Ṛgveda · Maṇḍala 5

Sūkta 36

Indra · Prabhūvasu Āṅgirasa · 6 ṛks

Link
Devatā देवता
Indra
Ṛṣi ऋषि
Prabhūvasu Āṅgirasa
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh, Jagatī
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛttriṣṭup (1, 4, 5); triṣṭup (2, 6); jagatī (3)

2nd set of styles triṣṭubh (1, 2, 4-6); jagatī (3)

  1. Ṛk 1

    स आ ग॑म॒दिंद्रो॒ यो वसू॑नां॒ चिके॑त॒द्दातुं॒ दाम॑नो रयी॒णां ।
    ध॒न्व॒च॒रो न वंस॑गस्तृषा॒णश्च॑कमा॒नः पि॑बतु दु॒ग्धमं॒शुं ॥

    स आ गमद् इन्द्रो यो वसूनां चिकेतद् दातुं दामनो रयीणाम् |
    धन्वचरो न वंसगस् तृषाणश् चकमानः पिबतु दुग्धम् अंशुम् ||

    sá ā́ gamadíndro yó vásūnām cíketaddā́tum dā́mano rayīṇā́m ǀ
    dhanvacaró ná váṃsagastṛṣāṇáścakamānáḥ pibatu dugdhámaṃśúm ǁ

    sa ā gamad indro yo vasūnāṃ ciketad dātuṃ dāmano rayīṇām |
    dhanvacaro na vaṃsagas tṛṣāṇaś cakamānaḥ pibatu dugdham aṃśum ||

    सः । आ । ग॒म॒त् । इन्द्रः॑ । यः । वसू॑नाम् । चिके॑तत् । दातु॑म् । दाम॑नः । र॒यी॒णाम् ।
    ध॒न्व॒ऽच॒रः । न । वंस॑गः । तृ॒षा॒णः । च॒क॒मा॒नः । पि॒ब॒तु॒ । दु॒ग्धम् । अं॒शुम् ॥

    सः । आ । गमत् । इन्द्रः । यः । वसूनाम् । चिकेतत् । दातुम् । दामनः । रयीणाम् ।
    धन्वऽचरः । न । वंसगः । तृषाणः । चकमानः । पिबतु । दुग्धम् । अंशुम् ॥

    sáḥ ǀ ā́ ǀ gamat ǀ índraḥ ǀ yáḥ ǀ vásūnām ǀ cíketat ǀ dā́tum ǀ dā́manaḥ ǀ rayīṇā́m ǀ
    dhanva-caráḥ ǀ ná ǀ váṃsagaḥ ǀ tṛṣāṇáḥ ǀ cakamānáḥ ǀ pibatu ǀ dugdhám ǀ aṃśúm ǁ

    saḥ ǀ ā ǀ gamat ǀ indraḥ ǀ yaḥ ǀ vasūnām ǀ ciketat ǀ dātum ǀ dāmanaḥ ǀ rayīṇām ǀ
    dhanva-caraḥ ǀ na ǀ vaṃsagaḥ ǀ tṛṣāṇaḥ ǀ cakamānaḥ ǀ pibatu ǀ dugdham ǀ aṃśum ǁ

    5.36.1 Aṣṭaka 4.2.7.1Anuvāka 5.3.28

  2. Ṛk 2

    आ ते॒ हनू॑ हरिवः शूर॒ शिप्रे॒ रुह॒त्सोमो॒ न पर्व॑तस्य पृ॒ष्ठे ।
    अनु॑ त्वा राज॒न्नर्व॑तो॒ न हि॒न्वन् गी॒र्भिर्म॑देम पुरुहूत॒ विश्वे॑ ॥

    आ ते हनू हरिवः शूर शिप्रे रुहत् सोमो न पर्वतस्य पृष्ठे |
    अनु त्वा राजन्न् अर्वतो न हिन्वन् गीर्भिर् मदेम पुरुहूत विश्वे ||

    ā́ te hánū harivaḥ śūra śípre rúhatsómo ná párvatasya pṛṣṭhé ǀ
    ánu tvā rājannárvato ná hinván gīrbhírmadema puruhūta víśve ǁ

    ā te hanū harivaḥ śūra śipre ruhat somo na parvatasya pṛṣṭhe |
    anu tvā rājann arvato na hinvan gīrbhir madema puruhūta viśve ||

    आ । ते॒ । हनू॒ इति॑ । ह॒रि॒ऽवः॒ । शू॒र॒ । शिप्रे॒ इति॑ । रुह॑त् । सोमः॑ । न । पर्व॑तस्य । पृ॒ष्ठे ।
    अनु॑ । त्वा॒ । रा॒ज॒न् । अर्व॑तः । न । हि॒न्वन् । गीः॒ऽभिः । म॒दे॒म॒ । पु॒रु॒ऽहू॒त॒ । विश्वे॑ ॥

    आ । ते । हनू इति । हरिऽवः । शूर । शिप्रे इति । रुहत् । सोमः । न । पर्वतस्य । पृष्ठे ।
    अनु । त्वा । राजन् । अर्वतः । न । हिन्वन् । गीःऽभिः । मदेम । पुरुऽहूत । विश्वे ॥

    ā́ ǀ te ǀ hánū íti ǀ hari-vaḥ ǀ śūra ǀ śípre íti ǀ rúhat ǀ sómaḥ ǀ ná ǀ párvatasya ǀ pṛṣṭhé ǀ
    ánu ǀ tvā ǀ rājan ǀ árvataḥ ǀ ná ǀ hinván ǀ gīḥ-bhíḥ ǀ madema ǀ puru-hūta ǀ víśve ǁ

    ā ǀ te ǀ hanū iti ǀ hari-vaḥ ǀ śūra ǀ śipre iti ǀ ruhat ǀ somaḥ ǀ na ǀ parvatasya ǀ pṛṣṭhe ǀ
    anu ǀ tvā ǀ rājan ǀ arvataḥ ǀ na ǀ hinvan ǀ gīḥ-bhiḥ ǀ madema ǀ puru-hūta ǀ viśve ǁ

    5.36.2 Aṣṭaka 4.2.7.2Anuvāka 5.3.29

  3. Ṛk 3

    च॒क्रं न वृ॒त्तं पु॑रुहूत वेपते॒ मनो॑ भि॒या मे॒ अम॑ते॒रिद॑द्रिवः ।
    रथा॒दधि॑ त्वा जरि॒ता स॑दावृध कु॒विन्नु स्तो॑षन्मघवन्पुरू॒वसुः॑ ॥

    चक्रं न वृत्तम् पुरुहूत वेपते मनो भिया मे अमतेर् इद् अद्रिवः |
    रथाद् अधि त्वा जरिता सदावृध कुविन् नु स्तोषन् मघवन् पुरूवसुः ||

    cakrám ná vṛttám puruhūta vepate máno bhiyā́ me ámaterídadrivaḥ ǀ
    ráthādádhi tvā jaritā́ sadāvṛdha kuvínnú stoṣanmaghavanpurūvásuḥ ǁ

    cakraṃ na vṛttam puruhūta vepate mano bhiyā me amater id adrivaḥ |
    rathād adhi tvā jaritā sadāvṛdha kuvin nu stoṣan maghavan purūvasuḥ ||

    च॒क्रम् । न । वृ॒त्तम् । पु॒रु॒ऽहू॒त॒ । वे॒प॒ते॒ । मनः॑ । भि॒या । मे॒ । अम॑तेः । इत् । अ॒द्रि॒ऽवः॒ ।
    रथा॑त् । अधि॑ । त्वा॒ । ज॒रि॒ता । स॒दा॒ऽवृ॒ध॒ । कु॒वित् । नु । स्तो॒ष॒म् । म॒घ॒ऽव॒न् । पु॒रु॒ऽवसुः॑ ॥

    चक्रम् । न । वृत्तम् । पुरुऽहूत । वेपते । मनः । भिया । मे । अमतेः । इत् । अद्रिऽवः ।
    रथात् । अधि । त्वा । जरिता । सदाऽवृध । कुवित् । नु । स्तोषम् । मघऽवन् । पुरुऽवसुः ॥

    cakrám ǀ ná ǀ vṛttám ǀ puru-hūta ǀ vepate ǀ mánaḥ ǀ bhiyā́ ǀ me ǀ ámateḥ ǀ ít ǀ adri-vaḥ ǀ
    ráthāt ǀ ádhi ǀ tvā ǀ jaritā́ ǀ sadā-vṛdha ǀ kuvít ǀ nú ǀ stoṣam ǀ magha-van ǀ puru-vásuḥ ǁ

    cakram ǀ na ǀ vṛttam ǀ puru-hūta ǀ vepate ǀ manaḥ ǀ bhiyā ǀ me ǀ amateḥ ǀ it ǀ adri-vaḥ ǀ
    rathāt ǀ adhi ǀ tvā ǀ jaritā ǀ sadā-vṛdha ǀ kuvit ǀ nu ǀ stoṣam ǀ magha-van ǀ puru-vasuḥ ǁ

    5.36.3 Aṣṭaka 4.2.7.3Anuvāka 5.3.30

  4. Ṛk 4

    ए॒ष ग्रावे॑व जरि॒ता त॑ इं॒द्रेय॑र्ति॒ वाचं॑ बृ॒हदा॑शुषा॒णः ।
    प्र स॒व्येन॑ मघव॒न्यंसि॑ रा॒यः प्र द॑क्षि॒णिद्ध॑रिवो॒ मा वि वे॑नः ॥

    एष ग्रावेव जरिता त इन्द्रेयर्ति वाचम् बृहद् आशुषाणः |
    प्र सव्येन मघवन् यंसि रायः प्र दक्षिणिद् धरिवो मा वि वेनः ||

    eṣá grā́veva jaritā́ ta indréyarti vā́cam bṛhádāśuṣāṇáḥ ǀ
    prá savyéna maghavanyáṃsi rāyáḥ prá dakṣiṇíddharivo mā́ ví venaḥ ǁ

    eṣa grāveva jaritā ta indreyarti vācam bṛhad āśuṣāṇaḥ |
    pra savyena maghavan yaṃsi rāyaḥ pra dakṣiṇid dharivo mā vi venaḥ ||

    ए॒षः । ग्रावा॑ऽइव । ज॒रि॒ता । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । इय॑र्ति । वाच॑म् । बृ॒हत् । आ॒शु॒षा॒णः ।
    प्र । स॒व्येन॑ । म॒घ॒ऽव॒न् । यंसि॑ । रा॒यः । प्र । द॒क्षि॒णित् । ह॒रि॒ऽवः॒ । मा । वि । वे॒नः॒ ॥

    एषः । ग्रावाऽइव । जरिता । ते । इन्द्र । इयर्ति । वाचम् । बृहत् । आशुषाणः ।
    प्र । सव्येन । मघऽवन् । यंसि । रायः । प्र । दक्षिणित् । हरिऽवः । मा । वि । वेनः ॥

    eṣáḥ ǀ grā́vā-iva ǀ jaritā́ ǀ te ǀ indra ǀ íyarti ǀ vā́cam ǀ bṛhát ǀ āśuṣāṇáḥ ǀ
    prá ǀ savyéna ǀ magha-van ǀ yáṃsi ǀ rāyáḥ ǀ prá ǀ dakṣiṇít ǀ hari-vaḥ ǀ mā́ ǀ ví ǀ venaḥ ǁ

    eṣaḥ ǀ grāvā-iva ǀ jaritā ǀ te ǀ indra ǀ iyarti ǀ vācam ǀ bṛhat ǀ āśuṣāṇaḥ ǀ
    pra ǀ savyena ǀ magha-van ǀ yaṃsi ǀ rāyaḥ ǀ pra ǀ dakṣiṇit ǀ hari-vaḥ ǀ mā ǀ vi ǀ venaḥ ǁ

    5.36.4 Aṣṭaka 4.2.7.4Anuvāka 5.3.31

  5. Ṛk 5

    वृषा॑ त्वा॒ वृष॑णं वर्धतु॒ द्यौर्वृषा॒ वृष॑भ्यां वहसे॒ हरि॑भ्यां ।
    स नो॒ वृषा॒ वृष॑रथः सुशिप्र॒ वृष॑क्रतो॒ वृषा॑ वज्रि॒न्भरे॑ धाः ॥

    वृषा त्वा वृषणं वर्धतु द्यौर् वृषा वृषभ्यां वहसे हरिभ्याम् |
    स नो वृषा वृषरथः सुशिप्र वृषक्रतो वृषा वज्रिन् भरे धाः ||

    vṛ́ṣā tvā vṛ́ṣaṇam vardhatu dyáurvṛ́ṣā vṛ́ṣabhyām vahase háribhyām ǀ
    sá no vṛ́ṣā vṛ́ṣarathaḥ suśipra vṛ́ṣakrato vṛ́ṣā vajrinbháre dhāḥ ǁ

    vṛṣā tvā vṛṣaṇaṃ vardhatu dyaur vṛṣā vṛṣabhyāṃ vahase haribhyām |
    sa no vṛṣā vṛṣarathaḥ suśipra vṛṣakrato vṛṣā vajrin bhare dhāḥ ||

    वृषा॑ । त्वा॒ । वृष॑णम् । व॒र्ध॒तु॒ । द्यौः । वृषा॑ । वृष॑ऽभ्याम् । व॒ह॒से॒ । हरि॑ऽभ्याम् ।
    सः । नः॒ । वृषा॑ । वृष॑ऽरथः । सु॒ऽशि॒प्र॒ । वृष॑क्रतो॒ इति॒ वृष॑ऽक्रतो । वृषा॑ । व॒ज्रि॒न् । भरे॑ । धाः॒ ॥

    वृषा । त्वा । वृषणम् । वर्धतु । द्यौः । वृषा । वृषऽभ्याम् । वहसे । हरिऽभ्याम् ।
    सः । नः । वृषा । वृषऽरथः । सुऽशिप्र । वृषक्रतो इति वृषऽक्रतो । वृषा । वज्रिन् । भरे । धाः ॥

    vṛ́ṣā ǀ tvā ǀ vṛ́ṣaṇam ǀ vardhatu ǀ dyáuḥ ǀ vṛ́ṣā ǀ vṛ́ṣa-bhyām ǀ vahase ǀ hári-bhyām ǀ
    sáḥ ǀ naḥ ǀ vṛ́ṣā ǀ vṛ́ṣa-rathaḥ ǀ su-śipra ǀ vṛ́ṣakrato íti vṛ́ṣa-krato ǀ vṛ́ṣā ǀ vajrin ǀ bháre ǀ dhāḥ ǁ

    vṛṣā ǀ tvā ǀ vṛṣaṇam ǀ vardhatu ǀ dyauḥ ǀ vṛṣā ǀ vṛṣa-bhyām ǀ vahase ǀ hari-bhyām ǀ
    saḥ ǀ naḥ ǀ vṛṣā ǀ vṛṣa-rathaḥ ǀ su-śipra ǀ vṛṣakrato iti vṛṣa-krato ǀ vṛṣā ǀ vajrin ǀ bhare ǀ dhāḥ ǁ

    5.36.5 Aṣṭaka 4.2.7.5Anuvāka 5.3.32

  6. Ṛk 6

    यो रोहि॑तौ वा॒जिनौ॑ वा॒जिनी॑वांत्रि॒भिः श॒तैः सच॑माना॒वदि॑ष्ट ।
    यूने॒ सम॑स्मै क्षि॒तयो॑ नमंतां श्रु॒तर॑थाय मरुतो दुवो॒या ॥

    यो रोहितौ वाजिनौ वाजिनीवान् त्रिभिः शतैः सचमानाव् अदिष्ट |
    यूने सम् अस्मै क्षितयो नमन्तां श्रुतरथाय मरुतो दुवोया ||

    yó róhitau vājínau vājínīvāntribhíḥ śatáiḥ sácamānāvádiṣṭa ǀ
    yū́ne sámasmai kṣitáyo namantām śrutárathāya maruto duvoyā́ ǁ

    yo rohitau vājinau vājinīvān tribhiḥ śataiḥ sacamānāv adiṣṭa |
    yūne sam asmai kṣitayo namantāṃ śrutarathāya maruto duvoyā ||

    यः । रोहि॑तौ । वा॒जिनौ॑ । वा॒जिनी॑ऽवान् । त्रि॒ऽभिः । श॒तैः । सच॑मानौ । अदि॑ष्ट ।
    यूने॑ । सम् । अ॒स्मै॒ । क्षि॒तयः॑ । न॒म॒न्ता॒म् । श्रु॒तऽर॑थाय । म॒रु॒तः॒ । दु॒वः॒ऽया ॥

    यः । रोहितौ । वाजिनौ । वाजिनीऽवान् । त्रिऽभिः । शतैः । सचमानौ । अदिष्ट ।
    यूने । सम् । अस्मै । क्षितयः । नमन्ताम् । श्रुतऽरथाय । मरुतः । दुवःऽया ॥

    yáḥ ǀ róhitau ǀ vājínau ǀ vājínī-vān ǀ tri-bhíḥ ǀ śatáiḥ ǀ sácamānau ǀ ádiṣṭa ǀ
    yū́ne ǀ sám ǀ asmai ǀ kṣitáyaḥ ǀ namantām ǀ śrutá-rathāya ǀ marutaḥ ǀ duvaḥ-yā́ ǁ

    yaḥ ǀ rohitau ǀ vājinau ǀ vājinī-vān ǀ tri-bhiḥ ǀ śataiḥ ǀ sacamānau ǀ adiṣṭa ǀ
    yūne ǀ sam ǀ asmai ǀ kṣitayaḥ ǀ namantām ǀ śruta-rathāya ǀ marutaḥ ǀ duvaḥ-yā ǁ

    5.36.6 Aṣṭaka 4.2.7.6Anuvāka 5.3.33

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 5.36 · Indra

Interpretations

Sri Aurobindo

Ṛk 1

May the God-Mind come to us, he who awakes in us to knowledge of our treasures to give of the giving of his felicities; like a bull that seeks its delight but has wandered in the desert thirsting and desiring, so let him drink of the wine of delight that we have pressed out for him.

Ṛk 2

O hero of the battles, O driver of thy luminous coursers, let the Wine of our delight mount thy devouring jaws as if on to the high level of the mountain; to thee let the horses of our life gallop, may we all have intoxication in our words, O thou of the manifold calling.

Ṛk 3

O thou called manifoldly by men, my mind is like a wheel that travels on the paths, but shakes and trembles in my fear that I may not have power to mentalise thee, O wielder of the lightnings; therefore utterly may thy adorer enriched with thy many riches affirm thee in his chariot, O thou who ever increasest, master of plenitudes.

Ṛk 4

O God-Mind, thy adorer is a pressing stone of the wine that lifts up its voice to thee seeking possession of thy Vast; extend with thy left hand thy felicities, with thy right hand extend them, driver of bright coursers, lord of plenitudes, let not thy delight in us pass away from thee.

Ṛk 5

Let Heaven rain its abundance to increase thee, the lord of abundance; diffuser of the rain of heaven art thou and the horses also that bear thee; as the bull of that plenty come in thy chariot of the abundance, O strong-jawed drinker; thy will is for the works of abundance, thou art lord of these rains, O hurler of the thunderflash, confirm us in the bringing of the plenty.

Ṛk 6

The red coursers of his plenitude he of the plenitude directs and they cleave to the hundredfold riches of the triple state; to the Youth whose chariot is the voice of the knowledge may the worlds and their people bow down and the gods of the Life obey him to do his works.