Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Vāmadeva Gautama

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   भ॒द्रं ते॑ अग्ने सहसि॒न्ननी॑कमुपा॒क आ रो॑चते॒ सूर्य॑स्य ।
   रुश॑द्दृ॒शे द॑दृशे नक्त॒या चि॒दरू॑क्षितं दृ॒श आ रू॒पे अन्नं॑ ॥

   भद्रं ते अग्ने सहसिन्न् अनीकम् उपाक आ रोचते सूर्यस्य |
   रुशद् दृशे ददृशे नक्तया चिद् अरूक्षितं दृश आ रूपे अन्नम् ||

   bhadrám te agne sahasinnánīkamupāká ā́ rocate sū́ryasya ǀ
   rúśaddṛśé dadṛśe naktayā́ cidárūkṣitam dṛśá ā́ rūpé ánnam ǁ

   bhadraṃ te agne sahasinn anīkam upāka ā rocate sūryasya |
   ruśad dṛśe dadṛśe naktayā cid arūkṣitaṃ dṛśa ā rūpe annam ||

   भ॒द्रम् । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । स॒ह॒सि॒न् । अनी॑कम् । उ॒पा॒के । आ । रो॒च॒ते॒ । सूर्य॑स्य ।
   रुश॑त् । दृ॒शे । द॒दृ॒शे॒ । न॒क्त॒ऽया । चि॒त् । अरू॑क्षितम् । दृ॒शे । आ । रू॒पे । अन्न॑म् ॥

   भद्रम् । ते । अग्ने । सहसिन् । अनीकम् । उपाके । आ । रोचते । सूर्यस्य ।
   रुशत् । दृशे । ददृशे । नक्तऽया । चित् । अरूक्षितम् । दृशे । आ । रूपे । अन्नम् ॥

   bhadrám ǀ te ǀ agne ǀ sahasin ǀ ánīkam ǀ upāké ǀ ā́ ǀ rocate ǀ sū́ryasya ǀ
   rúśat ǀ dṛśé ǀ dadṛśe ǀ nakta-yā́ ǀ cit ǀ árūkṣitam ǀ dṛśé ǀ ā́ ǀ rūpé ǀ ánnam ǁ

   bhadram ǀ te ǀ agne ǀ sahasin ǀ anīkam ǀ upāke ǀ ā ǀ rocate ǀ sūryasya ǀ
   ruśat ǀ dṛśe ǀ dadṛśe ǀ nakta-yā ǀ cit ǀ arūkṣitam ǀ dṛśe ǀ ā ǀ rūpe ǀ annam ǁ

   4.11.1 Aṣṭaka 3.5.11.1Anuvāka 4.2.1Interpretations

2. Ṛk 2

   वि षा॑ह्यग्ने गृण॒ते म॑नी॒षां खं वेप॑सा तुविजात॒ स्तवा॑नः ।
   विश्वे॑भि॒र्यद्वा॒वनः॑ शुक्र दे॒वैस्तन्नो॑ रास्व सुमहो॒ भूरि॒ मन्म॑ ॥

   वि षाह्य् अग्ने गृणते मनीषां खं वेपसा तुविजात स्तवानः |
   विश्वेभिर् यद् वावनः शुक्र देवैस् तन् नो रास्व सुमहो भूरि मन्म ||

   ví ṣāhyagne gṛṇaté manīṣā́m khám vépasā tuvijāta stávānaḥ ǀ
   víśvebhiryádvāvánaḥ śukra deváistánno rāsva sumaho bhū́ri mánma ǁ

   vi ṣāhy agne gṛṇate manīṣāṃ khaṃ vepasā tuvijāta stavānaḥ |
   viśvebhir yad vāvanaḥ śukra devais tan no rāsva sumaho bhūri manma ||

   वि । सा॒हि॒ । अ॒ग्ने॒ । गृ॒ण॒ते । म॒नी॒षाम् । खम् । वेप॑सा । तु॒वि॒ऽजा॒त॒ । स्तवा॑नः ।
   विश्वे॑भिः । यत् । व॒वनः॑ । शु॒क्र॒ । दे॒वैः । तत् । नः॒ । रा॒स्व॒ । सु॒ऽम॒हः॒ । भूरि॑ । मन्म॑ ॥

   वि । साहि । अग्ने । गृणते । मनीषाम् । खम् । वेपसा । तुविऽजात । स्तवानः ।
   विश्वेभिः । यत् । ववनः । शुक्र । देवैः । तत् । नः । रास्व । सुऽमहः । भूरि । मन्म ॥

   ví ǀ sāhi ǀ agne ǀ gṛṇaté ǀ manīṣā́m ǀ khám ǀ vépasā ǀ tuvi-jāta ǀ stávānaḥ ǀ
   víśvebhiḥ ǀ yát ǀ vavánaḥ ǀ śukra ǀ deváiḥ ǀ tát ǀ naḥ ǀ rāsva ǀ su-mahaḥ ǀ bhū́ri ǀ mánma ǁ

   vi ǀ sāhi ǀ agne ǀ gṛṇate ǀ manīṣām ǀ kham ǀ vepasā ǀ tuvi-jāta ǀ stavānaḥ ǀ
   viśvebhiḥ ǀ yat ǀ vavanaḥ ǀ śukra ǀ devaiḥ ǀ tat ǀ naḥ ǀ rāsva ǀ su-mahaḥ ǀ bhūri ǀ manma ǁ

   4.11.2 Aṣṭaka 3.5.11.2Anuvāka 4.2.2Interpretations

3. Ṛk 3

   त्वद॑ग्ने॒ काव्या॒ त्वन्म॑नी॒षास्त्वदु॒क्था जा॑यंते॒ राध्या॑नि ।
   त्वदे॑ति॒ द्रवि॑णं वी॒रपे॑शा इ॒त्थाधि॑ये दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य ॥

   त्वद् अग्ने काव्या त्वन् मनीषास् त्वद् उक्था जायन्ते राध्यानि |
   त्वद् एति द्रविणं वीरपेशा इत्थाधिये दाशुषे मर्त्याय ||

   tvádagne kā́vyā tvánmanīṣā́stvádukthā́ jāyante rā́dhyāni ǀ
   tvádeti dráviṇam vīrápeśā itthā́dhiye dāśúṣe mártyāya ǁ

   tvad agne kāvyā tvan manīṣās tvad ukthā jāyante rādhyāni |
   tvad eti draviṇaṃ vīrapeśā itthādhiye dāśuṣe martyāya ||

   त्वत् । अ॒ग्ने॒ । काव्या॑ । त्वम् । म॒नी॒षाः । त्वत् । उ॒क्था । जा॒य॒न्ते॒ । राध्या॑नि ।
   त्वत् । ए॒ति॒ । द्रवि॑णम् । वी॒रऽपे॑शाः । इ॒त्थाऽधि॑ये । दा॒शुषे॑ । मर्त्या॑य ॥

   त्वत् । अग्ने । काव्या । त्वम् । मनीषाः । त्वत् । उक्था । जायन्ते । राध्यानि ।
   त्वत् । एति । द्रविणम् । वीरऽपेशाः । इत्थाऽधिये । दाशुषे । मर्त्याय ॥

   tvát ǀ agne ǀ kā́vyā ǀ tvám ǀ manīṣā́ḥ ǀ tvát ǀ ukthā́ ǀ jāyante ǀ rā́dhyāni ǀ
   tvát ǀ eti ǀ dráviṇam ǀ vīrá-peśāḥ ǀ itthā́-dhiye ǀ dāśúṣe ǀ mártyāya ǁ

   tvat ǀ agne ǀ kāvyā ǀ tvam ǀ manīṣāḥ ǀ tvat ǀ ukthā ǀ jāyante ǀ rādhyāni ǀ
   tvat ǀ eti ǀ draviṇam ǀ vīra-peśāḥ ǀ itthā-dhiye ǀ dāśuṣe ǀ martyāya ǁ

   4.11.3 Aṣṭaka 3.5.11.3Anuvāka 4.2.3Interpretations

4. Ṛk 4

   त्वद्वा॒जी वा॑जंभ॒रो विहा॑या अभिष्टि॒कृज्जा॑यते स॒त्यशु॑ष्मः ।
   त्वद्र॒यिर्दे॒वजू॑तो मयो॒भुस्त्वदा॒शुर्जू॑जु॒वाँ अ॑ग्ने॒ अर्वा॑ ॥

   त्वद् वाजी वाजम्भरो विहाया अभिष्टिकृज् जायते सत्यशुष्मः |
   त्वद् रयिर् देवजूतो मयोभुस् त्वद् आशुर् जूजुवां अग्ने अर्वा ||

   tvádvājī́ vājambharó víhāyā abhiṣṭikṛ́jjāyate satyáśuṣmaḥ ǀ
   tvádrayírdevájūto mayobhústvádāśúrjūjuvā́m̐ agne árvā ǁ

   tvad vājī vājambharo vihāyā abhiṣṭikṛj jāyate satyaśuṣmaḥ |
   tvad rayir devajūto mayobhus tvad āśur jūjuvāṃ agne arvā ||

   त्वत् । वा॒जी । वा॒ज॒म्ऽभ॒रः । विऽहा॑याः । अ॒भि॒ष्टि॒ऽकृत् । जा॒य॒ते॒ । स॒त्यऽशु॑ष्मः ।
   त्वत् । र॒यिः । दे॒वऽजू॑तः । म॒यः॒ऽभुः । त्वत् । आ॒शुः । जू॒जु॒ऽवान् । अ॒ग्ने॒ । अर्वा॑ ॥

   त्वत् । वाजी । वाजम्ऽभरः । विऽहायाः । अभिष्टिऽकृत् । जायते । सत्यऽशुष्मः ।
   त्वत् । रयिः । देवऽजूतः । मयःऽभुः । त्वत् । आशुः । जूजुऽवान् । अग्ने । अर्वा ॥

   tvát ǀ vājī́ ǀ vājam-bharáḥ ǀ ví-hāyāḥ ǀ abhiṣṭi-kṛ́t ǀ jāyate ǀ satyá-śuṣmaḥ ǀ
   tvát ǀ rayíḥ ǀ devá-jūtaḥ ǀ mayaḥ-bhúḥ ǀ tvát ǀ āśúḥ ǀ jūju-vā́n ǀ agne ǀ árvā ǁ

   tvat ǀ vājī ǀ vājam-bharaḥ ǀ vi-hāyāḥ ǀ abhiṣṭi-kṛt ǀ jāyate ǀ satya-śuṣmaḥ ǀ
   tvat ǀ rayiḥ ǀ deva-jūtaḥ ǀ mayaḥ-bhuḥ ǀ tvat ǀ āśuḥ ǀ jūju-vān ǀ agne ǀ arvā ǁ

   4.11.4 Aṣṭaka 3.5.11.4Anuvāka 4.2.4Interpretations

5. Ṛk 5

   त्वाम॑ग्ने प्रथ॒मं दे॑व॒यंतो॑ दे॒वं मर्ता॑ अमृत मं॒द्रजि॑ह्वं ।
   द्वे॒षो॒युत॒मा वि॑वासंति धी॒भिर्दमू॑नसं गृ॒हप॑ति॒ममू॑रं ॥

   त्वाम् अग्ने प्रथमं देवयन्तो देवम् मर्ता अमृत मन्द्रजिह्वम् |
   द्वेषोयुतम् आ विवासन्ति धीभिर् दमूनसं गृहपतिम् अमूरम् ||

   tvā́magne prathamám devayánto devám mártā amṛta mandrájihvam ǀ
   dveṣoyútamā́ vivāsanti dhībhírdámūnasam gṛhápatimámūram ǁ

   tvām agne prathamaṃ devayanto devam martā amṛta mandrajihvam |
   dveṣoyutam ā vivāsanti dhībhir damūnasaṃ gṛhapatim amūram ||

   त्वाम् । अ॒ग्ने॒ । प्र॒थ॒मम् । दे॒व॒ऽयन्तः॑ । दे॒वम् । भर्ता॑ । अ॒मृ॒त॒ । म॒न्द्रऽजि॑ह्वम् ।
   द्वे॒षः॒ऽयुत॑म् । आ । वि॒वा॒स॒न्ति॒ । धी॒भिः । दमू॑नसम् । गृ॒हऽप॑तिम् । अमू॑रम् ॥

   त्वाम् । अग्ने । प्रथमम् । देवऽयन्तः । देवम् । भर्ता । अमृत । मन्द्रऽजिह्वम् ।
   द्वेषःऽयुतम् । आ । विवासन्ति । धीभिः । दमूनसम् । गृहऽपतिम् । अमूरम् ॥

   tvā́m ǀ agne ǀ prathamám ǀ deva-yántaḥ ǀ devám ǀ bhártā ǀ amṛta ǀ mandrá-jihvam ǀ
   dveṣaḥ-yútam ǀ ā́ ǀ vivāsanti ǀ dhībhíḥ ǀ dámūnasam ǀ gṛhá-patim ǀ ámūram ǁ

   tvām ǀ agne ǀ prathamam ǀ deva-yantaḥ ǀ devam ǀ bhartā ǀ amṛta ǀ mandra-jihvam ǀ
   dveṣaḥ-yutam ǀ ā ǀ vivāsanti ǀ dhībhiḥ ǀ damūnasam ǀ gṛha-patim ǀ amūram ǁ

   4.11.5 Aṣṭaka 3.5.11.5Anuvāka 4.2.5Interpretations

6. Ṛk 6

   आ॒रे अ॒स्मदम॑तिमा॒रे अंह॑ आ॒रे विश्वां॑ दुर्म॒तिं यन्नि॒पासि॑ ।
   दो॒षा शि॒वः स॑हसः सूनो अग्ने॒ यं दे॒व आ चि॒त्सच॑से स्व॒स्ति ॥

   आरे अस्मद् अमतिम् आरे अंह आरे विश्वां दुर्मतिं यन् निपासि |
   दोषा शिवः सहसः सूनो अग्ने यं देव आ चित् सचसे स्वस्ति ||

   āré asmádámatimāré áṃha āré víśvām durmatím yánnipā́si ǀ
   doṣā́ śiváḥ sahasaḥ sūno agne yám devá ā́ citsácase svastí ǁ

   āre asmad amatim āre aṃha āre viśvāṃ durmatiṃ yan nipāsi |
   doṣā śivaḥ sahasaḥ sūno agne yaṃ deva ā cit sacase svasti ||

   आ॒रे । अ॒स्मत् । अम॑तिम् । आ॒रे । अंहः॑ । आ॒रे । विश्वा॑म् । दुः॒ऽम॒तिम् । यत् । नि॒ऽपासि॑ ।
   दो॒षा । शि॒वः । स॒ह॒सः॒ । सू॒नो॒ इति॑ । अ॒ग्ने॒ । यम् । दे॒वः । आ । चि॒त् । सच॑से । स्व॒स्ति ॥

   आरे । अस्मत् । अमतिम् । आरे । अंहः । आरे । विश्वाम् । दुःऽमतिम् । यत् । निऽपासि ।
   दोषा । शिवः । सहसः । सूनो इति । अग्ने । यम् । देवः । आ । चित् । सचसे । स्वस्ति ॥

   āré ǀ asmát ǀ ámatim ǀ āré ǀ áṃhaḥ ǀ āré ǀ víśvām ǀ duḥ-matím ǀ yát ǀ ni-pā́si ǀ
   doṣā́ ǀ śiváḥ ǀ sahasaḥ ǀ sūno íti ǀ agne ǀ yám ǀ deváḥ ǀ ā́ ǀ cit ǀ sácase ǀ svastí ǁ

   āre ǀ asmat ǀ amatim ǀ āre ǀ aṃhaḥ ǀ āre ǀ viśvām ǀ duḥ-matim ǀ yat ǀ ni-pāsi ǀ
   doṣā ǀ śivaḥ ǀ sahasaḥ ǀ sūno iti ǀ agne ǀ yam ǀ devaḥ ǀ ā ǀ cit ǀ sacase ǀ svasti ǁ

   4.11.6 Aṣṭaka 3.5.11.6Anuvāka 4.2.6Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.