Devatā देवता

Ṛbhus

Ṛṣi ऋषि

Vāmadeva Gautama

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Anuṣṭubh

1. Ṛk 1

   उप॑ नो वाजा अध्व॒रमृ॑भुक्षा॒ देवा॑ या॒त प॒थिभि॑र्देव॒यानैः॑ ।
   यथा॑ य॒ज्ञं मनु॑षो वि॒क्ष्वा॒३॒॑सु द॑धि॒ध्वे र॑ण्वाः सु॒दिने॒ष्वह्नां॑ ॥

   उप नो वाजा अध्वरम् ऋभुक्षा देवा यात पथिभिर् देवयानैः |
   यथा यज्ञम् मनुषो विक्ष्व् आसु दधिध्वे रण्वाः सुदिनेष्व् अह्नाम् ||

   úpa no vājā adhvarámṛbhukṣā dévā yātá pathíbhirdevayā́naiḥ ǀ
   yáthā yajñám mánuṣo vikṣvā́sú dadhidhvé raṇvāḥ sudíneṣváhnām ǁ

   upa no vājā adhvaram ṛbhukṣā devā yāta pathibhir devayānaiḥ |
   yathā yajñam manuṣo vikṣv āsu dadhidhve raṇvāḥ sudineṣv ahnām ||

   उप॑ । नः॒ । वा॒जाः॒ । अ॒ध्व॒रम् । ऋ॒भु॒क्षाः॒ । देवाः॑ । या॒त । प॒थिऽभिः॑ । दे॒व॒ऽयानैः॑ ।
   यथा॑ । य॒ज्ञम् । मनु॑षः । वि॒क्षु । आ॒सु । द॒धि॒ध्वे । र॒ण्वाः॒ । सु॒ऽदिने॑षु । अह्ना॑म् ॥

   उप । नः । वाजाः । अध्वरम् । ऋभुक्षाः । देवाः । यात । पथिऽभिः । देवऽयानैः ।
   यथा । यज्ञम् । मनुषः । विक्षु । आसु । दधिध्वे । रण्वाः । सुऽदिनेषु । अह्नाम् ॥

   úpa ǀ naḥ ǀ vājāḥ ǀ adhvarám ǀ ṛbhukṣāḥ ǀ dévāḥ ǀ yātá ǀ pathí-bhiḥ ǀ deva-yā́naiḥ ǀ
   yáthā ǀ yajñám ǀ mánuṣaḥ ǀ vikṣú ǀ āsú ǀ dadhidhvé ǀ raṇvāḥ ǀ su-díneṣu ǀ áhnām ǁ

   upa ǀ naḥ ǀ vājāḥ ǀ adhvaram ǀ ṛbhukṣāḥ ǀ devāḥ ǀ yāta ǀ pathi-bhiḥ ǀ deva-yānaiḥ ǀ
   yathā ǀ yajñam ǀ manuṣaḥ ǀ vikṣu ǀ āsu ǀ dadhidhve ǀ raṇvāḥ ǀ su-dineṣu ǀ ahnām ǁ

   4.37.1 Aṣṭaka 3.7.9.1Anuvāka 4.4.41Interpretations

2. Ṛk 2

   ते वो॑ हृ॒दे मन॑से संतु य॒ज्ञा जुष्टा॑सो अ॒द्य घृ॒तनि॑र्णिजो गुः ।
   प्र वः॑ सु॒तासो॑ हरयंत पू॒र्णाः क्रत्वे॒ दक्षा॑य हर्षयंत पी॒ताः ॥

   ते वो हृदे मनसे सन्तु यज्ञा जुष्टासो अद्य घृतनिर्णिजो गुः |
   प्र वः सुतासो हरयन्त पूर्णाः क्रत्वे दक्षाय हर्षयन्त पीताः ||

   té vo hṛdé mánase santu yajñā́ júṣṭāso adyá ghṛtánirṇijo guḥ ǀ
   prá vaḥ sutā́so harayanta pūrṇā́ḥ krátve dákṣāya harṣayanta pītā́ḥ ǁ

   te vo hṛde manase santu yajñā juṣṭāso adya ghṛtanirṇijo guḥ |
   pra vaḥ sutāso harayanta pūrṇāḥ kratve dakṣāya harṣayanta pītāḥ ||

   ते । वः॒ । हृ॒दे । मन॑से । स॒न्तु॒ । य॒ज्ञाः । जुष्टा॑सः । अ॒द्य । घृ॒तऽनि॑र्निजः । गुः॒ ।
   प्र । वः॒ । सु॒तासः॑ । ह॒र॒य॒न्त॒ । पू॒र्णाः । क्रत्वे॑ । दक्षा॑य । ह॒र्ष॒य॒न्त॒ । पी॒ताः ॥

   ते । वः । हृदे । मनसे । सन्तु । यज्ञाः । जुष्टासः । अद्य । घृतऽनिर्निजः । गुः ।
   प्र । वः । सुतासः । हरयन्त । पूर्णाः । क्रत्वे । दक्षाय । हर्षयन्त । पीताः ॥

   té ǀ vaḥ ǀ hṛdé ǀ mánase ǀ santu ǀ yajñā́ḥ ǀ júṣṭāsaḥ ǀ adyá ǀ ghṛtá-nirnijaḥ ǀ guḥ ǀ
   prá ǀ vaḥ ǀ sutā́saḥ ǀ harayanta ǀ pūrṇā́ḥ ǀ krátve ǀ dákṣāya ǀ harṣayanta ǀ pītā́ḥ ǁ

   te ǀ vaḥ ǀ hṛde ǀ manase ǀ santu ǀ yajñāḥ ǀ juṣṭāsaḥ ǀ adya ǀ ghṛta-nirnijaḥ ǀ guḥ ǀ
   pra ǀ vaḥ ǀ sutāsaḥ ǀ harayanta ǀ pūrṇāḥ ǀ kratve ǀ dakṣāya ǀ harṣayanta ǀ pītāḥ ǁ

   4.37.2 Aṣṭaka 3.7.9.2Anuvāka 4.4.42Interpretations

3. Ṛk 3

   त्र्यु॒दा॒यं दे॒वहि॑तं॒ यथा॑ वः॒ स्तोमो॑ वाजा ऋभुक्षणो द॒दे वः॑ ।
   जु॒ह्वे म॑नु॒ष्वदुप॑रासु वि॒क्षु यु॒ष्मे सचा॑ बृ॒हद्दि॑वेषु॒ सोमं॑ ॥

   त्र्युदायं देवहितं यथा व स्तोमो वाजा ऋभुक्षणो ददे वः |
   जुह्वे मनुष्वद् उपरासु विक्षु युष्मे सचा बृहद्दिवेषु सोमम् ||

   tryudāyám deváhitam yáthā vaḥ stómo vājā ṛbhukṣaṇo dadé vaḥ ǀ
   juhvé manuṣvádúparāsu vikṣú yuṣmé sácā bṛháddiveṣu sómam ǁ

   tryudāyaṃ devahitaṃ yathā va stomo vājā ṛbhukṣaṇo dade vaḥ |
   juhve manuṣvad uparāsu vikṣu yuṣme sacā bṛhaddiveṣu somam ||

   त्रि॒ऽउ॒दा॒यम् । दे॒वऽहि॑तम् । यथा॑ । वः॒ । स्तोमः॑ । वा॒जाः॒ । ऋ॒भु॒क्ष॒णः॒ । द॒दे । वः॒ ।
   जु॒ह्वे । म॒नु॒ष्वत् । उप॑रासु । वि॒क्षु । यु॒ष्मे इति॑ । सचा॑ । बृ॒हत्ऽदि॑वेषु । सोम॑म् ॥

   त्रिऽउदायम् । देवऽहितम् । यथा । वः । स्तोमः । वाजाः । ऋभुक्षणः । ददे । वः ।
   जुह्वे । मनुष्वत् । उपरासु । विक्षु । युष्मे इति । सचा । बृहत्ऽदिवेषु । सोमम् ॥

   tri-udāyám ǀ devá-hitam ǀ yáthā ǀ vaḥ ǀ stómaḥ ǀ vājāḥ ǀ ṛbhukṣaṇaḥ ǀ dadé ǀ vaḥ ǀ
   juhvé ǀ manuṣvát ǀ úparāsu ǀ vikṣú ǀ yuṣmé íti ǀ sácā ǀ bṛhát-diveṣu ǀ sómam ǁ

   tri-udāyam ǀ deva-hitam ǀ yathā ǀ vaḥ ǀ stomaḥ ǀ vājāḥ ǀ ṛbhukṣaṇaḥ ǀ dade ǀ vaḥ ǀ
   juhve ǀ manuṣvat ǀ uparāsu ǀ vikṣu ǀ yuṣme iti ǀ sacā ǀ bṛhat-diveṣu ǀ somam ǁ

   4.37.3 Aṣṭaka 3.7.9.3Anuvāka 4.4.43Interpretations

4. Ṛk 4

   पीवो॑अश्वाः शु॒चद्र॑था॒ हि भू॒तायः॑शिप्रा वाजिनः सुनि॒ष्काः ।
   इंद्र॑स्य सूनो शवसो नपा॒तोऽनु॑ वश्चेत्यग्रि॒यं मदा॑य ॥

   पीवोअश्वाः शुचद्रथा हि भूतायःशिप्रा वाजिनः सुनिष्काः |
   इन्द्रस्य सूनो शवसो नपातो ऽनु वश् चेत्य् अग्रियम् मदाय ||

   pī́voaśvāḥ śucádrathā hí bhūtā́yaḥśiprā vājinaḥ suniṣkā́ḥ ǀ
   índrasya sūno śavaso napātó’nu vaścetyagriyám mádāya ǁ

   pīvoaśvāḥ śucadrathā hi bhūtāyaḥśiprā vājinaḥ suniṣkāḥ |
   indrasya sūno śavaso napāto 'nu vaś cety agriyam madāya ||

   पीवः॑ऽअश्वाः । शु॒चत्ऽर॑थाः । हि । भू॒त । अयः॑ऽशिप्राः । वा॒जि॒नः॒ । सु॒ऽनि॒ष्काः ।
   इन्द्र॑स्य । सू॒नो॒ इति॑ । श॒व॒सः॒ । न॒पा॒तः॒ । अनु॑ । वः॒ । चे॒ति॒ । अ॒ग्रि॒यम् । मदा॑य ॥

   पीवःऽअश्वाः । शुचत्ऽरथाः । हि । भूत । अयःऽशिप्राः । वाजिनः । सुऽनिष्काः ।
   इन्द्रस्य । सूनो इति । शवसः । नपातः । अनु । वः । चेति । अग्रियम् । मदाय ॥

   pī́vaḥ-aśvāḥ ǀ śucát-rathāḥ ǀ hí ǀ bhūtá ǀ áyaḥ-śiprāḥ ǀ vājinaḥ ǀ su-niṣkā́ḥ ǀ
   índrasya ǀ sūno íti ǀ śavasaḥ ǀ napātaḥ ǀ ánu ǀ vaḥ ǀ ceti ǀ agriyám ǀ mádāya ǁ

   pīvaḥ-aśvāḥ ǀ śucat-rathāḥ ǀ hi ǀ bhūta ǀ ayaḥ-śiprāḥ ǀ vājinaḥ ǀ su-niṣkāḥ ǀ
   indrasya ǀ sūno iti ǀ śavasaḥ ǀ napātaḥ ǀ anu ǀ vaḥ ǀ ceti ǀ agriyam ǀ madāya ǁ

   4.37.4 Aṣṭaka 3.7.9.4Anuvāka 4.4.44Interpretations

5. Ṛk 5

   ऋ॒भुमृ॑भुक्षणो र॒यिं वाजे॑ वा॒जिंत॑मं॒ युजं॑ ।
   इंद्र॑स्वंतं हवामहे सदा॒सात॑मम॒श्विनं॑ ॥

   ऋभुम् ऋभुक्षणो रयिं वाजे वाजिन्तमं युजम् |
   इन्द्रस्वन्तं हवामहे सदासातमम् अश्विनम् ||

   ṛbhúmṛbhukṣaṇo rayím vā́je vājíntamam yújam ǀ
   índrasvantam havāmahe sadāsā́tamamaśvínam ǁ

   ṛbhum ṛbhukṣaṇo rayiṃ vāje vājintamaṃ yujam |
   indrasvantaṃ havāmahe sadāsātamam aśvinam ||

   ऋ॒भुम् । ऋ॒भु॒क्ष॒णः॒ । र॒यिम् । वाजे॑ । वा॒जिन्ऽत॑मम् । युज॑म् ।
   इन्द्र॑स्वन्तम् । ह॒वा॒म॒हे॒ । स॒दा॒ऽसात॑मम् । अ॒श्विन॑म् ॥

   ऋभुम् । ऋभुक्षणः । रयिम् । वाजे । वाजिन्ऽतमम् । युजम् ।
   इन्द्रस्वन्तम् । हवामहे । सदाऽसातमम् । अश्विनम् ॥

   ṛbhúm ǀ ṛbhukṣaṇaḥ ǀ rayím ǀ vā́je ǀ vājín-tamam ǀ yújam ǀ
   índrasvantam ǀ havāmahe ǀ sadā-sā́tamam ǀ aśvínam ǁ

   ṛbhum ǀ ṛbhukṣaṇaḥ ǀ rayim ǀ vāje ǀ vājin-tamam ǀ yujam ǀ
   indrasvantam ǀ havāmahe ǀ sadā-sātamam ǀ aśvinam ǁ

   4.37.5 Aṣṭaka 3.7.9.5Anuvāka 4.4.45Interpretations

6. Ṛk 6

   सेदृ॑भवो॒ यमव॑थ यू॒यमिंद्र॑श्च॒ मर्त्यं॑ ।
   स धी॒भिर॑स्तु॒ सनि॑ता मे॒धसा॑ता॒ सो अर्व॑ता ॥

   सेद् ऋभवो यम् अवथ यूयम् इन्द्रश् च मर्त्यम् |
   स धीभिर् अस्तु सनिता मेधसाता सो अर्वता ||

   sédṛbhavo yámávatha yūyámíndraśca mártyam ǀ
   sá dhībhírastu sánitā medhásātā só árvatā ǁ

   sed ṛbhavo yam avatha yūyam indraś ca martyam |
   sa dhībhir astu sanitā medhasātā so arvatā ||

   सः । इत् । ऋ॒भ॒वः॒ । यम् । अव॑थ । यू॒यम् । इन्द्रः॑ । च॒ । मर्त्य॑म् ।
   सः । धी॒भिः । अ॒स्तु॒ । सनि॑ता । मे॒धऽसा॑ता । सः । अर्व॑ता ॥

   सः । इत् । ऋभवः । यम् । अवथ । यूयम् । इन्द्रः । च । मर्त्यम् ।
   सः । धीभिः । अस्तु । सनिता । मेधऽसाता । सः । अर्वता ॥

   sáḥ ǀ ít ǀ ṛbhavaḥ ǀ yám ǀ ávatha ǀ yūyám ǀ índraḥ ǀ ca ǀ mártyam ǀ
   sáḥ ǀ dhībhíḥ ǀ astu ǀ sánitā ǀ medhá-sātā ǀ sáḥ ǀ árvatā ǁ

   saḥ ǀ it ǀ ṛbhavaḥ ǀ yam ǀ avatha ǀ yūyam ǀ indraḥ ǀ ca ǀ martyam ǀ
   saḥ ǀ dhībhiḥ ǀ astu ǀ sanitā ǀ medha-sātā ǀ saḥ ǀ arvatā ǁ

   4.37.6 Aṣṭaka 3.7.10.1Anuvāka 4.4.46Interpretations

7. Ṛk 7

   वि नो॑ वाजा ऋभुक्षणः प॒थश्चि॑तन॒ यष्ट॑वे ।
   अ॒स्मभ्यं॑ सूरयः स्तु॒ता विश्वा॒ आशा॑स्तरी॒षणि॑ ॥

   वि नो वाजा ऋभुक्षणः पथश् चितन यष्टवे |
   अस्मभ्यं सूरय स्तुता विश्वा आशास् तरीषणि ||

   ví no vājā ṛbhukṣaṇaḥ patháścitana yáṣṭave ǀ
   asmábhyam sūrayaḥ stutā́ víśvā ā́śāstarīṣáṇi ǁ

   vi no vājā ṛbhukṣaṇaḥ pathaś citana yaṣṭave |
   asmabhyaṃ sūraya stutā viśvā āśās tarīṣaṇi ||

   वि । नः॒ । वा॒जाः॒ । ऋ॒भु॒क्ष॒णः॒ । प॒थः । चि॒त॒न॒ । यष्ट॑वे ।
   अ॒स्मभ्य॑म् । सू॒र॒यः॒ । स्तु॒ताः । विश्वाः॑ । आशाः॑ । त॒री॒षणि॑ ॥

   वि । नः । वाजाः । ऋभुक्षणः । पथः । चितन । यष्टवे ।
   अस्मभ्यम् । सूरयः । स्तुताः । विश्वाः । आशाः । तरीषणि ॥

   ví ǀ naḥ ǀ vājāḥ ǀ ṛbhukṣaṇaḥ ǀ patháḥ ǀ citana ǀ yáṣṭave ǀ
   asmábhyam ǀ sūrayaḥ ǀ stutā́ḥ ǀ víśvāḥ ǀ ā́śāḥ ǀ tarīṣáṇi ǁ

   vi ǀ naḥ ǀ vājāḥ ǀ ṛbhukṣaṇaḥ ǀ pathaḥ ǀ citana ǀ yaṣṭave ǀ
   asmabhyam ǀ sūrayaḥ ǀ stutāḥ ǀ viśvāḥ ǀ āśāḥ ǀ tarīṣaṇi ǁ

   4.37.7 Aṣṭaka 3.7.10.2Anuvāka 4.4.47Interpretations

8. Ṛk 8

   तं नो॑ वाजा ऋभुक्षण॒ इंद्र॒ नास॑त्या र॒यिं ।
   समश्वं॑ चर्ष॒णिभ्य॒ आ पु॒रु श॑स्त म॒घत्त॑ये ॥

   तं नो वाजा ऋभुक्षण इन्द्र नासत्या रयिम् |
   सम् अश्वं चर्षणिभ्य आ पुरु शस्त मघत्तये ||

   tám no vājā ṛbhukṣaṇa índra nā́satyā rayím ǀ
   sámáśvam carṣaṇíbhya ā́ purú śasta magháttaye ǁ

   taṃ no vājā ṛbhukṣaṇa indra nāsatyā rayim |
   sam aśvaṃ carṣaṇibhya ā puru śasta maghattaye ||

   तम् । नः॒ । वा॒जाः॒ । ऋ॒भु॒क्ष॒णः॒ । इन्द्र॑ । नास॑त्या । र॒यिम् ।
   सम् । अश्व॑म् । च॒र्ष॒णिऽभ्यः॑ । आ । पु॒रु । श॒स्त॒ । म॒घत्त॑ये ॥

   तम् । नः । वाजाः । ऋभुक्षणः । इन्द्र । नासत्या । रयिम् ।
   सम् । अश्वम् । चर्षणिऽभ्यः । आ । पुरु । शस्त । मघत्तये ॥

   tám ǀ naḥ ǀ vājāḥ ǀ ṛbhukṣaṇaḥ ǀ índra ǀ nā́satyā ǀ rayím ǀ
   sám ǀ áśvam ǀ carṣaṇí-bhyaḥ ǀ ā́ ǀ purú ǀ śasta ǀ magháttaye ǁ

   tam ǀ naḥ ǀ vājāḥ ǀ ṛbhukṣaṇaḥ ǀ indra ǀ nāsatyā ǀ rayim ǀ
   sam ǀ aśvam ǀ carṣaṇi-bhyaḥ ǀ ā ǀ puru ǀ śasta ǀ maghattaye ǁ

   4.37.8 Aṣṭaka 3.7.10.3Anuvāka 4.4.48Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.