Ṛgveda · Maṇḍala 5

Sūkta 23

Agni · Dyumna Viśvacarṣaṇi Ātreya · 4 ṛks

Link
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Dyumna Viśvacarṣaṇi Ātreya
Chandas छन्दस्
Anuṣṭubh, Paṅkti
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛdanuṣṭup (1, 2); virāḍanuṣṭup (3); nicṛtpaṅkti (4)

2nd set of styles anuṣṭubh (1-3); paṅkti (4)

  1. Ṛk 1

    अग्ने॒ सहं॑त॒मा भ॑र द्यु॒म्नस्य॑ प्रा॒सहा॑ र॒यिं ।
    विश्वा॒ यश्च॑र्ष॒णीर॒भ्या॒३॒॑सा वाजे॑षु सा॒सह॑त् ॥

    अग्ने सहन्तम् आ भर द्युम्नस्य प्रासहा रयिम् |
    विश्वा यश् चर्षणीर् अभ्य् आसा वाजेषु सासहत् ||

    ágne sáhantamā́ bhara dyumnásya prāsáhā rayím ǀ
    víśvā yáścarṣaṇī́rabhyā́sā́ vā́jeṣu sāsáhat ǁ

    agne sahantam ā bhara dyumnasya prāsahā rayim |
    viśvā yaś carṣaṇīr abhy āsā vājeṣu sāsahat ||

    अग्ने॑ । सह॑न्तम् । आ । भ॒र॒ । द्यु॒म्नस्य॑ । प्र॒ऽसहा॑ । र॒यिम् ।
    विश्वाः॑ । यः । च॒र्ष॒णीः । अ॒भि । आ॒सा । वाजे॑षु । स॒सह॑त् ॥

    अग्ने । सहन्तम् । आ । भर । द्युम्नस्य । प्रऽसहा । रयिम् ।
    विश्वाः । यः । चर्षणीः । अभि । आसा । वाजेषु । ससहत् ॥

    ágne ǀ sáhantam ǀ ā́ ǀ bhara ǀ dyumnásya ǀ pra-sáhā ǀ rayím ǀ
    víśvāḥ ǀ yáḥ ǀ carṣaṇī́ḥ ǀ abhí ǀ āsā́ ǀ vā́jeṣu ǀ sasáhat ǁ

    agne ǀ sahantam ǀ ā ǀ bhara ǀ dyumnasya ǀ pra-sahā ǀ rayim ǀ
    viśvāḥ ǀ yaḥ ǀ carṣaṇīḥ ǀ abhi ǀ āsā ǀ vājeṣu ǀ sasahat ǁ

    5.23.1 Aṣṭaka 4.1.15.1Anuvāka 5.2.38

  2. Ṛk 2

    तम॑ग्ने पृतना॒षहं॑ र॒यिं स॑हस्व॒ आ भ॑र ।
    त्वं हि स॒त्यो अद्भु॑तो दा॒ता वाज॑स्य॒ गोम॑तः ॥

    तम् अग्ने पृतनाषहं रयिं सहस्व आ भर |
    त्वं हि सत्यो अद्भुतो दाता वाजस्य गोमतः ||

    támagne pṛtanāṣáham rayím sahasva ā́ bhara ǀ
    tvám hí satyó ádbhuto dātā́ vā́jasya gómataḥ ǁ

    tam agne pṛtanāṣahaṃ rayiṃ sahasva ā bhara |
    tvaṃ hi satyo adbhuto dātā vājasya gomataḥ ||

    तम् । अ॒ग्ने॒ । पृ॒त॒ना॒ऽसह॑म् । र॒यिम् । स॒ह॒स्वः॒ । आ । भ॒र॒ ।
    त्वम् । हि । स॒त्यः । अद्भु॑तः । दा॒ता । वाज॑स्य । गोऽम॑तः ॥

    तम् । अग्ने । पृतनाऽसहम् । रयिम् । सहस्वः । आ । भर ।
    त्वम् । हि । सत्यः । अद्भुतः । दाता । वाजस्य । गोऽमतः ॥

    tám ǀ agne ǀ pṛtanā-sáham ǀ rayím ǀ sahasvaḥ ǀ ā́ ǀ bhara ǀ
    tvám ǀ hí ǀ satyáḥ ǀ ádbhutaḥ ǀ dātā́ ǀ vā́jasya ǀ gó-mataḥ ǁ

    tam ǀ agne ǀ pṛtanā-saham ǀ rayim ǀ sahasvaḥ ǀ ā ǀ bhara ǀ
    tvam ǀ hi ǀ satyaḥ ǀ adbhutaḥ ǀ dātā ǀ vājasya ǀ go-mataḥ ǁ

    5.23.2 Aṣṭaka 4.1.15.2Anuvāka 5.2.39

  3. Ṛk 3

    विश्वे॒ हि त्वा॑ स॒जोष॑सो॒ जना॑सो वृ॒क्तब॑र्हिषः ।
    होता॑रं॒ सद्म॑सु प्रि॒यं व्यंति॒ वार्या॑ पु॒रु ॥

    विश्वे हि त्वा सजोषसो जनासो वृक्तबर्हिषः |
    होतारं सद्मसु प्रियं व्यन्ति वार्या पुरु ||

    víśve hí tvā sajóṣaso jánāso vṛktábarhiṣaḥ ǀ
    hótāram sádmasu priyám vyánti vā́ryā purú ǁ

    viśve hi tvā sajoṣaso janāso vṛktabarhiṣaḥ |
    hotāraṃ sadmasu priyaṃ vyanti vāryā puru ||

    विश्वे॑ । हि । त्वा॒ । स॒ऽजोष॑सः । जना॑सः । वृ॒क्तऽब॑र्हिषः ।
    होता॑रम् । सद्म॑ऽसु । प्रि॒यम् । व्यन्ति॑ । वार्या॑ । पु॒रु ॥

    विश्वे । हि । त्वा । सऽजोषसः । जनासः । वृक्तऽबर्हिषः ।
    होतारम् । सद्मऽसु । प्रियम् । व्यन्ति । वार्या । पुरु ॥

    víśve ǀ hí ǀ tvā ǀ sa-jóṣasaḥ ǀ jánāsaḥ ǀ vṛktá-barhiṣaḥ ǀ
    hótāram ǀ sádma-su ǀ priyám ǀ vyánti ǀ vā́ryā ǀ purú ǁ

    viśve ǀ hi ǀ tvā ǀ sa-joṣasaḥ ǀ janāsaḥ ǀ vṛkta-barhiṣaḥ ǀ
    hotāram ǀ sadma-su ǀ priyam ǀ vyanti ǀ vāryā ǀ puru ǁ

    5.23.3 Aṣṭaka 4.1.15.3Anuvāka 5.2.40

  4. Ṛk 4

    स हि ष्मा॑ वि॒श्वच॑र्षणिर॒भिमा॑ति॒ सहो॑ द॒धे ।
    अग्न॑ ए॒षु क्षये॒ष्वा रे॒वन्नः॑ शुक्र दीदिहि द्यु॒मत्पा॑वक दीदिहि ॥

    स हि ष्मा विश्वचर्षणिर् अभिमाति सहो दधे |
    अग्न एषु क्षयेष्व् आ रेवन् नः शुक्र दीदिहि द्युमत् पावक दीदिहि ||

    sá hí ṣmā viśvácarṣaṇirabhímāti sáho dadhé ǀ
    ágna eṣú kṣáyeṣvā́ revánnaḥ śukra dīdihi dyumátpāvaka dīdihi ǁ

    sa hi ṣmā viśvacarṣaṇir abhimāti saho dadhe |
    agna eṣu kṣayeṣv ā revan naḥ śukra dīdihi dyumat pāvaka dīdihi ||

    सः । हि । स्म॒ । वि॒श्वऽच॑र्षणिः । अ॒भिऽमा॑ति । सहः॑ । द॒धे ।
    अग्ने॑ । ए॒षु । क्षये॑षु । आ । रे॒वत् । नः॒ । शु॒क्र॒ । दी॒दि॒हि॒ । द्यु॒ऽमत् । पा॒व॒क॒ । दी॒दि॒हि॒ ॥

    सः । हि । स्म । विश्वऽचर्षणिः । अभिऽमाति । सहः । दधे ।
    अग्ने । एषु । क्षयेषु । आ । रेवत् । नः । शुक्र । दीदिहि । द्युऽमत् । पावक । दीदिहि ॥

    sáḥ ǀ hí ǀ sma ǀ viśvá-carṣaṇiḥ ǀ abhí-māti ǀ sáhaḥ ǀ dadhé ǀ
    ágne ǀ eṣú ǀ kṣáyeṣu ǀ ā́ ǀ revát ǀ naḥ ǀ śukra ǀ dīdihi ǀ dyu-mát ǀ pāvaka ǀ dīdihi ǁ

    saḥ ǀ hi ǀ sma ǀ viśva-carṣaṇiḥ ǀ abhi-māti ǀ sahaḥ ǀ dadhe ǀ
    agne ǀ eṣu ǀ kṣayeṣu ǀ ā ǀ revat ǀ naḥ ǀ śukra ǀ dīdihi ǀ dyu-mat ǀ pāvaka ǀ dīdihi ǁ

    5.23.4 Aṣṭaka 4.1.15.4Anuvāka 5.2.41

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 5.23 · Agni

Interpretations

Sri Aurobindo

Ṛk 1

O Fire, bring by the force of the light a forceful wealth which shall overcome by thy mouth in the plenitudes all the peoples. (288)

Ṛk 2

O forceful Fire, bring that wealth which overcomes armies, for thou art the true, the wonderful, the giver of the plenitude of the Ray-Cows. (288)

Ṛk 3

All men who have plucked the sacred grass with one mind of acceptance approach thee, the beloved priest of the call in their houses and reach in thee the multitude of desirable things. (289)

Ṛk 4

Surely he is all-seeing and holds an assailing force. Shine out in these houses of our habitation with thy riches, O white radiance of Fire; O thou who makest pure, shine out in thy light. (289)