Ṛgveda · Maṇḍala 5

Sūkta 28

Agni · Viśvavārā Ātreyī · 6 ṛks

Link
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Viśvavārā Ātreyī
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh, Gāyatrī, Jagatī, Anuṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles virāṭtrisṭup (2, 4-6); triṣṭup (1); nicṛttriṣṭup (3)

2nd set of styles triṣṭubh (1, 3); gāyatrī (5, 6); jagatī (2); anuṣṭubh (4)

  1. Ṛk 1

    समि॑द्धो अ॒ग्निर्दि॒वि शो॒चिर॑श्रेत्प्र॒त्यङ्ङु॒षस॑मुर्वि॒या वि भा॑ति ।
    एति॒ प्राची॑ वि॒श्ववा॑रा॒ नमो॑भिर्दे॒वाँ ईळा॑ना ह॒विषा॑ घृ॒ताची॑ ॥

    समिद्धो अग्निर् दिवि शोचिर् अश्रेत् प्रत्यङ्ङ् उषसम् उर्विया वि भाति |
    एति प्राची विश्ववारा नमोभिर् देवां ईऌआना हविषा घृताची ||

    sámiddho agnírdiví śocíraśretpratyáṅṅuṣásamurviyā́ ví bhāti ǀ
    éti prā́cī viśvávārā námobhirdevā́m̐ ī́ḷānā havíṣā ghṛtā́cī ǁ

    samiddho agnir divi śocir aśret pratyaṅṅ uṣasam urviyā vi bhāti |
    eti prācī viśvavārā namobhir devāṃ īḷānā haviṣā ghṛtācī ||

    सम्ऽइ॑द्धः । अ॒ग्निः । दि॒वि । शो॒चिः । अ॒श्रे॒त् । प्र॒त्यङ् । उ॒षस॑म् । उ॒र्वि॒या । वि । भा॒ति॒ ।
    एति॑ । प्राची॑ । वि॒श्वऽवा॑रा । नमः॑ऽभिः । दे॒वान् । ईळा॑ना । ह॒विषा॑ । घृ॒ताची॑ ॥

    सम्ऽइद्धः । अग्निः । दिवि । शोचिः । अश्रेत् । प्रत्यङ् । उषसम् । उर्विया । वि । भाति ।
    एति । प्राची । विश्वऽवारा । नमःऽभिः । देवान् । ईळाना । हविषा । घृताची ॥

    sám-iddhaḥ ǀ agníḥ ǀ diví ǀ śocíḥ ǀ aśret ǀ pratyáṅ ǀ uṣásam ǀ urviyā́ ǀ ví ǀ bhāti ǀ
    éti ǀ prā́cī ǀ viśvá-vārā ǀ námaḥ-bhiḥ ǀ devā́n ǀ ī́ḷānā ǀ havíṣā ǀ ghṛtā́cī ǁ

    sam-iddhaḥ ǀ agniḥ ǀ divi ǀ śociḥ ǀ aśret ǀ pratyaṅ ǀ uṣasam ǀ urviyā ǀ vi ǀ bhāti ǀ
    eti ǀ prācī ǀ viśva-vārā ǀ namaḥ-bhiḥ ǀ devān ǀ īḷānā ǀ haviṣā ǀ ghṛtācī ǁ

    5.28.1 Aṣṭaka 4.1.22.1Anuvāka 5.2.70

  2. Ṛk 2

    स॒मि॒ध्यमा॑नो अ॒मृत॑स्य राजसि ह॒विष्कृ॒ण्वंतं॑ सचसे स्व॒स्तये॑ ।
    विश्वं॒ स ध॑त्ते॒ द्रवि॑णं॒ यमिन्व॑स्याति॒थ्यम॑ग्ने॒ नि च॑ धत्त॒ इत्पु॒रः ॥

    समिध्यमानो अमृतस्य राजसि हविष् कृण्वन्तं सचसे स्वस्तये |
    विश्वं स धत्ते द्रविणं यम् इन्वस्य् आतिथ्यम् अग्ने नि च धत्त इत् पुरः ||

    samidhyámāno amṛ́tasya rājasi havíṣkṛṇvántam sacase svastáye ǀ
    víśvam sá dhatte dráviṇam yámínvasyātithyámagne ní ca dhatta ítpuráḥ ǁ

    samidhyamāno amṛtasya rājasi haviṣ kṛṇvantaṃ sacase svastaye |
    viśvaṃ sa dhatte draviṇaṃ yam invasy ātithyam agne ni ca dhatta it puraḥ ||

    स॒म्ऽइ॒ध्यमा॑नः । अ॒मृत॑स्य । रा॒ज॒सि॒ । ह॒विः । कृ॒ण्वन्त॑म् । स॒च॒से॒ । स्व॒स्तये॑ ।
    विश्व॑म् । सः । ध॒त्ते॒ । द्रवि॑णम् । यम् । इन्व॑सि । आ॒ति॒थ्यम् । अ॒ग्ने॒ । नि । च॒ । ध॒त्ते॒ । इत् । पु॒रः ॥

    सम्ऽइध्यमानः । अमृतस्य । राजसि । हविः । कृण्वन्तम् । सचसे । स्वस्तये ।
    विश्वम् । सः । धत्ते । द्रविणम् । यम् । इन्वसि । आतिथ्यम् । अग्ने । नि । च । धत्ते । इत् । पुरः ॥

    sam-idhyámānaḥ ǀ amṛ́tasya ǀ rājasi ǀ havíḥ ǀ kṛṇvántam ǀ sacase ǀ svastáye ǀ
    víśvam ǀ sáḥ ǀ dhatte ǀ dráviṇam ǀ yám ǀ ínvasi ǀ ātithyám ǀ agne ǀ ní ǀ ca ǀ dhatte ǀ ít ǀ puráḥ ǁ

    sam-idhyamānaḥ ǀ amṛtasya ǀ rājasi ǀ haviḥ ǀ kṛṇvantam ǀ sacase ǀ svastaye ǀ
    viśvam ǀ saḥ ǀ dhatte ǀ draviṇam ǀ yam ǀ invasi ǀ ātithyam ǀ agne ǀ ni ǀ ca ǀ dhatte ǀ it ǀ puraḥ ǁ

    5.28.2 Aṣṭaka 4.1.22.2Anuvāka 5.2.71

  3. Ṛk 3

    अग्ने॒ शर्ध॑ मह॒ते सौभ॑गाय॒ तव॑ द्यु॒म्नान्यु॑त्त॒मानि॑ संतु ।
    सं जा॑स्प॒त्यं सु॒यम॒मा कृ॑णुष्व शत्रूय॒ताम॒भि ति॑ष्ठा॒ महां॑सि ॥

    अग्ने शर्ध महते सौभगाय तव द्युम्नान्य् उत्तमानि सन्तु |
    सं जास्पत्यं सुयमम् आ कृणुष्व शत्रूयताम् अभि तिष्ठा महांसि ||

    ágne śárdha mahaté sáubhagāya táva dyumnā́nyuttamā́ni santu ǀ
    sám jāspatyám suyámamā́ kṛṇuṣva śatrūyatā́mabhí tiṣṭhā máhāṃsi ǁ

    agne śardha mahate saubhagāya tava dyumnāny uttamāni santu |
    saṃ jāspatyaṃ suyamam ā kṛṇuṣva śatrūyatām abhi tiṣṭhā mahāṃsi ||

    अग्ने॑ । शर्ध॑ । म॒ह॒ते । सौभ॑गाय । तव॑ । द्यु॒म्नानि॑ । उ॒त्ऽत॒मानि॑ । स॒न्तु॒ ।
    सम् । जः॒ऽप॒त्यम् । सु॒ऽयम॑म् । आ । कृ॒णु॒ष्व॒ । श॒त्रु॒ऽय॒ताम् । अ॒भि । ति॒ष्ठ॒ । महां॑सि ॥

    अग्ने । शर्ध । महते । सौभगाय । तव । द्युम्नानि । उत्ऽतमानि । सन्तु ।
    सम् । जःऽपत्यम् । सुऽयमम् । आ । कृणुष्व । शत्रुऽयताम् । अभि । तिष्ठ । महांसि ॥

    ágne ǀ śárdha ǀ mahaté ǀ sáubhagāya ǀ táva ǀ dyumnā́ni ǀ ut-tamā́ni ǀ santu ǀ
    sám ǀ jaḥ-patyám ǀ su-yámam ǀ ā́ ǀ kṛṇuṣva ǀ śatru-yatā́m ǀ abhí ǀ tiṣṭha ǀ máhāṃsi ǁ

    agne ǀ śardha ǀ mahate ǀ saubhagāya ǀ tava ǀ dyumnāni ǀ ut-tamāni ǀ santu ǀ
    sam ǀ jaḥ-patyam ǀ su-yamam ǀ ā ǀ kṛṇuṣva ǀ śatru-yatām ǀ abhi ǀ tiṣṭha ǀ mahāṃsi ǁ

    5.28.3 Aṣṭaka 4.1.22.3Anuvāka 5.2.72

  4. Ṛk 4

    समि॑द्धस्य॒ प्रम॑ह॒सोऽग्ने॒ वंदे॒ तव॒ श्रियं॑ ।
    वृ॒ष॒भो द्यु॒म्नवाँ॑ असि॒ सम॑ध्व॒रेष्वि॑ध्यसे ॥

    समिद्धस्य प्रमहसो ऽग्ने वन्दे तव श्रियम् |
    वृषभो द्युम्नवां असि सम् अध्वरेष्व् इध्यसे ||

    sámiddhasya prámahasó’gne vánde táva śríyam ǀ
    vṛṣabhó dyumnávām̐ asi sámadhvaréṣvidhyase ǁ

    samiddhasya pramahaso 'gne vande tava śriyam |
    vṛṣabho dyumnavāṃ asi sam adhvareṣv idhyase ||

    सम्ऽइ॑द्धस्य । प्रऽम॑हसः । अ॒ग्ने॒ । वन्दे॑ । तव॑ । श्रिय॑म् ।
    वृ॒ष॒भः । द्यु॒म्नऽवा॑न् । अ॒सि॒ । सम् । अ॒ध्व॒रेषु॑ । इ॒ध्य॒से॒ ॥

    सम्ऽइद्धस्य । प्रऽमहसः । अग्ने । वन्दे । तव । श्रियम् ।
    वृषभः । द्युम्नऽवान् । असि । सम् । अध्वरेषु । इध्यसे ॥

    sám-iddhasya ǀ prá-mahasaḥ ǀ agne ǀ vánde ǀ táva ǀ śríyam ǀ
    vṛṣabháḥ ǀ dyumná-vān ǀ asi ǀ sám ǀ adhvaréṣu ǀ idhyase ǁ

    sam-iddhasya ǀ pra-mahasaḥ ǀ agne ǀ vande ǀ tava ǀ śriyam ǀ
    vṛṣabhaḥ ǀ dyumna-vān ǀ asi ǀ sam ǀ adhvareṣu ǀ idhyase ǁ

    5.28.4 Aṣṭaka 4.1.22.4Anuvāka 5.2.73

  5. Ṛk 5

    समि॑द्धो अग्न आहुत दे॒वान्य॑क्षि स्वध्वर ।
    त्वं हि ह॑व्य॒वाळसि॑ ॥

    समिद्धो अग्न आहुत देवान् यक्षि स्वध्वर |
    त्वं हि हव्यवाऌ असि ||

    sámiddho agna āhuta devā́nyakṣi svadhvara ǀ
    tvám hí havyavā́ḷási ǁ

    samiddho agna āhuta devān yakṣi svadhvara |
    tvaṃ hi havyavāḷ asi ||

    सम्ऽइ॑द्धः । अ॒ग्ने॒ । आ॒ऽहु॒त॒ । दे॒वान् । य॒क्षि॒ । सु॒ऽअ॒ध्व॒र॒ ।
    त्वम् । हि । ह॒व्य॒ऽवाट् । असि॑ ॥

    सम्ऽइद्धः । अग्ने । आऽहुत । देवान् । यक्षि । सुऽअध्वर ।
    त्वम् । हि । हव्यऽवाट् । असि ॥

    sám-iddhaḥ ǀ agne ǀ ā-huta ǀ devā́n ǀ yakṣi ǀ su-adhvara ǀ
    tvám ǀ hí ǀ havya-vā́ṭ ǀ ási ǁ

    sam-iddhaḥ ǀ agne ǀ ā-huta ǀ devān ǀ yakṣi ǀ su-adhvara ǀ
    tvam ǀ hi ǀ havya-vāṭ ǀ asi ǁ

    5.28.5 Aṣṭaka 4.1.22.5Anuvāka 5.2.74

  6. Ṛk 6

    आ जु॑होता दुव॒स्यता॒ग्निं प्र॑य॒त्य॑ध्व॒रे ।
    वृ॒णी॒ध्वं ह॑व्य॒वाह॑नं ॥

    आ जुहोता दुवस्यताग्निम् प्रयत्य् अध्वरे |
    वृणीध्वं हव्यवाहनम् ||

    ā́ juhotā duvasyátāgním prayatyádhvaré ǀ
    vṛṇīdhvám havyavā́hanam ǁ

    ā juhotā duvasyatāgnim prayaty adhvare |
    vṛṇīdhvaṃ havyavāhanam ||

    आ । जु॒हो॒त॒ । दु॒व॒स्यत॑ । अ॒ग्निम् । प्र॒ऽय॒ति । अ॒ध्व॒रे ।
    वृ॒णी॒ध्वम् । ह॒व्य॒ऽवाह॑नम् ॥

    आ । जुहोत । दुवस्यत । अग्निम् । प्रऽयति । अध्वरे ।
    वृणीध्वम् । हव्यऽवाहनम् ॥

    ā́ ǀ juhota ǀ duvasyáta ǀ agním ǀ pra-yatí ǀ adhvaré ǀ
    vṛṇīdhvám ǀ havya-vā́hanam ǁ

    ā ǀ juhota ǀ duvasyata ǀ agnim ǀ pra-yati ǀ adhvare ǀ
    vṛṇīdhvam ǀ havya-vāhanam ǁ

    5.28.6 Aṣṭaka 4.1.22.6Anuvāka 5.2.75

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 5.28 · Agni

Interpretations

Sri Aurobindo

Ṛk 1

The Fire is kindled, his flaming light is lodged in heaven;16 he faces towards the Dawn and wide is his lustre. Lo, she comes with all desirable things in her, turned to the Beyond, moving to the Light, aspiring to the gods with the offering and obeisance. (295)

Ṛk 2

When thou blazest high, thou becomest a king of Immortality and thou art close to the man who makes oblation to give him bliss and peace. He to whom thou comest, holds every kind of riches; O Fire, he founds thy guesthood within him and in front. (295)

Ṛk 3

O Fire, put forth thy strength for a vast felicity; let there be in us thy highest lights. Create in us thy lordship of the spouse reined with a strong control; trample on the lustres of those that turn to enmity against us. (295)

Ṛk 4

I adore the glory and beauty of thee, O Fire, when thou art ablaze in the greatness of thy light. Thou art the Bull full of illuminations and high thou art kindled in men’s pilgrim sacrifices. (295)

Ṛk 5

O Fire perfect in the pilgrim rite, Fire fed with our oblations, kindled do sacrifice to the gods; for thou art the Carrier of offerings.(296)

Ṛk 6

When the pilgrim sacrifice moves on its way, serve the Fire, cast the oblation, accept the Carrier of offerings. (296)