Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Budha Ātreya; Gaviṣṭhira Ātreya

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   अबो॑ध्य॒ग्निः स॒मिधा॒ जना॑नां॒ प्रति॑ धे॒नुमि॑वाय॒तीमु॒षासं॑ ।
   य॒ह्वा इ॑व॒ प्र व॒यामु॒ज्जिहा॑नाः॒ प्र भा॒नवः॑ सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑ ॥

   अबोध्य् अग्निः समिधा जनानाम् प्रति धेनुम् इवायतीम् उषासम् |
   यह्वा इव प्र वयाम् उज्जिहानाः प्र भानवः सिस्रते नाकम् अच्छ ||

   ábodhyagníḥ samídhā jánānām práti dhenúmivāyatī́muṣā́sam ǀ
   yahvā́ iva prá vayā́mujjíhānāḥ prá bhānávaḥ sisrate nā́kamáccha ǁ

   abodhy agniḥ samidhā janānām prati dhenum ivāyatīm uṣāsam |
   yahvā iva pra vayām ujjihānāḥ pra bhānavaḥ sisrate nākam accha ||

   अबो॑धि । अ॒ग्निः । स॒म्ऽइधा॑ । जना॑नाम् । प्रति॑ । धे॒नुम्ऽइ॑व । आ॒ऽय॒तीम् । उ॒षस॑म् ।
   य॒ह्वाःऽइ॑व । प्र । व॒याम् । उ॒त्ऽजिहा॑नाः । प्र । भा॒नवः॑ । सि॒स्र॒ते॒ । नाक॑म् । अच्छ॑ ॥

   अबोधि । अग्निः । सम्ऽइधा । जनानाम् । प्रति । धेनुम्ऽइव । आऽयतीम् । उषसम् ।
   यह्वाःऽइव । प्र । वयाम् । उत्ऽजिहानाः । प्र । भानवः । सिस्रते । नाकम् । अच्छ ॥

   ábodhi ǀ agníḥ ǀ sam-ídhā ǀ jánānām ǀ práti ǀ dhenúm-iva ǀ ā-yatī́m ǀ uṣásam ǀ
   yahvā́ḥ-iva ǀ prá ǀ vayā́m ǀ ut-jíhānāḥ ǀ prá ǀ bhānávaḥ ǀ sisrate ǀ nā́kam ǀ áccha ǁ

   abodhi ǀ agniḥ ǀ sam-idhā ǀ janānām ǀ prati ǀ dhenum-iva ǀ ā-yatīm ǀ uṣasam ǀ
   yahvāḥ-iva ǀ pra ǀ vayām ǀ ut-jihānāḥ ǀ pra ǀ bhānavaḥ ǀ sisrate ǀ nākam ǀ accha ǁ

   5.1.1 Aṣṭaka 3.8.12.1Anuvāka 5.1.1Interpretations

2. Ṛk 2

   अबो॑धि॒ होता॑ य॒जथा॑य दे॒वानू॒र्ध्वो अ॒ग्निः सु॒मनाः॑ प्रा॒तर॑स्थात् ।
   समि॑द्धस्य॒ रुश॑ददर्शि॒ पाजो॑ म॒हांदे॒वस्तम॑सो॒ निर॑मोचि ॥

   अबोधि होता यजथाय देवान् ऊर्ध्वो अग्निः सुमनाः प्रातर् अस्थात् |
   समिद्धस्य रुशद् अदर्शि पाजो महान् देवस् तमसो निर् अमोचि ||

   ábodhi hótā yajáthāya devā́nūrdhvó agníḥ sumánāḥ prātárasthāt ǀ
   sámiddhasya rúśadadarśi pā́jo mahā́ndevástámaso níramoci ǁ

   abodhi hotā yajathāya devān ūrdhvo agniḥ sumanāḥ prātar asthāt |
   samiddhasya ruśad adarśi pājo mahān devas tamaso nir amoci ||

   अबो॑धि । होता॑ । य॒जथा॑य । दे॒वान् । ऊ॒र्ध्वः । अ॒ग्निः । सु॒ऽमनाः॑ । प्रा॒तः । अ॒स्था॒त् ।
   सम्ऽइ॑द्धस्य । रुश॑त् । अ॒द॒र्शि॒ । पाजः॑ । म॒हान् । दे॒वः । तम॑सः । निः । अ॒मो॒चि॒ ॥

   अबोधि । होता । यजथाय । देवान् । ऊर्ध्वः । अग्निः । सुऽमनाः । प्रातः । अस्थात् ।
   सम्ऽइद्धस्य । रुशत् । अदर्शि । पाजः । महान् । देवः । तमसः । निः । अमोचि ॥

   ábodhi ǀ hótā ǀ yajáthāya ǀ devā́n ǀ ūrdhváḥ ǀ agníḥ ǀ su-mánāḥ ǀ prātáḥ ǀ asthāt ǀ
   sám-iddhasya ǀ rúśat ǀ adarśi ǀ pā́jaḥ ǀ mahā́n ǀ deváḥ ǀ támasaḥ ǀ níḥ ǀ amoci ǁ

   abodhi ǀ hotā ǀ yajathāya ǀ devān ǀ ūrdhvaḥ ǀ agniḥ ǀ su-manāḥ ǀ prātaḥ ǀ asthāt ǀ
   sam-iddhasya ǀ ruśat ǀ adarśi ǀ pājaḥ ǀ mahān ǀ devaḥ ǀ tamasaḥ ǀ niḥ ǀ amoci ǁ

   5.1.2 Aṣṭaka 3.8.12.2Anuvāka 5.1.2Interpretations

3. Ṛk 3

   यदीं॑ ग॒णस्य॑ रश॒नामजी॑गः॒ शुचि॑रंक्ते॒ शुचि॑भि॒र्गोभि॑र॒ग्निः ।
   आद्दक्षि॑णा युज्यते वाज॒यंत्यु॑त्ता॒नामू॒र्ध्वो अ॑धयज्जु॒हूभिः॑ ॥

   यद् ईं गणस्य रशनाम् अजीगः शुचिर् अङ्क्ते शुचिभिर् गोभिर् अग्निः |
   आद् दक्षिणा युज्यते वाजयन्त्य् उत्तानाम् ऊर्ध्वो अधयज् जुहूभिः ||

   yádīm gaṇásya raśanā́májīgaḥ śúciraṅkte śúcibhirgóbhiragníḥ ǀ
   ā́ddákṣiṇā yujyate vājayántyuttānā́mūrdhvó adhayajjuhū́bhiḥ ǁ

   yad īṃ gaṇasya raśanām ajīgaḥ śucir aṅkte śucibhir gobhir agniḥ |
   ād dakṣiṇā yujyate vājayanty uttānām ūrdhvo adhayaj juhūbhiḥ ||

   यत् । ई॒म् । ग॒णस्य॑ । र॒श॒नाम् । अजी॑ग॒रिति॑ । शुचिः॑ । अ॒ङ्क्ते॒ । शुचि॑ऽभिः । गोभिः॑ । अ॒ग्निः ।
   आत् । दक्षि॑णा । यु॒ज्य॒ते॒ । वा॒ज॒ऽयन्ती॑ । उ॒त्ता॒नाम् । ऊ॒र्ध्वः । अ॒ध॒य॒त् । जु॒हूभिः॑ ॥

   यत् । ईम् । गणस्य । रशनाम् । अजीगरिति । शुचिः । अङ्क्ते । शुचिऽभिः । गोभिः । अग्निः ।
   आत् । दक्षिणा । युज्यते । वाजऽयन्ती । उत्तानाम् । ऊर्ध्वः । अधयत् । जुहूभिः ॥

   yát ǀ īm ǀ gaṇásya ǀ raśanā́m ǀ ájīgaríti ǀ śúciḥ ǀ aṅkte ǀ śúci-bhiḥ ǀ góbhiḥ ǀ agníḥ ǀ
   ā́t ǀ dákṣiṇā ǀ yujyate ǀ vāja-yántī ǀ uttānā́m ǀ ūrdhváḥ ǀ adhayat ǀ juhū́bhiḥ ǁ

   yat ǀ īm ǀ gaṇasya ǀ raśanām ǀ ajīgariti ǀ śuciḥ ǀ aṅkte ǀ śuci-bhiḥ ǀ gobhiḥ ǀ agniḥ ǀ
   āt ǀ dakṣiṇā ǀ yujyate ǀ vāja-yantī ǀ uttānām ǀ ūrdhvaḥ ǀ adhayat ǀ juhūbhiḥ ǁ

   5.1.3 Aṣṭaka 3.8.12.3Anuvāka 5.1.3Interpretations

4. Ṛk 4

   अ॒ग्निमच्छा॑ देवय॒तां मनां॑सि॒ चक्षूं॑षीव॒ सूर्ये॒ सं च॑रंति ।
   यदीं॒ सुवा॑ते उ॒षसा॒ विरू॑पे श्वे॒तो वा॒जी जा॑यते॒ अग्रे॒ अह्नां॑ ॥

   अग्निम् अच्छा देवयताम् मनांसि चक्षूंषीव सूर्ये सं चरन्ति |
   यद् ईं सुवाते उषसा विरूपे श्वेतो वाजी जायते अग्रे अह्नाम् ||

   agnímácchā devayatā́m mánāṃsi cákṣūṃṣīva sū́rye sám caranti ǀ
   yádīm súvāte uṣásā vírūpe śvetó vājī́ jāyate ágre áhnām ǁ

   agnim acchā devayatām manāṃsi cakṣūṃṣīva sūrye saṃ caranti |
   yad īṃ suvāte uṣasā virūpe śveto vājī jāyate agre ahnām ||

   अ॒ग्निम् । अच्छ॑ । दे॒व॒ऽय॒ताम् । मनां॑सि । चक्षूं॑षिऽइव । सूर्ये॑ । सम् । च॒र॒न्ति॒ ।
   यत् । ई॒म् । सुवा॑ते॒ इति॑ । उ॒षसा॑ । विरू॑पे॒ इति॒ विऽरू॑पे । श्वे॒तः । वा॒जी । जा॒य॒ते॒ । अग्रे॑ । अह्ना॑म् ॥

   अग्निम् । अच्छ । देवऽयताम् । मनांसि । चक्षूंषिऽइव । सूर्ये । सम् । चरन्ति ।
   यत् । ईम् । सुवाते इति । उषसा । विरूपे इति विऽरूपे । श्वेतः । वाजी । जायते । अग्रे । अह्नाम् ॥

   agním ǀ áccha ǀ deva-yatā́m ǀ mánāṃsi ǀ cákṣūṃṣi-iva ǀ sū́rye ǀ sám ǀ caranti ǀ
   yát ǀ īm ǀ súvāte íti ǀ uṣásā ǀ vírūpe íti ví-rūpe ǀ śvetáḥ ǀ vājī́ ǀ jāyate ǀ ágre ǀ áhnām ǁ

   agnim ǀ accha ǀ deva-yatām ǀ manāṃsi ǀ cakṣūṃṣi-iva ǀ sūrye ǀ sam ǀ caranti ǀ
   yat ǀ īm ǀ suvāte iti ǀ uṣasā ǀ virūpe iti vi-rūpe ǀ śvetaḥ ǀ vājī ǀ jāyate ǀ agre ǀ ahnām ǁ

   5.1.4 Aṣṭaka 3.8.12.4Anuvāka 5.1.4Interpretations

5. Ṛk 5

   जनि॑ष्ट॒ हि जेन्यो॒ अग्रे॒ अह्नां॑ हि॒तो हि॒तेष्व॑रु॒षो वने॑षु ।
   दमे॑दमे स॒प्त रत्ना॒ दधा॑नो॒ऽग्निर्होता॒ नि ष॑सादा॒ यजी॑यान् ॥

   जनिष्ट हि जेन्यो अग्रे अह्नां हितो हितेष्व् अरुषो वनेषु |
   दमे-दमे सप्त रत्ना दधानो ऽग्निर् होता नि षसादा यजीयान् ||

   jániṣṭa hí jényo ágre áhnām hitó hitéṣvaruṣó váneṣu ǀ
   dámedame saptá rátnā dádhāno’gnírhótā ní ṣasādā yájīyān ǁ

   janiṣṭa hi jenyo agre ahnāṃ hito hiteṣv aruṣo vaneṣu |
   dame-dame sapta ratnā dadhāno 'gnir hotā ni ṣasādā yajīyān ||

   जनि॑ष्ट । हि । जेन्यः॑ । अग्रे॑ । अह्ना॑म् । हि॒तः । हि॒तेषु॑ । अ॒रु॒षः । वने॑षु ।
   दमे॑ऽदमे । स॒प्त । रत्ना॑ । दधा॑नः । अ॒ग्निः । होता॑ । नि । स॒सा॒द॒ । यजी॑यान् ॥

   जनिष्ट । हि । जेन्यः । अग्रे । अह्नाम् । हितः । हितेषु । अरुषः । वनेषु ।
   दमेऽदमे । सप्त । रत्ना । दधानः । अग्निः । होता । नि । ससाद । यजीयान् ॥

   jániṣṭa ǀ hí ǀ jényaḥ ǀ ágre ǀ áhnām ǀ hitáḥ ǀ hitéṣu ǀ aruṣáḥ ǀ váneṣu ǀ
   dáme-dame ǀ saptá ǀ rátnā ǀ dádhānaḥ ǀ agníḥ ǀ hótā ǀ ní ǀ sasāda ǀ yájīyān ǁ

   janiṣṭa ǀ hi ǀ jenyaḥ ǀ agre ǀ ahnām ǀ hitaḥ ǀ hiteṣu ǀ aruṣaḥ ǀ vaneṣu ǀ
   dame-dame ǀ sapta ǀ ratnā ǀ dadhānaḥ ǀ agniḥ ǀ hotā ǀ ni ǀ sasāda ǀ yajīyān ǁ

   5.1.5 Aṣṭaka 3.8.12.5Anuvāka 5.1.5Interpretations

6. Ṛk 6

   अ॒ग्निर्होता॒ न्य॑सीद॒द्यजी॑यानु॒पस्थे॑ मा॒तुः सु॑र॒भा उ॑ लो॒के ।
   युवा॑ क॒विः पु॑रुनि॒ष्ठ ऋ॒तावा॑ ध॒र्ता कृ॑ष्टी॒नामु॒त मध्य॑ इ॒द्धः ॥

   अग्निर् होता न्य् असीदद् यजीयान् उपस्थे मातुः सुरभा उ लोके |
   युवा कविः पुरुनिष्ठ ऋतावा धर्ता कृष्टीनाम् उत मध्य इद्धः ||

   agnírhótā nyásīdadyájīyānupásthe mātúḥ surabhā́ u loké ǀ
   yúvā kavíḥ puruniṣṭhá ṛtā́vā dhartā́ kṛṣṭīnā́mutá mádhya iddháḥ ǁ

   agnir hotā ny asīdad yajīyān upasthe mātuḥ surabhā u loke |
   yuvā kaviḥ puruniṣṭha ṛtāvā dhartā kṛṣṭīnām uta madhya iddhaḥ ||

   अ॒ग्निः । होता॑ । नि । अ॒सी॒द॒त् । यजी॑यान् । उ॒पऽस्थे॑ । मा॒तुः । सु॒र॒भौ । ऊं॒ इति॑ । लो॒के ।
   युवा॑ । क॒विः । पु॒रु॒निः॒ऽस्थः । ऋ॒तऽवा॑ । ध॒र्ता । कृ॒ष्टी॒नाम् । उ॒त । मध्ये॑ । इ॒द्धः ॥

   अग्निः । होता । नि । असीदत् । यजीयान् । उपऽस्थे । मातुः । सुरभौ । ऊं इति । लोके ।
   युवा । कविः । पुरुनिःऽस्थः । ऋतऽवा । धर्ता । कृष्टीनाम् । उत । मध्ये । इद्धः ॥

   agníḥ ǀ hótā ǀ ní ǀ asīdat ǀ yájīyān ǀ upá-sthe ǀ mātúḥ ǀ surabháu ǀ ūṃ íti ǀ loké ǀ
   yúvā ǀ kavíḥ ǀ puruniḥ-stháḥ ǀ ṛtá-vā ǀ dhartā́ ǀ kṛṣṭīnā́m ǀ utá ǀ mádhye ǀ iddháḥ ǁ

   agniḥ ǀ hotā ǀ ni ǀ asīdat ǀ yajīyān ǀ upa-sthe ǀ mātuḥ ǀ surabhau ǀ ūṃ iti ǀ loke ǀ
   yuvā ǀ kaviḥ ǀ puruniḥ-sthaḥ ǀ ṛta-vā ǀ dhartā ǀ kṛṣṭīnām ǀ uta ǀ madhye ǀ iddhaḥ ǁ

   5.1.6 Aṣṭaka 3.8.12.6Anuvāka 5.1.6Interpretations

7. Ṛk 7

   प्र णु त्यं विप्र॑मध्व॒रेषु॑ सा॒धुम॒ग्निं होता॑रमीळते॒ नमो॑भिः ।
   आ यस्त॒तान॒ रोद॑सी ऋ॒तेन॒ नित्यं॑ मृजंति वा॒जिनं॑ घृ॒तेन॑ ॥

   प्र णु त्यं विप्रम् अध्वरेषु साधुम् अग्निं होतारम् ईऌअते नमोभिः |
   आ यस् ततान रोदसी ऋतेन नित्यम् मृजन्ति वाजिनं घृतेन ||

   prá ṇú tyám vípramadhvaréṣu sādhúmagním hótāramīḷate námobhiḥ ǀ
   ā́ yástatā́na ródasī ṛténa nítyam mṛjanti vājínam ghṛténa ǁ

   pra ṇu tyaṃ vipram adhvareṣu sādhum agniṃ hotāram īḷate namobhiḥ |
   ā yas tatāna rodasī ṛtena nityam mṛjanti vājinaṃ ghṛtena ||

   प्र । नु । त्यम् । विप्र॑म् । अ॒ध्व॒रेषु॑ । सा॒धुम् । अ॒ग्निम् । होता॑रम् । ई॒ळ॒ते॒ । नमः॑ऽभिः ।
   आ । यः । त॒तान॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । ऋ॒तेन॑ । नित्य॑म् । मृ॒ज॒न्ति॒ । वा॒जिन॑म् । घृ॒तेन॑ ॥

   प्र । नु । त्यम् । विप्रम् । अध्वरेषु । साधुम् । अग्निम् । होतारम् । ईळते । नमःऽभिः ।
   आ । यः । ततान । रोदसी इति । ऋतेन । नित्यम् । मृजन्ति । वाजिनम् । घृतेन ॥

   prá ǀ nú ǀ tyám ǀ vípram ǀ adhvaréṣu ǀ sādhúm ǀ agním ǀ hótāram ǀ īḷate ǀ námaḥ-bhiḥ ǀ
   ā́ ǀ yáḥ ǀ tatā́na ǀ ródasī íti ǀ ṛténa ǀ nítyam ǀ mṛjanti ǀ vājínam ǀ ghṛténa ǁ

   pra ǀ nu ǀ tyam ǀ vipram ǀ adhvareṣu ǀ sādhum ǀ agnim ǀ hotāram ǀ īḷate ǀ namaḥ-bhiḥ ǀ
   ā ǀ yaḥ ǀ tatāna ǀ rodasī iti ǀ ṛtena ǀ nityam ǀ mṛjanti ǀ vājinam ǀ ghṛtena ǁ

   5.1.7 Aṣṭaka 3.8.13.1Anuvāka 5.1.7Interpretations

8. Ṛk 8

   मा॒र्जा॒ल्यो॑ मृज्यते॒ स्वे दमू॑नाः कविप्रश॒स्तो अति॑थिः शि॒वो नः॑ ।
   स॒हस्र॑शृंगो वृष॒भस्तदो॑जा॒ विश्वाँ॑ अग्ने॒ सह॑सा॒ प्रास्य॒न्यान् ॥

   मार्जाल्यो मृज्यते स्वे दमूनाः कविप्रशस्तो अतिथिः शिवो नः |
   सहस्रशृङ्गो वृषभस् तदोजा विश्वां अग्ने सहसा प्रास्य् अन्यान् ||

   mārjālyó mṛjyate své dámūnāḥ kavipraśastó átithiḥ śivó naḥ ǀ
   sahásraśṛṅgo vṛṣabhástádojā víśvām̐ agne sáhasā prā́syanyā́n ǁ

   mārjālyo mṛjyate sve damūnāḥ kavipraśasto atithiḥ śivo naḥ |
   sahasraśṛṅgo vṛṣabhas tadojā viśvāṃ agne sahasā prāsy anyān ||

   मा॒र्जा॒ल्यः॑ । मृ॒ज्य॒ते॒ । स्वे । दमू॑नाः । क॒वि॒ऽप्र॒श॒स्तः । अति॑थिः । शि॒वः । नः॒ ।
   स॒हस्र॑ऽशृङ्गः । वृ॒ष॒भः । तत्ऽओ॑जाः । विश्वा॑न् । अ॒ग्ने॒ । सह॑सा । प्र । अ॒सि॒ । अ॒न्यान् ॥

   मार्जाल्यः । मृज्यते । स्वे । दमूनाः । कविऽप्रशस्तः । अतिथिः । शिवः । नः ।
   सहस्रऽशृङ्गः । वृषभः । तत्ऽओजाः । विश्वान् । अग्ने । सहसा । प्र । असि । अन्यान् ॥

   mārjālyáḥ ǀ mṛjyate ǀ své ǀ dámūnāḥ ǀ kavi-praśastáḥ ǀ átithiḥ ǀ śiváḥ ǀ naḥ ǀ
   sahásra-śṛṅgaḥ ǀ vṛṣabháḥ ǀ tát-ojāḥ ǀ víśvān ǀ agne ǀ sáhasā ǀ prá ǀ asi ǀ anyā́n ǁ

   mārjālyaḥ ǀ mṛjyate ǀ sve ǀ damūnāḥ ǀ kavi-praśastaḥ ǀ atithiḥ ǀ śivaḥ ǀ naḥ ǀ
   sahasra-śṛṅgaḥ ǀ vṛṣabhaḥ ǀ tat-ojāḥ ǀ viśvān ǀ agne ǀ sahasā ǀ pra ǀ asi ǀ anyān ǁ

   5.1.8 Aṣṭaka 3.8.13.2Anuvāka 5.1.8Interpretations

9. Ṛk 9

   प्र स॒द्यो अ॑ग्ने॒ अत्ये॑ष्य॒न्याना॒विर्यस्मै॒ चारु॑तमो ब॒भूथ॑ ।
   ई॒ळेन्यो॑ वपु॒ष्यो॑ वि॒भावा॑ प्रि॒यो वि॒शामति॑थि॒र्मानु॑षीणां ॥

   प्र सद्यो अग्ने अत्य् एष्य् अन्यान् आविर् यस्मै चारुतमो बभूथ |
   ईळेन्यो वपुष्यो विभावा प्रियो विशाम् अतिथिर् मानुषीणाम् ||

   prá sadyó agne átyeṣyanyā́nāvíryásmai cā́rutamo babhū́tha ǀ
   īḷényo vapuṣyó vibhā́vā priyó viśā́mátithirmā́nuṣīṇām ǁ

   pra sadyo agne aty eṣy anyān āvir yasmai cārutamo babhūtha |
   īḷenyo vapuṣyo vibhāvā priyo viśām atithir mānuṣīṇām ||

   प्र । स॒द्यः । अ॒ग्ने॒ । अति॑ । ए॒षि॒ । अ॒न्यान् । आ॒विः । यस्मै॑ । चारु॑ऽतमः । ब॒भूथ॑ ।
   ई॒ळेन्यः॑ । व॒पु॒ष्यः॑ । वि॒भाऽवा॑ । प्रि॒यः । वि॒शाम् । अति॑थिः । मानु॑षीणाम् ॥

   प्र । सद्यः । अग्ने । अति । एषि । अन्यान् । आविः । यस्मै । चारुऽतमः । बभूथ ।
   ईळेन्यः । वपुष्यः । विभाऽवा । प्रियः । विशाम् । अतिथिः । मानुषीणाम् ॥

   prá ǀ sadyáḥ ǀ agne ǀ áti ǀ eṣi ǀ anyā́n ǀ āvíḥ ǀ yásmai ǀ cā́ru-tamaḥ ǀ babhū́tha ǀ
   īḷényaḥ ǀ vapuṣyáḥ ǀ vibhā́-vā ǀ priyáḥ ǀ viśā́m ǀ átithiḥ ǀ mā́nuṣīṇām ǁ

   pra ǀ sadyaḥ ǀ agne ǀ ati ǀ eṣi ǀ anyān ǀ āviḥ ǀ yasmai ǀ cāru-tamaḥ ǀ babhūtha ǀ
   īḷenyaḥ ǀ vapuṣyaḥ ǀ vibhā-vā ǀ priyaḥ ǀ viśām ǀ atithiḥ ǀ mānuṣīṇām ǁ

   5.1.9 Aṣṭaka 3.8.13.3Anuvāka 5.1.9Interpretations

10. Ṛk 10

    तुभ्यं॑ भरंति क्षि॒तयो॑ यविष्ठ ब॒लिम॑ग्ने॒ अंति॑त॒ ओत दू॒रात् ।
    आ भंदि॑ष्ठस्य सुम॒तिं चि॑किद्धि बृ॒हत्ते॑ अग्ने॒ महि॒ शर्म॑ भ॒द्रं ॥

    तुभ्यम् भरन्ति क्षितयो यविष्ठ बलिम् अग्ने अन्तित ओत दूरात् |
    आ भन्दिष्ठस्य सुमतिं चिकिद्धि बृहत् ते अग्ने महि शर्म भद्रम् ||

    túbhyam bharanti kṣitáyo yaviṣṭha balímagne ántita ótá dūrā́t ǀ
    ā́ bhándiṣṭhasya sumatím cikiddhi bṛhátte agne máhi śárma bhadrám ǁ

    tubhyam bharanti kṣitayo yaviṣṭha balim agne antita ota dūrāt |
    ā bhandiṣṭhasya sumatiṃ cikiddhi bṛhat te agne mahi śarma bhadram ||

    तुभ्य॑म् । भ॒र॒न्ति॒ । क्षि॒तयः॑ । य॒वि॒ष्ठ॒ । ब॒लिम् । अ॒ग्ने॒ । अन्ति॑तः । आ । उ॒त । दू॒रात् ।
    आ । भन्दि॑ष्ठस्य । सु॒ऽम॒तिम् । चि॒कि॒द्धि॒ । बृ॒हत् । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । महि॑ । शर्म॑ । भ॒द्रम् ॥

    तुभ्यम् । भरन्ति । क्षितयः । यविष्ठ । बलिम् । अग्ने । अन्तितः । आ । उत । दूरात् ।
    आ । भन्दिष्ठस्य । सुऽमतिम् । चिकिद्धि । बृहत् । ते । अग्ने । महि । शर्म । भद्रम् ॥

    túbhyam ǀ bharanti ǀ kṣitáyaḥ ǀ yaviṣṭha ǀ balím ǀ agne ǀ ántitaḥ ǀ ā́ ǀ utá ǀ dūrā́t ǀ
    ā́ ǀ bhándiṣṭhasya ǀ su-matím ǀ cikiddhi ǀ bṛhát ǀ te ǀ agne ǀ máhi ǀ śárma ǀ bhadrám ǁ

    tubhyam ǀ bharanti ǀ kṣitayaḥ ǀ yaviṣṭha ǀ balim ǀ agne ǀ antitaḥ ǀ ā ǀ uta ǀ dūrāt ǀ
    ā ǀ bhandiṣṭhasya ǀ su-matim ǀ cikiddhi ǀ bṛhat ǀ te ǀ agne ǀ mahi ǀ śarma ǀ bhadram ǁ

    5.1.10 Aṣṭaka 3.8.13.4Anuvāka 5.1.10Interpretations

11. Ṛk 11

    आद्य रथं॑ भानुमो भानु॒मंत॒मग्ने॒ तिष्ठ॑ यज॒तेभिः॒ समं॑तं ।
    वि॒द्वान्प॑थी॒नामु॒र्वं१॒॑तरि॑क्ष॒मेह दे॒वान्ह॑वि॒रद्या॑य वक्षि ॥

    आद्य रथम् भानुमो भानुमन्तम् अग्ने तिष्ठ यजतेभिः समन्तम् |
    विद्वान् पथीनाम् उर्व् अन्तरिक्षम् एह देवान् हविरद्याय वक्षि ||

    ā́dyá rátham bhānumo bhānumántamágne tíṣṭha yajatébhiḥ sámantam ǀ
    vidvā́npathīnā́murvántárikṣaméhá devā́nhavirádyāya vakṣi ǁ

    ādya ratham bhānumo bhānumantam agne tiṣṭha yajatebhiḥ samantam |
    vidvān pathīnām urv antarikṣam eha devān haviradyāya vakṣi ||

    आ । अ॒द्य । रथ॑म् । भा॒नु॒ऽमः॒ । भा॒नु॒ऽमन्त॑म् । अग्ने॑ । तिष्ठ॑ । य॒ज॒तेभिः॑ । सम्ऽअ॑न्तम् ।
    वि॒द्वान् । प॒थी॒नाम् । उ॒रु । अ॒न्तरि॑क्षम् । आ । इ॒ह । दे॒वान् । ह॒विः॒ऽअद्या॑य । व॒क्षि॒ ॥

    आ । अद्य । रथम् । भानुऽमः । भानुऽमन्तम् । अग्ने । तिष्ठ । यजतेभिः । सम्ऽअन्तम् ।
    विद्वान् । पथीनाम् । उरु । अन्तरिक्षम् । आ । इह । देवान् । हविःऽअद्याय । वक्षि ॥

    ā́ ǀ adyá ǀ rátham ǀ bhānu-maḥ ǀ bhānu-mántam ǀ ágne ǀ tíṣṭha ǀ yajatébhiḥ ǀ sám-antam ǀ
    vidvā́n ǀ pathīnā́m ǀ urú ǀ antárikṣam ǀ ā́ ǀ ihá ǀ devā́n ǀ haviḥ-ádyāya ǀ vakṣi ǁ

    ā ǀ adya ǀ ratham ǀ bhānu-maḥ ǀ bhānu-mantam ǀ agne ǀ tiṣṭha ǀ yajatebhiḥ ǀ sam-antam ǀ
    vidvān ǀ pathīnām ǀ uru ǀ antarikṣam ǀ ā ǀ iha ǀ devān ǀ haviḥ-adyāya ǀ vakṣi ǁ

    5.1.11 Aṣṭaka 3.8.13.5Anuvāka 5.1.11Interpretations

12. Ṛk 12

    अवो॑चाम क॒वये॒ मेध्या॑य॒ वचो॑ वं॒दारु॑ वृष॒भाय॒ वृष्णे॑ ।
    गवि॑ष्ठिरो॒ नम॑सा॒ स्तोम॑म॒ग्नौ दि॒वी॑व रु॒क्ममु॑रु॒व्यंच॑मश्रेत् ॥

    अवोचाम कवये मेध्याय वचो वन्दारु वृषभाय वृष्णे |
    गविष्ठिरो नमसा स्तोमम् अग्नौ दिवीव रुक्मम् उरुव्यञ्चम् अश्रेत् ||

    ávocāma kaváye médhyāya váco vandā́ru vṛṣabhā́ya vṛ́ṣṇe ǀ
    gáviṣṭhiro námasā stómamagnáu divī́va rukmámuruvyáñcamaśret ǁ

    avocāma kavaye medhyāya vaco vandāru vṛṣabhāya vṛṣṇe |
    gaviṣṭhiro namasā stomam agnau divīva rukmam uruvyañcam aśret ||

    अवो॑चाम । क॒वये॑ । मेध्या॑य । वचः॑ । व॒न्दारु॑ । वृ॒ष॒भाय॑ । वृष्णे॑ ।
    गवि॑ष्ठिरः । नम॑सा । स्तोम॑म् । अ॒ग्नौ । दि॒विऽइ॑व । रु॒क्मम् । उ॒रु॒ऽव्यञ्च॑म् । अ॒श्रे॒त् ॥

    अवोचाम । कवये । मेध्याय । वचः । वन्दारु । वृषभाय । वृष्णे ।
    गविष्ठिरः । नमसा । स्तोमम् । अग्नौ । दिविऽइव । रुक्मम् । उरुऽव्यञ्चम् । अश्रेत् ॥

    ávocāma ǀ kaváye ǀ médhyāya ǀ vácaḥ ǀ vandā́ru ǀ vṛṣabhā́ya ǀ vṛ́ṣṇe ǀ
    gáviṣṭhiraḥ ǀ námasā ǀ stómam ǀ agnáu ǀ diví-iva ǀ rukmám ǀ uru-vyáñcam ǀ aśret ǁ

    avocāma ǀ kavaye ǀ medhyāya ǀ vacaḥ ǀ vandāru ǀ vṛṣabhāya ǀ vṛṣṇe ǀ
    gaviṣṭhiraḥ ǀ namasā ǀ stomam ǀ agnau ǀ divi-iva ǀ rukmam ǀ uru-vyañcam ǀ aśret ǁ

    5.1.12 Aṣṭaka 3.8.13.6Anuvāka 5.1.12Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.