Devatā देवता

Viśvedevās

Ṛṣi ऋषि

Vāmadeva Gautama

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Gāyatrī

1. Ṛk 1

   को व॑स्त्रा॒ता व॑सवः॒ को व॑रू॒ता द्यावा॑भूमी अदिते॒ त्रासी॑थां नः ।
   सही॑यसो वरुण मित्र॒ मर्ता॒त्को वो॑ऽध्व॒रे वरि॑वो धाति देवाः ॥

   को वस् त्राता वसवः को वरूता द्यावाभूमी अदिते त्रासीथां नः |
   सहीयसो वरुण मित्र मर्तात् को वो ऽध्वरे वरिवो धाति देवाः ||

   kó vastrātā́ vasavaḥ kó varūtā́ dyā́vābhūmī adite trā́sīthām naḥ ǀ
   sáhīyaso varuṇa mitra mártātkó vo’dhvaré várivo dhāti devāḥ ǁ

   ko vas trātā vasavaḥ ko varūtā dyāvābhūmī adite trāsīthāṃ naḥ |
   sahīyaso varuṇa mitra martāt ko vo 'dhvare varivo dhāti devāḥ ||

   कः । वः॒ । त्रा॒ता । व॒स॒वः॒ । कः । व॒रू॒ता । द्यावा॑भूमी॒ इति॑ । अ॒दि॒ते॒ । त्रासी॑थाम् । नः॒ ।
   सही॑यसः । व॒रु॒ण॒ । मि॒त्र॒ । मर्ता॑त् । कः । वः॒ । अ॒ध्व॒रे । वरि॑वः । धा॒ति॒ । दे॒वाः॒ ॥

   कः । वः । त्राता । वसवः । कः । वरूता । द्यावाभूमी इति । अदिते । त्रासीथाम् । नः ।
   सहीयसः । वरुण । मित्र । मर्तात् । कः । वः । अध्वरे । वरिवः । धाति । देवाः ॥

   káḥ ǀ vaḥ ǀ trātā́ ǀ vasavaḥ ǀ káḥ ǀ varūtā́ ǀ dyā́vābhūmī íti ǀ adite ǀ trā́sīthām ǀ naḥ ǀ
   sáhīyasaḥ ǀ varuṇa ǀ mitra ǀ mártāt ǀ káḥ ǀ vaḥ ǀ adhvaré ǀ várivaḥ ǀ dhāti ǀ devāḥ ǁ

   kaḥ ǀ vaḥ ǀ trātā ǀ vasavaḥ ǀ kaḥ ǀ varūtā ǀ dyāvābhūmī iti ǀ adite ǀ trāsīthām ǀ naḥ ǀ
   sahīyasaḥ ǀ varuṇa ǀ mitra ǀ martāt ǀ kaḥ ǀ vaḥ ǀ adhvare ǀ varivaḥ ǀ dhāti ǀ devāḥ ǁ

   4.55.1 Aṣṭaka 3.8.6.1Anuvāka 4.5.65Interpretations

2. Ṛk 2

   प्र ये धामा॑नि पू॒र्व्याण्यर्चा॒न्वि यदु॒च्छान्वि॑यो॒तारो॒ अमू॑राः ।
   वि॒धा॒तारो॒ वि ते द॑धु॒रज॑स्रा ऋ॒तधी॑तयो रुरुचंत द॒स्माः ॥

   प्र ये धामानि पूर्व्याण्य् अर्चान् वि यद् उच्छान् वियोतारो अमूराः |
   विधातारो वि ते दधुर् अजस्रा ऋतधीतयो रुरुचन्त दस्माः ||

   prá yé dhā́māni pūrvyā́ṇyárcānví yáducchā́nviyotā́ro ámūrāḥ ǀ
   vidhātā́ro ví té dadhurájasrā ṛtádhītayo rurucanta dasmā́ḥ ǁ

   pra ye dhāmāni pūrvyāṇy arcān vi yad ucchān viyotāro amūrāḥ |
   vidhātāro vi te dadhur ajasrā ṛtadhītayo rurucanta dasmāḥ ||

   प्र । ये । धामा॑नि । पू॒र्व्याणि॑ । अर्चा॑न् । वि । यत् । उ॒च्छान् । वि॒ऽयो॒तारः॑ । अमू॑राः ।
   वि॒ऽधा॒तारः॑ । वि । ते । द॒धुः॒ । अज॑स्राः । ऋ॒तऽधी॑तयः । रु॒रु॒च॒न्त॒ । द॒स्माः ॥

   प्र । ये । धामानि । पूर्व्याणि । अर्चान् । वि । यत् । उच्छान् । विऽयोतारः । अमूराः ।
   विऽधातारः । वि । ते । दधुः । अजस्राः । ऋतऽधीतयः । रुरुचन्त । दस्माः ॥

   prá ǀ yé ǀ dhā́māni ǀ pūrvyā́ṇi ǀ árcān ǀ ví ǀ yát ǀ ucchā́n ǀ vi-yotā́raḥ ǀ ámūrāḥ ǀ
   vi-dhātā́raḥ ǀ ví ǀ té ǀ dadhuḥ ǀ ájasrāḥ ǀ ṛtá-dhītayaḥ ǀ rurucanta ǀ dasmā́ḥ ǁ

   pra ǀ ye ǀ dhāmāni ǀ pūrvyāṇi ǀ arcān ǀ vi ǀ yat ǀ ucchān ǀ vi-yotāraḥ ǀ amūrāḥ ǀ
   vi-dhātāraḥ ǀ vi ǀ te ǀ dadhuḥ ǀ ajasrāḥ ǀ ṛta-dhītayaḥ ǀ rurucanta ǀ dasmāḥ ǁ

   4.55.2 Aṣṭaka 3.8.6.2Anuvāka 4.5.66Interpretations

3. Ṛk 3

   प्र प॒स्त्या॒३॒॑मदि॑तिं॒ सिंधु॑म॒र्कैः स्व॒स्तिमी॑ळे स॒ख्याय॑ दे॒वीं ।
   उ॒भे यथा॑ नो॒ अह॑नी नि॒पात॑ उ॒षासा॒नक्ता॑ करता॒मद॑ब्धे ॥

   प्र पस्त्याम् अदितिं सिन्धुम् अर्कैः स्वस्तिम् ईळे सख्याय देवीम् |
   उभे यथा नो अहनी निपात उषासानक्ता करताम् अदब्धे ||

   prá pastyā́máditim síndhumarkáiḥ svastímīḷe sakhyā́ya devī́m ǀ
   ubhé yáthā no áhanī nipā́ta uṣā́sānáktā karatāmádabdhe ǁ

   pra pastyām aditiṃ sindhum arkaiḥ svastim īḷe sakhyāya devīm |
   ubhe yathā no ahanī nipāta uṣāsānaktā karatām adabdhe ||

   प्र । प॒स्त्या॑म् । अदि॑तिम् । सिन्धु॑म् । अ॒र्कैः । स्व॒स्तिम् । ई॒ळे॒ । स॒ख्याय॑ । दे॒वीम् ।
   उ॒भे इति॑ । यथा॑ । नः॒ । अह॑नी॒ इति॑ । नि॒ऽपातः॑ । उ॒षसा॒नक्ता॑ । क॒र॒ता॒म् । अद॑ब्धे॒ इति॑ ॥

   प्र । पस्त्याम् । अदितिम् । सिन्धुम् । अर्कैः । स्वस्तिम् । ईळे । सख्याय । देवीम् ।
   उभे इति । यथा । नः । अहनी इति । निऽपातः । उषसानक्ता । करताम् । अदब्धे इति ॥

   prá ǀ pastyā́m ǀ áditim ǀ síndhum ǀ arkáiḥ ǀ svastím ǀ īḷe ǀ sakhyā́ya ǀ devī́m ǀ
   ubhé íti ǀ yáthā ǀ naḥ ǀ áhanī íti ǀ ni-pā́taḥ ǀ uṣásānáktā ǀ karatām ǀ ádabdhe íti ǁ

   pra ǀ pastyām ǀ aditim ǀ sindhum ǀ arkaiḥ ǀ svastim ǀ īḷe ǀ sakhyāya ǀ devīm ǀ
   ubhe iti ǀ yathā ǀ naḥ ǀ ahanī iti ǀ ni-pātaḥ ǀ uṣasānaktā ǀ karatām ǀ adabdhe iti ǁ

   4.55.3 Aṣṭaka 3.8.6.3Anuvāka 4.5.67Interpretations

4. Ṛk 4

   व्य॑र्य॒मा वरु॑णश्चेति॒ पंथा॑मि॒षस्पतिः॑ सुवि॒तं गा॒तुम॒ग्निः ।
   इंद्रा॑विष्णू नृ॒वदु॒ षु स्तवा॑ना॒ शर्म॑ नो यंत॒मम॑व॒द्वरू॑थं ॥

   व्य् अर्यमा वरुणश् चेति पन्थाम् इषस् पतिः सुवितं गातुम् अग्निः |
   इन्द्राविष्णू नृवद् उ षु स्तवाना शर्म नो यन्तम् अमवद् वरूथम् ||

   vyáryamā́ váruṇaśceti pánthāmiṣáspátiḥ suvitám gātúmagníḥ ǀ
   índrāviṣṇū nṛvádu ṣú stávānā śárma no yantamámavadvárūtham ǁ

   vy aryamā varuṇaś ceti panthām iṣas patiḥ suvitaṃ gātum agniḥ |
   indrāviṣṇū nṛvad u ṣu stavānā śarma no yantam amavad varūtham ||

   वि । अ॒र्य॒मा । वरु॑णः । चे॒ति॒ । पन्था॑म् । इ॒षः । पतिः॑ । सु॒वि॒तम् । गा॒तुम् । अ॒ग्निः ।
   इन्द्रा॑विष्णू॒ इति॑ । नृ॒ऽवत् । ऊं॒ इति॑ । सु । स्तवा॑ना । शर्म॑ । नः॒ । य॒न्त॒म् । अम॑ऽवत् । वरू॑थम् ॥

   वि । अर्यमा । वरुणः । चेति । पन्थाम् । इषः । पतिः । सुवितम् । गातुम् । अग्निः ।
   इन्द्राविष्णू इति । नृऽवत् । ऊं इति । सु । स्तवाना । शर्म । नः । यन्तम् । अमऽवत् । वरूथम् ॥

   ví ǀ aryamā́ ǀ váruṇaḥ ǀ ceti ǀ pánthām ǀ iṣáḥ ǀ pátiḥ ǀ suvitám ǀ gātúm ǀ agníḥ ǀ
   índrāviṣṇū íti ǀ nṛ-vát ǀ ūṃ íti ǀ sú ǀ stávānā ǀ śárma ǀ naḥ ǀ yantam ǀ áma-vat ǀ várūtham ǁ

   vi ǀ aryamā ǀ varuṇaḥ ǀ ceti ǀ panthām ǀ iṣaḥ ǀ patiḥ ǀ suvitam ǀ gātum ǀ agniḥ ǀ
   indrāviṣṇū iti ǀ nṛ-vat ǀ ūṃ iti ǀ su ǀ stavānā ǀ śarma ǀ naḥ ǀ yantam ǀ ama-vat ǀ varūtham ǁ

   4.55.4 Aṣṭaka 3.8.6.4Anuvāka 4.5.68Interpretations

5. Ṛk 5

   आ पर्व॑तस्य म॒रुता॒मवां॑सि दे॒वस्य॑ त्रा॒तुर॑व्रि॒ भग॑स्य ।
   पात्पति॒र्जन्या॒दंह॑सो नो मि॒त्रो मि॒त्रिया॑दु॒त न॑ उरुष्येत् ॥

   आ पर्वतस्य मरुताम् अवांसि देवस्य त्रातुर् अव्रि भगस्य |
   पात् पतिर् जन्याद् अंहसो नो मित्रो मित्रियाद् उत न उरुष्येत् ||

   ā́ párvatasya marútāmávāṃsi devásya trātúravri bhágasya ǀ
   pā́tpátirjányādáṃhaso no mitró mitríyādutá na uruṣyet ǁ

   ā parvatasya marutām avāṃsi devasya trātur avri bhagasya |
   pāt patir janyād aṃhaso no mitro mitriyād uta na uruṣyet ||

   आ । पर्व॑तस्य । म॒रुता॑म् । अवां॑सि । दे॒वस्य॑ । त्रा॒तुः । अ॒व्रि॒ । भग॑स्य ।
   पात् । पतिः॑ । जन्या॑त् । अंह॑सः । नः॒ । मि॒त्रः । मि॒त्रिया॑त् । उ॒त । नः॒ । उ॒रु॒ष्ये॒त् ॥

   आ । पर्वतस्य । मरुताम् । अवांसि । देवस्य । त्रातुः । अव्रि । भगस्य ।
   पात् । पतिः । जन्यात् । अंहसः । नः । मित्रः । मित्रियात् । उत । नः । उरुष्येत् ॥

   ā́ ǀ párvatasya ǀ marútām ǀ ávāṃsi ǀ devásya ǀ trātúḥ ǀ avri ǀ bhágasya ǀ
   pā́t ǀ pátiḥ ǀ jányāt ǀ áṃhasaḥ ǀ naḥ ǀ mitráḥ ǀ mitríyāt ǀ utá ǀ naḥ ǀ uruṣyet ǁ

   ā ǀ parvatasya ǀ marutām ǀ avāṃsi ǀ devasya ǀ trātuḥ ǀ avri ǀ bhagasya ǀ
   pāt ǀ patiḥ ǀ janyāt ǀ aṃhasaḥ ǀ naḥ ǀ mitraḥ ǀ mitriyāt ǀ uta ǀ naḥ ǀ uruṣyet ǁ

   4.55.5 Aṣṭaka 3.8.6.5Anuvāka 4.5.69Interpretations

6. Ṛk 6

   नू रो॑दसी॒ अहि॑ना बु॒ध्न्ये॑न स्तुवी॒त दे॑वी॒ अप्ये॑भिरि॒ष्टैः ।
   स॒मु॒द्रं न सं॒चर॑णे सनि॒ष्यवो॑ घ॒र्मस्व॑रसो न॒द्यो॒३॒॑ अप॑ व्रन् ॥

   नू रोदसी अहिना बुध्न्येन स्तुवीत देवी अप्येभिर् इष्टैः |
   समुद्रं न संचरणे सनिष्यवो घर्मस्वरसो नद्यो अप व्रन् ||

   nū́ rodasī áhinā budhnyéna stuvītá devī ápyebhiriṣṭáiḥ ǀ
   samudrám ná saṃcáraṇe saniṣyávo gharmásvaraso nadyó ápa vran ǁ

   nū rodasī ahinā budhnyena stuvīta devī apyebhir iṣṭaiḥ |
   samudraṃ na saṃcaraṇe saniṣyavo gharmasvaraso nadyo apa vran ||

   नु । रो॒द॒सी॒ इति॑ । अहि॑ना । बु॒ध्न्ये॑न । स्तु॒वी॒त । दे॒वी॒ इति॑ । अप्ये॑भिः । इ॒ष्टैः ।
   स॒मु॒द्रम् । न । स॒म्ऽचर॑णे । स॒नि॒ष्यवः॑ । घ॒र्मऽस्व॑रसः । न॒द्यः॑ । अप॑ । व्र॒न् ॥

   नु । रोदसी इति । अहिना । बुध्न्येन । स्तुवीत । देवी इति । अप्येभिः । इष्टैः ।
   समुद्रम् । न । सम्ऽचरणे । सनिष्यवः । घर्मऽस्वरसः । नद्यः । अप । व्रन् ॥

   nú ǀ rodasī íti ǀ áhinā ǀ budhnyéna ǀ stuvītá ǀ devī íti ǀ ápyebhiḥ ǀ iṣṭáiḥ ǀ
   samudrám ǀ ná ǀ sam-cáraṇe ǀ saniṣyávaḥ ǀ gharmá-svarasaḥ ǀ nadyáḥ ǀ ápa ǀ vran ǁ

   nu ǀ rodasī iti ǀ ahinā ǀ budhnyena ǀ stuvīta ǀ devī iti ǀ apyebhiḥ ǀ iṣṭaiḥ ǀ
   samudram ǀ na ǀ sam-caraṇe ǀ saniṣyavaḥ ǀ gharma-svarasaḥ ǀ nadyaḥ ǀ apa ǀ vran ǁ

   4.55.6 Aṣṭaka 3.8.7.1Anuvāka 4.5.70Interpretations

7. Ṛk 7

   दे॒वैर्नो॑ दे॒व्यदि॑ति॒र्नि पा॑तु दे॒वस्त्रा॒ता त्रा॑यता॒मप्र॑युच्छन् ।
   न॒हि मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य धा॒सिमर्हा॑मसि प्र॒मियं॒ सान्व॒ग्नेः ॥

   देवैर् नो देव्य् अदितिर् नि पातु देवस् त्राता त्रायताम् अप्रयुच्छन् |
   नहि मित्रस्य वरुणस्य धासिम् अर्हामसि प्रमियं सान्व् अग्नेः ||

   deváirno devyáditirní pātu devástrātā́ trāyatāmáprayucchan ǀ
   nahí mitrásya váruṇasya dhāsímárhāmasi pramíyam sā́nvagnéḥ ǁ

   devair no devy aditir ni pātu devas trātā trāyatām aprayucchan |
   nahi mitrasya varuṇasya dhāsim arhāmasi pramiyaṃ sānv agneḥ ||

   दे॒वैः । नः॒ । दे॒वी । अदि॑तिः । नि । पा॒तु॒ । दे॒वः । त्रा॒ता । त्रा॒य॒ता॒म् । अप्र॑ऽयुच्छन् ।
   न॒हि । मि॒त्रस्य॑ । वरु॑णस्य । धा॒सिम् । अर्हा॑मसि । प्र॒ऽमिय॑म् । सानु॑ । अ॒ग्नेः ॥

   देवैः । नः । देवी । अदितिः । नि । पातु । देवः । त्राता । त्रायताम् । अप्रऽयुच्छन् ।
   नहि । मित्रस्य । वरुणस्य । धासिम् । अर्हामसि । प्रऽमियम् । सानु । अग्नेः ॥

   deváiḥ ǀ naḥ ǀ devī́ ǀ áditiḥ ǀ ní ǀ pātu ǀ deváḥ ǀ trātā́ ǀ trāyatām ǀ ápra-yucchan ǀ
   nahí ǀ mitrásya ǀ váruṇasya ǀ dhāsím ǀ árhāmasi ǀ pra-míyam ǀ sā́nu ǀ agnéḥ ǁ

   devaiḥ ǀ naḥ ǀ devī ǀ aditiḥ ǀ ni ǀ pātu ǀ devaḥ ǀ trātā ǀ trāyatām ǀ apra-yucchan ǀ
   nahi ǀ mitrasya ǀ varuṇasya ǀ dhāsim ǀ arhāmasi ǀ pra-miyam ǀ sānu ǀ agneḥ ǁ

   4.55.7 Aṣṭaka 3.8.7.2Anuvāka 4.5.71Interpretations

8. Ṛk 8

   अ॒ग्निरी॑शे वस॒व्य॑स्या॒ग्निर्म॒हः सौभ॑गस्य ।
   तान्य॒स्मभ्यं॑ रासते ॥

   अग्निर् ईशे वसव्यस्याग्निर् महः सौभगस्य |
   तान्य् अस्मभ्यं रासते ||

   agnírīśe vasavyásyāgnírmaháḥ sáubhagasya ǀ
   tā́nyasmábhyam rāsate ǁ

   agnir īśe vasavyasyāgnir mahaḥ saubhagasya |
   tāny asmabhyaṃ rāsate ||

   अ॒ग्निः । ई॒शे॒ । व॒स॒व्य॑स्य । अ॒ग्निः । म॒हः । सौभ॑गस्य ।
   तानि॑ । अ॒स्मभ्य॑म् । रा॒स॒ते॒ ॥

   अग्निः । ईशे । वसव्यस्य । अग्निः । महः । सौभगस्य ।
   तानि । अस्मभ्यम् । रासते ॥

   agníḥ ǀ īśe ǀ vasavyásya ǀ agníḥ ǀ maháḥ ǀ sáubhagasya ǀ
   tā́ni ǀ asmábhyam ǀ rāsate ǁ

   agniḥ ǀ īśe ǀ vasavyasya ǀ agniḥ ǀ mahaḥ ǀ saubhagasya ǀ
   tāni ǀ asmabhyam ǀ rāsate ǁ

   4.55.8 Aṣṭaka 3.8.7.3Anuvāka 4.5.72Interpretations

9. Ṛk 9

   उषो॑ मघो॒न्या व॑ह॒ सूनृ॑ते॒ वार्या॑ पु॒रु ।
   अ॒स्मभ्यं॑ वाजिनीवति ॥

   उषो मघोन्य् आ वह सूनृते वार्या पुरु |
   अस्मभ्यं वाजिनीवति ||

   úṣo maghonyā́ vaha sū́nṛte vā́ryā purú ǀ
   asmábhyam vājinīvati ǁ

   uṣo maghony ā vaha sūnṛte vāryā puru |
   asmabhyaṃ vājinīvati ||

   उषः॑ । म॒घो॒नि॒ । आ । व॒ह॒ । सूनृ॑ते । वार्या॑ । पु॒रु ।
   अ॒स्मभ्य॑म् । वा॒जि॒नी॒ऽव॒ति॒ ॥

   उषः । मघोनि । आ । वह । सूनृते । वार्या । पुरु ।
   अस्मभ्यम् । वाजिनीऽवति ॥

   úṣaḥ ǀ maghoni ǀ ā́ ǀ vaha ǀ sū́nṛte ǀ vā́ryā ǀ purú ǀ
   asmábhyam ǀ vājinī-vati ǁ

   uṣaḥ ǀ maghoni ǀ ā ǀ vaha ǀ sūnṛte ǀ vāryā ǀ puru ǀ
   asmabhyam ǀ vājinī-vati ǁ

   4.55.9 Aṣṭaka 3.8.7.4Anuvāka 4.5.73Interpretations

10. Ṛk 10

    तत्सु नः॑ सवि॒ता भगो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा ।
    इंद्रो॑ नो॒ राध॒सा ग॑मत् ॥

    तत् सु नः सविता भगो वरुणो मित्रो अर्यमा |
    इन्द्रो नो राधसा गमत् ||

    tátsú naḥ savitā́ bhágo váruṇo mitró aryamā́ ǀ
    índro no rā́dhasā́ gamat ǁ

    tat su naḥ savitā bhago varuṇo mitro aryamā |
    indro no rādhasā gamat ||

    तत् । सु । नः॒ । स॒वि॒ता । भगः॑ । वरु॑णः । मि॒त्रः । अ॒र्य॒मा ।
    इन्द्रः॑ । नः॒ । राध॑सा । आ । ग॒म॒त् ॥

    तत् । सु । नः । सविता । भगः । वरुणः । मित्रः । अर्यमा ।
    इन्द्रः । नः । राधसा । आ । गमत् ॥

    tát ǀ sú ǀ naḥ ǀ savitā́ ǀ bhágaḥ ǀ váruṇaḥ ǀ mitráḥ ǀ aryamā́ ǀ
    índraḥ ǀ naḥ ǀ rā́dhasā ǀ ā́ ǀ gamat ǁ

    tat ǀ su ǀ naḥ ǀ savitā ǀ bhagaḥ ǀ varuṇaḥ ǀ mitraḥ ǀ aryamā ǀ
    indraḥ ǀ naḥ ǀ rādhasā ǀ ā ǀ gamat ǁ

    4.55.10 Aṣṭaka 3.8.7.5Anuvāka 4.5.74Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.