀ vājī ǀ san ǀ pari ǀ nīyate ǀ
   devaḥ ǀ deveṣu ǀ yajñiyaḥ ǁ

   4.15.1 Aṣṭaka 3.5.15.1Anuvāka 4.2.23Interpretations

2. Ṛk 2

   परि॑ त्रिवि॒ष्ट्य॑ध्व॒रं यात्य॒ग्नी र॒थीरि॑व ।
   आ दे॒वेषु॒ प्रयो॒ दध॑त् ॥

   परि त्रिविष्ट्य् अध्वरं यात्य् अग्नी रथीर् इव |
   आ देवेषु प्रयो दधत् ||

   pári triviṣṭyádhvarám yā́tyagnī́ rathī́riva ǀ
   ā́ devéṣu práyo dádhat ǁ

   pari triviṣṭy adhvaraṃ yāty agnī rathīr iva |
   ā deveṣu prayo dadhat ||

   परि॑ । त्रि॒ऽवि॒ष्टि । अ॒ध्व॒रम् । याति॑ । अ॒ग्निः । र॒थीःऽइ॑व ।
   आ । दे॒वेषु॑ । प्रयः॑ । दध॑त् ॥

   परि । त्रिऽविष्टि । अध्वरम् । याति । अग्निः । रथीःऽइव ।
   आ । देवेषु । प्रयः । दधत् ॥

   pári ǀ tri-viṣṭí ǀ adhvarám ǀ yā́ti ǀ agníḥ ǀ rathī́ḥ-iva ǀ
   ā́ ǀ devéṣu ǀ práyaḥ ǀ dádhat ǁ

   pari ǀ tri-viṣṭi ǀ adhvaram ǀ yāti ǀ agniḥ ǀ rathīḥ-iva ǀ
   ā ǀ deveṣu ǀ prayaḥ ǀ dadhat ǁ

   4.15.2 Aṣṭaka 3.5.15.2Anuvāka 4.2.24Interpretations

3. Ṛk 3

   परि॒ वाज॑पतिः क॒विर॒ग्निर्ह॒व्यान्य॑क्रमीत् ।
   दध॒द्रत्ना॑नि दा॒शुषे॑ ॥

   परि वाजपतिः कविर् अग्निर् हव्यान्य् अक्रमीत् |
   दधद् रत्नानि दाशुषे ||

   pári vā́japatiḥ kavíragnírhavyā́nyakramīt ǀ
   dádhadrátnāni dāśúṣe ǁ

   pari vājapatiḥ kavir agnir havyāny akramīt |
   dadhad ratnāni dāśuṣe ||

   परि॑ । वाज॑ऽपतिः । क॒विः । अ॒ग्निः । ह॒व्यानि॑ । अ॒क्र॒मी॒त् ।
   दध॑त् । रत्ना॑नि । दा॒शुषे॑ ॥

   परि । वाजऽपतिः । कविः । अग्निः । हव्यानि । अक्रमीत् ।
   दधत् । रत्नानि । दाशुषे ॥

   pári ǀ vā́ja-patiḥ ǀ kavíḥ ǀ agníḥ ǀ havyā́ni ǀ akramīt ǀ
   dádhat ǀ rátnāni ǀ dāśúṣe ǁ

   pari ǀ vāja-patiḥ ǀ kaviḥ ǀ agniḥ ǀ havyāni ǀ akramīt ǀ
   dadhat ǀ ratnāni ǀ dāśuṣe ǁ

   4.15.3 Aṣṭaka 3.5.15.3Anuvāka 4.2.25Interpretations

4. Ṛk 4

   अ॒यं यः सृंज॑ये पु॒रो दै॑ववा॒ते स॑मि॒ध्यते॑ ।
   द्यु॒माँ अ॑मित्र॒दंभ॑नः ॥

   अयं यः सृञ्जये पुरो दैववाते समिध्यते |
   द्युमां अमित्रदम्भनः ||

   ayám yáḥ sṛ́ñjaye puró daivavāté samidhyáte ǀ
   dyumā́m̐ amitradámbhanaḥ ǁ

   ayaṃ yaḥ sṛñjaye puro daivavāte samidhyate |
   dyumāṃ amitradambhanaḥ ||

   अ॒यम् । यः । सृञ्ज॑ये । पु॒रः । दै॒व॒ऽवा॒ते । स॒म्ऽइ॒ध्यते॑ ।
   द्यु॒ऽमान् । अ॒मि॒त्र॒ऽदम्भ॑नः ॥

   अयम् । यः । सृञ्जये । पुरः । दैवऽवाते । सम्ऽइध्यते ।
   द्युऽमान् । अमित्रऽदम्भनः ॥

   ayám ǀ yáḥ ǀ sṛ́ñjaye ǀ puráḥ ǀ daiva-vāté ǀ sam-idhyáte ǀ
   dyu-mā́n ǀ amitra-dámbhanaḥ ǁ

   ayam ǀ yaḥ ǀ sṛñjaye ǀ puraḥ ǀ daiva-vāte ǀ sam-idhyate ǀ
   dyu-mān ǀ amitra-dambhanaḥ ǁ

   4.15.4 Aṣṭaka 3.5.15.4Anuvāka 4.2.26Interpretations

5. Ṛk 5

   अस्य॑ घा वी॒र ईव॑तो॒ऽग्नेरी॑शीत॒ मर्त्यः॑ ।
   ति॒ग्मजं॑भस्य मी॒ळ्हुषः॑ ॥

   अस्य घा वीर ईवतो ऽग्नेर् ईशीत मर्त्यः |
   तिग्मजम्भस्य मीऌहुषः ||

   ásya ghā vīrá ī́vato’gnérīśīta mártyaḥ ǀ
   tigmájambhasya mīḷhúṣaḥ ǁ

   asya ghā vīra īvato 'gner īśīta martyaḥ |
   tigmajambhasya mīḷhuṣaḥ ||

   अस्य॑ । घ॒ । वी॒रः । ईव॑तः । अ॒ग्नेः । ई॒शी॒त॒ । मर्त्यः॑ ।
   ति॒ग्मऽज॑म्भस्य । मी॒ळ्हुषः॑ ॥

   अस्य । घ । वीरः । ईवतः । अग्नेः । ईशीत । मर्त्यः ।
   तिग्मऽजम्भस्य । मीळ्हुषः ॥

   ásya ǀ gha ǀ vīráḥ ǀ ī́vataḥ ǀ agnéḥ ǀ īśīta ǀ mártyaḥ ǀ
   tigmá-jambhasya ǀ mīḷhúṣaḥ ǁ

   asya ǀ gha ǀ vīraḥ ǀ īvataḥ ǀ agneḥ ǀ īśīta ǀ martyaḥ ǀ
   tigma-jambhasya ǀ mīḷhuṣaḥ ǁ

   4.15.5 Aṣṭaka 3.5.15.5Anuvāka 4.2.27Interpretations

6. Ṛk 6

   तमर्वं॑तं॒ न सा॑न॒सिम॑रु॒षं न दि॒वः शिशुं॑ ।
   म॒र्मृ॒ज्यंते॑ दि॒वेदि॑वे ॥

   तम् अर्वन्तं न सानसिम् अरुषं न दिवः शिशुम् |
   मर्मृज्यन्ते दिवे-दिवे ||

   támárvantam ná sānasímaruṣám ná diváḥ śíśum ǀ
   marmṛjyánte divédive ǁ

   tam arvantaṃ na sānasim aruṣaṃ na divaḥ śiśum |
   marmṛjyante dive-dive ||

   तम् । अर्व॑न्तम् । न । सा॒न॒सिम् । अ॒रु॒षम् । न । दि॒वः । शिशु॑म् ।
   म॒र्मृ॒ज्यन्ते॑ । दि॒वेऽदि॑वे ॥

   तम् । अर्वन्तम् । न । सानसिम् । अरुषम् । न । दिवः । शिशुम् ।
   मर्मृज्यन्ते । दिवेऽदिवे ॥

   tám ǀ árvantam ǀ ná ǀ sānasím ǀ aruṣám ǀ ná ǀ diváḥ ǀ śíśum ǀ
   marmṛjyánte ǀ divé-dive ǁ

   tam ǀ arvantam ǀ na ǀ sānasim ǀ aruṣam ǀ na ǀ divaḥ ǀ śiśum ǀ
   marmṛjyante ǀ dive-dive ǁ

   4.15.6 Aṣṭaka 3.5.16.1Anuvāka 4.2.28Interpretations

7. Ṛk 7

   बोध॒द्यन्मा॒ हरि॑भ्यां कुमा॒रः सा॑हदे॒व्यः ।
   अच्छा॒ न हू॒त उद॑रं ॥

   बोधद् यन् मा हरिभ्यां कुमारः साहदेव्यः |
   अच्छा न हूत उद् अरम् ||

   bódhadyánmā háribhyām kumāráḥ sāhadevyáḥ ǀ
   ácchā ná hūtá údaram ǁ

   bodhad yan mā haribhyāṃ kumāraḥ sāhadevyaḥ |
   acchā na hūta ud aram ||

   बोध॑त् । यत् । मा॒ । हरि॑ऽभ्याम् । कु॒मा॒रः । सा॒ह॒ऽदे॒व्यः ।
   अच्छ॑ । न । हू॒तः । उत् । अ॒र॒म् ॥

   बोधत् । यत् । मा । हरिऽभ्याम् । कुमारः । साहऽदेव्यः ।
   अच्छ । न । हूतः । उत् । अरम् ॥

   bódhat ǀ yát ǀ mā ǀ hári-bhyām ǀ kumāráḥ ǀ sāha-devyáḥ ǀ
   áccha ǀ ná ǀ hūtáḥ ǀ út ǀ aram ǁ

   bodhat ǀ yat ǀ mā ǀ hari-bhyām ǀ kumāraḥ ǀ sāha-devyaḥ ǀ
   accha ǀ na ǀ hūtaḥ ǀ ut ǀ aram ǁ

   4.15.7 Aṣṭaka 3.5.16.2Anuvāka 4.2.29Interpretations

8. Ṛk 8

   उ॒त त्या य॑ज॒ता हरी॑ कुमा॒रात्सा॑हदे॒व्यात् ।
   प्रय॑ता स॒द्य आ द॑दे ॥

   उत त्या यजता हरी कुमारात् साहदेव्यात् |
   प्रयता सद्य आ ददे ||

   utá tyā́ yajatā́ hárī kumārā́tsāhadevyā́t ǀ
   práyatā sadyá ā́ dade ǁ

   uta tyā yajatā harī kumārāt sāhadevyāt |
   prayatā sadya ā dade ||

   उ॒त । त्या । य॒ज॒ता । हरी॒ इति॑ । कु॒मा॒रात् । सा॒ह॒ऽदे॒व्यात् ।
   प्रऽय॑ता । स॒द्यः । आ । द॒दे॒ ॥

   उत । त्या । यजता । हरी इति । कुमारात् । साहऽदेव्यात् ।
   प्रऽयता । सद्यः । आ । ददे ॥

   utá ǀ tyā́ ǀ yajatā́ ǀ hárī íti ǀ kumārā́t ǀ sāha-devyā́t ǀ
   prá-yatā ǀ sadyáḥ ǀ ā́ ǀ dade ǁ

   uta ǀ tyā ǀ yajatā ǀ harī iti ǀ kumārāt ǀ sāha-devyāt ǀ
   pra-yatā ǀ sadyaḥ ǀ ā ǀ dade ǁ

   4.15.8 Aṣṭaka 3.5.16.3Anuvāka 4.2.30Interpretations

9. Ṛk 9

   ए॒ष वां॑ देवावश्विना कुमा॒रः सा॑हदे॒व्यः ।
   दी॒र्घायु॑रस्तु॒ सोम॑कः ॥

   एष वां देवाव् अश्विना कुमारः साहदेव्यः |
   दीर्घायुर् अस्तु सोमकः ||

   eṣá vām devāvaśvinā kumāráḥ sāhadevyáḥ ǀ
   dīrghā́yurastu sómakaḥ ǁ

   eṣa vāṃ devāv aśvinā kumāraḥ sāhadevyaḥ |
   dīrghāyur astu somakaḥ ||

   ए॒षः । वा॒म् । दे॒वौ॒ । अ॒श्वि॒ना॒ । कु॒मा॒रः । सा॒ह॒ऽदे॒व्यः ।
   दी॒र्घऽआ॑युः । अ॒स्तु॒ । सोम॑कः ॥

   एषः । वाम् । देवौ । अश्विना । कुमारः । साहऽदेव्यः ।
   दीर्घऽआयुः । अस्तु । सोमकः ॥

   eṣáḥ ǀ vām ǀ devau ǀ aśvinā ǀ kumāráḥ ǀ sāha-devyáḥ ǀ
   dīrghá-āyuḥ ǀ astu ǀ sómakaḥ ǁ

   eṣaḥ ǀ vām ǀ devau ǀ aśvinā ǀ kumāraḥ ǀ sāha-devyaḥ ǀ
   dīrgha-āyuḥ ǀ astu ǀ somakaḥ ǁ

   4.15.9 Aṣṭaka 3.5.16.4Anuvāka 4.2.31Interpretations

10. Ṛk 10

    तं यु॒वं दे॑वावश्विना कुमा॒रं सा॑हदे॒व्यं ।
    दी॒र्घायु॑षं कृणोतन ॥

    तं युवं देवाव् अश्विना कुमारं साहदेव्यम् |
    दीर्घायुषं कृणोतन ||

    tám yuvám devāvaśvinā kumārám sāhadevyám ǀ
    dīrghā́yuṣam kṛṇotana ǁ

    taṃ yuvaṃ devāv aśvinā kumāraṃ sāhadevyam |
    dīrghāyuṣaṃ kṛṇotana ||

    तम् । यु॒वम् । दे॒वौ॒ । अ॒श्वि॒ना॒ । कु॒मा॒रम् । सा॒ह॒ऽदे॒व्यम् ।
    दी॒र्घऽआ॑युषम् । कृ॒णो॒त॒न॒ ॥

    तम् । युवम् । देवौ । अश्विना । कुमारम् । साहऽदेव्यम् ।
    दीर्घऽआयुषम् । कृणोतन ॥

    tám ǀ yuvám ǀ devau ǀ aśvinā ǀ kumārám ǀ sāha-devyám ǀ
    dīrghá-āyuṣam ǀ kṛṇotana ǁ

    tam ǀ yuvam ǀ devau ǀ aśvinā ǀ kumāram ǀ sāha-devyam ǀ
    dīrgha-āyuṣam ǀ kṛṇotana ǁ

    4.15.10 Aṣṭaka 3.5.16.5Anuvāka 4.2.32Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.