Devatā देवता

Viśvedevās

Ṛṣi ऋषि

Atri Bhauma

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Ekapadā Virāj

1. Ṛk 1

   प्र शंत॑मा॒ वरु॑णं॒ दीधि॑ती॒ गीर्मि॒त्रं भग॒मदि॑तिं नू॒नम॑श्याः ।
   पृष॑द्योनिः॒ पंच॑होता शृणो॒त्वतू॑र्तपंथा॒ असु॑रो मयो॒भुः ॥

   प्र शन्तमा वरुणं दीधिती गीर् मित्रम् भगम् अदितिं नूनम् अश्याः |
   पृषद्योनिः पञ्चहोता शृणोत्व् अतूर्तपन्था असुरो मयोभुः ||

   prá śáṃtamā váruṇam dī́dhitī gī́rmitrám bhágamáditim nūnámaśyāḥ ǀ
   pṛ́ṣadyoniḥ páñcahotā śṛṇotvátūrtapanthā ásuro mayobhúḥ ǁ

   pra śantamā varuṇaṃ dīdhitī gīr mitram bhagam aditiṃ nūnam aśyāḥ |
   pṛṣadyoniḥ pañcahotā śṛṇotv atūrtapanthā asuro mayobhuḥ ||

   प्र । शम्ऽत॑मा । वरु॑णम् । दीधि॑ती । गीः । मि॒त्रम् । भग॑म् । अदि॑तिम् । नू॒नम् । अ॒श्याः॒ ।
   पृष॑त्ऽयोनिः । पञ्च॑ऽहोता । शृ॒णो॒तु॒ । अतू॑र्तऽपन्थाः । असु॑रः । म॒यः॒ऽभुः ॥

   प्र । शम्ऽतमा । वरुणम् । दीधिती । गीः । मित्रम् । भगम् । अदितिम् । नूनम् । अश्याः ।
   पृषत्ऽयोनिः । पञ्चऽहोता । शृणोतु । अतूर्तऽपन्थाः । असुरः । मयःऽभुः ॥

   prá ǀ śám-tamā ǀ váruṇam ǀ dī́dhitī ǀ gī́ḥ ǀ mitrám ǀ bhágam ǀ áditim ǀ nūnám ǀ aśyāḥ ǀ
   pṛ́ṣat-yoniḥ ǀ páñca-hotā ǀ śṛṇotu ǀ átūrta-panthāḥ ǀ ásuraḥ ǀ mayaḥ-bhúḥ ǁ

   pra ǀ śam-tamā ǀ varuṇam ǀ dīdhitī ǀ gīḥ ǀ mitram ǀ bhagam ǀ aditim ǀ nūnam ǀ aśyāḥ ǀ
   pṛṣat-yoniḥ ǀ pañca-hotā ǀ śṛṇotu ǀ atūrta-panthāḥ ǀ asuraḥ ǀ mayaḥ-bhuḥ ǁ

   5.42.1 Aṣṭaka 4.2.17.1Anuvāka 5.3.78Interpretations

2. Ṛk 2

   प्रति॑ मे॒ स्तोम॒मदि॑तिर्जगृभ्यात्सू॒नुं न मा॒ता हृद्यं॑ सु॒शेवं॑ ।
   ब्रह्म॑ प्रि॒यं दे॒वहि॑तं॒ यदस्त्य॒हं मि॒त्रे वरु॑णे॒ यन्म॑यो॒भु ॥

   प्रति मे स्तोमम् अदितिर् जगृभ्यात् सूनुं न माता हृद्यं सुशेवम् |
   ब्रह्म प्रियं देवहितं यद् अस्त्य् अहम् मित्रे वरुणे यन् मयोभु ||

   práti me stómamáditirjagṛbhyātsūnúm ná mātā́ hṛ́dyam suśévam ǀ
   bráhma priyám deváhitam yádástyahám mitré váruṇe yánmayobhú ǁ

   prati me stomam aditir jagṛbhyāt sūnuṃ na mātā hṛdyaṃ suśevam |
   brahma priyaṃ devahitaṃ yad asty aham mitre varuṇe yan mayobhu ||

   प्रति॑ । मे॒ । स्तोम॑म् । अदि॑तिः । ज॒गृ॒भ्या॒त् । सू॒नुम् । न । मा॒ता । हृद्य॑म् । सु॒ऽशेव॑म् ।
   ब्रह्म॑ । प्रि॒यम् । दे॒वऽहि॑तम् । यत् । अस्ति॑ । अ॒हम् । मि॒त्रे । वरु॑णे । यत् । म॒यः॒ऽभुः ॥

   प्रति । मे । स्तोमम् । अदितिः । जगृभ्यात् । सूनुम् । न । माता । हृद्यम् । सुऽशेवम् ।
   ब्रह्म । प्रियम् । देवऽहितम् । यत् । अस्ति । अहम् । मित्रे । वरुणे । यत् । मयःऽभुः ॥

   práti ǀ me ǀ stómam ǀ áditiḥ ǀ jagṛbhyāt ǀ sūnúm ǀ ná ǀ mātā́ ǀ hṛ́dyam ǀ su-śévam ǀ
   bráhma ǀ priyám ǀ devá-hitam ǀ yát ǀ ásti ǀ ahám ǀ mitré ǀ váruṇe ǀ yát ǀ mayaḥ-bhúḥ ǁ

   prati ǀ me ǀ stomam ǀ aditiḥ ǀ jagṛbhyāt ǀ sūnum ǀ na ǀ mātā ǀ hṛdyam ǀ su-śevam ǀ
   brahma ǀ priyam ǀ deva-hitam ǀ yat ǀ asti ǀ aham ǀ mitre ǀ varuṇe ǀ yat ǀ mayaḥ-bhuḥ ǁ

   5.42.2 Aṣṭaka 4.2.17.2Anuvāka 5.3.79Interpretations

3. Ṛk 3

   उदी॑रय क॒वित॑मं कवी॒नामु॒नत्तै॑नम॒भि मध्वा॑ घृ॒तेन॑ ।
   स नो॒ वसू॑नि॒ प्रय॑ता हि॒तानि॑ चं॒द्राणि॑ दे॒वः स॑वि॒ता सु॑वाति ॥

   उद् ईरय कवितमं कवीनाम् उनत्तैनम् अभि मध्वा घृतेन |
   स नो वसूनि प्रयता हितानि चन्द्राणि देवः सविता सुवाति ||

   údīraya kavítamam kavīnā́munáttainamabhí mádhvā ghṛténa ǀ
   sá no vásūni práyatā hitā́ni candrā́ṇi deváḥ savitā́ suvāti ǁ

   ud īraya kavitamaṃ kavīnām unattainam abhi madhvā ghṛtena |
   sa no vasūni prayatā hitāni candrāṇi devaḥ savitā suvāti ||

   उत् । ई॒र॒य॒ । क॒विऽत॑मम् । क॒वी॒नाम् । उ॒नत्त॑ । ए॒न॒म् । अ॒भि । मध्वा॑ । घृ॒तेन॑ ।
   सः । नः॒ । वसू॑नि । प्रऽय॑ता । हि॒तानि॑ । च॒न्द्राणि॑ । दे॒वः । स॒वि॒ता । सु॒वा॒ति॒ ॥

   उत् । ईरय । कविऽतमम् । कवीनाम् । उनत्त । एनम् । अभि । मध्वा । घृतेन ।
   सः । नः । वसूनि । प्रऽयता । हितानि । चन्द्राणि । देवः । सविता । सुवाति ॥

   út ǀ īraya ǀ kaví-tamam ǀ kavīnā́m ǀ unátta ǀ enam ǀ abhí ǀ mádhvā ǀ ghṛténa ǀ
   sáḥ ǀ naḥ ǀ vásūni ǀ prá-yatā ǀ hitā́ni ǀ candrā́ṇi ǀ deváḥ ǀ savitā́ ǀ suvāti ǁ

   ut ǀ īraya ǀ kavi-tamam ǀ kavīnām ǀ unatta ǀ enam ǀ abhi ǀ madhvā ǀ ghṛtena ǀ
   saḥ ǀ naḥ ǀ vasūni ǀ pra-yatā ǀ hitāni ǀ candrāṇi ǀ devaḥ ǀ savitā ǀ suvāti ǁ

   5.42.3 Aṣṭaka 4.2.17.3Anuvāka 5.3.80Interpretations

4. Ṛk 4

   समिं॑द्र णो॒ मन॑सा नेषि॒ गोभिः॒ सं सू॒रिभि॑र्हरिवः॒ सं स्व॒स्ति ।
   सं ब्रह्म॑णा दे॒वहि॑तं॒ यदस्ति॒ सं दे॒वानां॑ सुम॒त्या य॒ज्ञिया॑नां ॥

   सम् इन्द्र णो मनसा नेषि गोभिः सं सूरिभिर् हरिवः सं स्वस्ति |
   सम् ब्रह्मणा देवहितं यद् अस्ति सं देवानां सुमत्या यज्ञियानाम् ||

   sámindra ṇo mánasā neṣi góbhiḥ sám sūríbhirharivaḥ sám svastí ǀ
   sám bráhmaṇā deváhitam yádásti sám devā́nām sumatyā́ yajñíyānām ǁ

   sam indra ṇo manasā neṣi gobhiḥ saṃ sūribhir harivaḥ saṃ svasti |
   sam brahmaṇā devahitaṃ yad asti saṃ devānāṃ sumatyā yajñiyānām ||

   सम् । इ॒न्द्र॒ । नः॒ । मन॑सा । ने॒षि॒ । गोभिः॑ । सम् । सू॒रिऽभिः॑ । ह॒रि॒ऽवः॒ । सम् । स्व॒स्ति ।
   सम् । ब्रह्म॑णा । दे॒वऽहि॑तम् । यत् । अस्ति॑ । सम् । दे॒वाना॑म् । सु॒ऽम॒त्या । य॒ज्ञिया॑नाम् ॥

   सम् । इन्द्र । नः । मनसा । नेषि । गोभिः । सम् । सूरिऽभिः । हरिऽवः । सम् । स्वस्ति ।
   सम् । ब्रह्मणा । देवऽहितम् । यत् । अस्ति । सम् । देवानाम् । सुऽमत्या । यज्ञियानाम् ॥

   sám ǀ indra ǀ naḥ ǀ mánasā ǀ neṣi ǀ góbhiḥ ǀ sám ǀ sūrí-bhiḥ ǀ hari-vaḥ ǀ sám ǀ svastí ǀ
   sám ǀ bráhmaṇā ǀ devá-hitam ǀ yát ǀ ásti ǀ sám ǀ devā́nām ǀ su-matyā́ ǀ yajñíyānām ǁ

   sam ǀ indra ǀ naḥ ǀ manasā ǀ neṣi ǀ gobhiḥ ǀ sam ǀ sūri-bhiḥ ǀ hari-vaḥ ǀ sam ǀ svasti ǀ
   sam ǀ brahmaṇā ǀ deva-hitam ǀ yat ǀ asti ǀ sam ǀ devānām ǀ su-matyā ǀ yajñiyānām ǁ

   5.42.4 Aṣṭaka 4.2.17.4Anuvāka 5.3.81Interpretations

5. Ṛk 5

   दे॒वो भगः॑ सवि॒ता रा॒यो अंश॒ इंद्रो॑ वृ॒त्रस्य॑ सं॒जितो॒ धना॑नां ।
   ऋ॒भु॒क्षा वाज॑ उ॒त वा॒ पुरं॑धि॒रवं॑तु नो अ॒मृता॑सस्तु॒रासः॑ ॥

   देवो भगः सविता रायो अंश इन्द्रो वृत्रस्य संजितो धनानाम् |
   ऋभुक्षा वाज उत वा पुरन्धिर् अवन्तु नो अमृतासस् तुरासः ||

   devó bhágaḥ savitā́ rāyó áṃśa índro vṛtrásya saṃjíto dhánānām ǀ
   ṛbhukṣā́ vā́ja utá vā púraṃdhirávantu no amṛ́tāsasturā́saḥ ǁ

   devo bhagaḥ savitā rāyo aṃśa indro vṛtrasya saṃjito dhanānām |
   ṛbhukṣā vāja uta vā purandhir avantu no amṛtāsas turāsaḥ ||

   दे॒वः । भगः॑ । स॒वि॒ता । रा॒यः । अंशः॑ । इन्द्रः॑ । वृ॒त्रस्य॑ । स॒म्ऽजितः॑ । धना॑नाम् ।
   ऋ॒भु॒क्षाः । वाजः॑ । उ॒त । वा॒ । पुर॑म्ऽधिः । अव॑न्तु । नः॒ । अ॒मृता॑सः । तु॒रासः॑ ॥

   देवः । भगः । सविता । रायः । अंशः । इन्द्रः । वृत्रस्य । सम्ऽजितः । धनानाम् ।
   ऋभुक्षाः । वाजः । उत । वा । पुरम्ऽधिः । अवन्तु । नः । अमृतासः । तुरासः ॥

   deváḥ ǀ bhágaḥ ǀ savitā́ ǀ rāyáḥ ǀ áṃśaḥ ǀ índraḥ ǀ vṛtrásya ǀ sam-jítaḥ ǀ dhánānām ǀ
   ṛbhukṣā́ḥ ǀ vā́jaḥ ǀ utá ǀ vā ǀ púram-dhiḥ ǀ ávantu ǀ naḥ ǀ amṛ́tāsaḥ ǀ turā́saḥ ǁ

   devaḥ ǀ bhagaḥ ǀ savitā ǀ rāyaḥ ǀ aṃśaḥ ǀ indraḥ ǀ vṛtrasya ǀ sam-jitaḥ ǀ dhanānām ǀ
   ṛbhukṣāḥ ǀ vājaḥ ǀ uta ǀ vā ǀ puram-dhiḥ ǀ avantu ǀ naḥ ǀ amṛtāsaḥ ǀ turāsaḥ ǁ

   5.42.5 Aṣṭaka 4.2.17.5Anuvāka 5.3.82Interpretations

6. Ṛk 6

   म॒रुत्व॑तो॒ अप्र॑तीतस्य जि॒ष्णोरजू॑र्यतः॒ प्र ब्र॑वामा कृ॒तानि॑ ।
   न ते॒ पूर्वे॑ मघव॒न्नाप॑रासो॒ न वी॒र्यं१॒॑ नूत॑नः॒ कश्च॒नाप॑ ॥

   मरुत्वतो अप्रतीतस्य जिष्णोर् अजूर्यतः प्र ब्रवामा कृतानि |
   न ते पूर्वे मघवन् नापरासो न वीर्यं नूतनः कश् चनाप ||

   marútvato ápratītasya jiṣṇórájūryataḥ prá bravāmā kṛtā́ni ǀ
   ná te pū́rve maghavannā́parāso ná vīryám nū́tanaḥ káścanā́pa ǁ

   marutvato apratītasya jiṣṇor ajūryataḥ pra bravāmā kṛtāni |
   na te pūrve maghavan nāparāso na vīryaṃ nūtanaḥ kaś canāpa ||

   म॒रुत्व॑तः । अप्र॑तिऽइतस्य । जि॒ष्णोः । अजू॑र्यतः । प्र । ब्र॒वा॒म॒ । कृ॒तानि॑ ।
   न । ते॒ । पूर्वे॑ । म॒घ॒ऽव॒न् । न । अप॑रासः । न । वी॒र्य॑म् । नूत॑नः । कः । च॒न । आ॒प॒ ॥

   मरुत्वतः । अप्रतिऽइतस्य । जिष्णोः । अजूर्यतः । प्र । ब्रवाम । कृतानि ।
   न । ते । पूर्वे । मघऽवन् । न । अपरासः । न । वीर्यम् । नूतनः । कः । चन । आप ॥

   marútvataḥ ǀ áprati-itasya ǀ jiṣṇóḥ ǀ ájūryataḥ ǀ prá ǀ bravāma ǀ kṛtā́ni ǀ
   ná ǀ te ǀ pū́rve ǀ magha-van ǀ ná ǀ áparāsaḥ ǀ ná ǀ vīryám ǀ nū́tanaḥ ǀ káḥ ǀ caná ǀ āpa ǁ

   marutvataḥ ǀ aprati-itasya ǀ jiṣṇoḥ ǀ ajūryataḥ ǀ pra ǀ bravāma ǀ kṛtāni ǀ
   na ǀ te ǀ pūrve ǀ magha-van ǀ na ǀ aparāsaḥ ǀ na ǀ vīryam ǀ nūtanaḥ ǀ kaḥ ǀ cana ǀ āpa ǁ

   5.42.6 Aṣṭaka 4.2.18.1Anuvāka 5.3.83Interpretations

7. Ṛk 7

   उप॑ स्तुहि प्रथ॒मं र॑त्न॒धेयं॒ बृह॒स्पतिं॑ सनि॒तारं॒ धना॑नां ।
   यः शंस॑ते स्तुव॒ते शंभ॑विष्ठः पुरू॒वसु॑रा॒गम॒ज्जोहु॑वानं ॥

   उप स्तुहि प्रथमं रत्नधेयम् बृहस्पतिं सनितारं धनानाम् |
   यः शंसते स्तुवते शम्भविष्ठः पुरूवसुर् आगमज् जोहुवानम् ||

   úpa stuhi prathamám ratnadhéyam bṛ́haspátim sanitā́ram dhánānām ǀ
   yáḥ śáṃsate stuvaté śámbhaviṣṭhaḥ purūvásurāgámajjóhuvānam ǁ

   upa stuhi prathamaṃ ratnadheyam bṛhaspatiṃ sanitāraṃ dhanānām |
   yaḥ śaṃsate stuvate śambhaviṣṭhaḥ purūvasur āgamaj johuvānam ||

   उप॑ । स्तु॒हि॒ । प्र॒थ॒मम् । र॒त्न॒ऽधेय॑म् । बृह॒स्पति॑म् । स॒नि॒तार॑म् । धना॑नाम् ।
   यः । शंस॑ते । स्तु॒व॒ते । शम्ऽभ॑विष्ठः । पु॒रु॒ऽवसुः॑ । आ॒ऽगम॑त् । जोहु॑वानम् ॥

   उप । स्तुहि । प्रथमम् । रत्नऽधेयम् । बृहस्पतिम् । सनितारम् । धनानाम् ।
   यः । शंसते । स्तुवते । शम्ऽभविष्ठः । पुरुऽवसुः । आऽगमत् । जोहुवानम् ॥

   úpa ǀ stuhi ǀ prathamám ǀ ratna-dhéyam ǀ bṛ́haspátim ǀ sanitā́ram ǀ dhánānām ǀ
   yáḥ ǀ śáṃsate ǀ stuvaté ǀ śám-bhaviṣṭhaḥ ǀ puru-vásuḥ ǀ ā-gámat ǀ jóhuvānam ǁ

   upa ǀ stuhi ǀ prathamam ǀ ratna-dheyam ǀ bṛhaspatim ǀ sanitāram ǀ dhanānām ǀ
   yaḥ ǀ śaṃsate ǀ stuvate ǀ śam-bhaviṣṭhaḥ ǀ puru-vasuḥ ǀ ā-gamat ǀ johuvānam ǁ

   5.42.7 Aṣṭaka 4.2.18.2Anuvāka 5.3.84Interpretations

8. Ṛk 8

   तवो॒तिभिः॒ सच॑माना॒ अरि॑ष्टा॒ बृह॑स्पते म॒घवा॑नः सु॒वीराः॑ ।
   ये अ॑श्व॒दा उ॒त वा॒ संति॑ गो॒दा ये व॑स्त्र॒दाः सु॒भगा॒स्तेषु॒ रायः॑ ॥

   तवोतिभिः सचमाना अरिष्टा बृहस्पते मघवानः सुवीराः |
   ये अश्वदा उत वा सन्ति गोदा ये वस्त्रदाः सुभगास् तेषु रायः ||

   távotíbhiḥ sácamānā áriṣṭā bṛ́haspate maghávānaḥ suvī́rāḥ ǀ
   yé aśvadā́ utá vā sánti godā́ yé vastradā́ḥ subhágāstéṣu rā́yaḥ ǁ

   tavotibhiḥ sacamānā ariṣṭā bṛhaspate maghavānaḥ suvīrāḥ |
   ye aśvadā uta vā santi godā ye vastradāḥ subhagās teṣu rāyaḥ ||

   तव॑ । ऊ॒तिऽभिः॑ । सच॑मानाः । अरि॑ष्टाः । बृह॑स्पते । म॒घऽवा॑नः । सु॒ऽवीराः॑ ।
   ये । अ॒श्व॒ऽदाः । उ॒त । वा॒ । सन्ति॑ । गो॒ऽदाः । ये । व॒स्त्र॒ऽदाः । सु॒ऽभगाः॑ । तेषु॑ । रायः॑ ॥

   तव । ऊतिऽभिः । सचमानाः । अरिष्टाः । बृहस्पते । मघऽवानः । सुऽवीराः ।
   ये । अश्वऽदाः । उत । वा । सन्ति । गोऽदाः । ये । वस्त्रऽदाः । सुऽभगाः । तेषु । रायः ॥

   táva ǀ ūtí-bhiḥ ǀ sácamānāḥ ǀ áriṣṭāḥ ǀ bṛ́haspate ǀ maghá-vānaḥ ǀ su-vī́rāḥ ǀ
   yé ǀ aśva-dā́ḥ ǀ utá ǀ vā ǀ sánti ǀ go-dā́ḥ ǀ yé ǀ vastra-dā́ḥ ǀ su-bhágāḥ ǀ téṣu ǀ rā́yaḥ ǁ

   tava ǀ ūti-bhiḥ ǀ sacamānāḥ ǀ ariṣṭāḥ ǀ bṛhaspate ǀ magha-vānaḥ ǀ su-vīrāḥ ǀ
   ye ǀ aśva-dāḥ ǀ uta ǀ vā ǀ santi ǀ go-dāḥ ǀ ye ǀ vastra-dāḥ ǀ su-bhagāḥ ǀ teṣu ǀ rāyaḥ ǁ

   5.42.8 Aṣṭaka 4.2.18.3Anuvāka 5.3.85Interpretations

9. Ṛk 9

   वि॒स॒र्माणं॑ कृणुहि वि॒त्तमे॑षां॒ ये भुं॒जते॒ अपृ॑णंतो न उ॒क्थैः ।
   अप॑व्रतान्प्रस॒वे वा॑वृधा॒नान्ब्र॑ह्म॒द्विषः॒ सूर्या॑द्यावयस्व ॥

   विसर्माणं कृणुहि वित्तम् एषां ये भुञ्जते अपृणन्तो न उक्थैः |
   अपव्रतान् प्रसवे वावृधानान् ब्रह्मद्विषः सूर्याद् यावयस्व ||

   visarmā́ṇam kṛṇuhi vittámeṣām yé bhuñjáte ápṛṇanto na uktháiḥ ǀ
   ápavratānprasavé vāvṛdhānā́nbrahmadvíṣaḥ sū́ryādyāvayasva ǁ

   visarmāṇaṃ kṛṇuhi vittam eṣāṃ ye bhuñjate apṛṇanto na ukthaiḥ |
   apavratān prasave vāvṛdhānān brahmadviṣaḥ sūryād yāvayasva ||

   वि॒ऽस॒र्माण॑म् । कृ॒णु॒हि॒ । वि॒त्तम् । ए॒षा॒म् । ये । भु॒ञ्जते॑ । अपृ॑णन्तः । नः॒ । उ॒क्थैः ।
   अप॑ऽव्रतान् । प्र॒ऽस॒वे । व॒वृ॒धा॒नान् । ब्र॒ह्म॒ऽद्विषः॑ । सूर्या॑त् । य॒व॒य॒स्व॒ ॥

   विऽसर्माणम् । कृणुहि । वित्तम् । एषाम् । ये । भुञ्जते । अपृणन्तः । नः । उक्थैः ।
   अपऽव्रतान् । प्रऽसवे । ववृधानान् । ब्रह्मऽद्विषः । सूर्यात् । यवयस्व ॥

   vi-sarmā́ṇam ǀ kṛṇuhi ǀ vittám ǀ eṣām ǀ yé ǀ bhuñjáte ǀ ápṛṇantaḥ ǀ naḥ ǀ uktháiḥ ǀ
   ápa-vratān ǀ pra-savé ǀ vavṛdhānā́n ǀ brahma-dvíṣaḥ ǀ sū́ryāt ǀ yavayasva ǁ

   vi-sarmāṇam ǀ kṛṇuhi ǀ vittam ǀ eṣām ǀ ye ǀ bhuñjate ǀ apṛṇantaḥ ǀ naḥ ǀ ukthaiḥ ǀ
   apa-vratān ǀ pra-save ǀ vavṛdhānān ǀ brahma-dviṣaḥ ǀ sūryāt ǀ yavayasva ǁ

   5.42.9 Aṣṭaka 4.2.18.4Anuvāka 5.3.86Interpretations

10. Ṛk 10

    य ओह॑ते र॒क्षसो॑ दे॒ववी॑तावच॒क्रेभि॒स्तं म॑रुतो॒ नि या॑त ।
    यो वः॒ शमीं॑ शशमा॒नस्य॒ निंदा॑त्तु॒च्छ्यान्कामा॑न्करते सिष्विदा॒नः ॥

    य ओहते रक्षसो देववीताव् अचक्रेभिस् तम् मरुतो नि यात |
    यो वः शमीं शशमानस्य निन्दात् तुच्छ्यान् कामान् करते सिष्विदानः ||

    yá óhate rakṣáso devávītāvacakrébhistám maruto ní yāta ǀ
    yó vaḥ śámīm śaśamānásya níndāttucchyā́nkā́mānkarate siṣvidānáḥ ǁ

    ya ohate rakṣaso devavītāv acakrebhis tam maruto ni yāta |
    yo vaḥ śamīṃ śaśamānasya nindāt tucchyān kāmān karate siṣvidānaḥ ||

    यः । ओह॑ते । र॒क्षसः॑ । दे॒वऽवी॑तौ । अ॒च॒क्रेभिः॑ । तम् । म॒रु॒तः॒ । नि । या॒त॒ ।
    यः । वः॒ । शमी॑म् । श॒श॒मा॒नस्य॑ । निन्दा॑त् । तु॒च्छ्यान् । कामा॑न् । क॒र॒ते॒ । सि॒स्वि॒दा॒नः ॥

    यः । ओहते । रक्षसः । देवऽवीतौ । अचक्रेभिः । तम् । मरुतः । नि । यात ।
    यः । वः । शमीम् । शशमानस्य । निन्दात् । तुच्छ्यान् । कामान् । करते । सिस्विदानः ॥

    yáḥ ǀ óhate ǀ rakṣásaḥ ǀ devá-vītau ǀ acakrébhiḥ ǀ tám ǀ marutaḥ ǀ ní ǀ yāta ǀ
    yáḥ ǀ vaḥ ǀ śámīm ǀ śaśamānásya ǀ níndāt ǀ tucchyā́n ǀ kā́mān ǀ karate ǀ sisvidānáḥ ǁ

    yaḥ ǀ ohate ǀ rakṣasaḥ ǀ deva-vītau ǀ acakrebhiḥ ǀ tam ǀ marutaḥ ǀ ni ǀ yāta ǀ
    yaḥ ǀ vaḥ ǀ śamīm ǀ śaśamānasya ǀ nindāt ǀ tucchyān ǀ kāmān ǀ karate ǀ sisvidānaḥ ǁ

    5.42.10 Aṣṭaka 4.2.18.5Anuvāka 5.3.87Interpretations

11. Ṛk 11

    तमु॑ ष्टुहि॒ यः स्वि॒षुः सु॒धन्वा॒ यो विश्व॑स्य॒ क्षय॑ति भेष॒जस्य॑ ।
    यक्ष्वा॑ म॒हे सौ॑मन॒साय॑ रु॒द्रं नमो॑भिर्दे॒वमसु॑रं दुवस्य ॥

    तम् उ ष्टुहि यः स्विषुः सुधन्वा यो विश्वस्य क्षयति भेषजस्य |
    यक्ष्वा महे सौमनसाय रुद्रं नमोभिर् देवम् असुरं दुवस्य ||

    támu ṣṭuhi yáḥ sviṣúḥ sudhánvā yó víśvasya kṣáyati bheṣajásya ǀ
    yákṣvā mahé saumanasā́ya rudrám námobhirdevámásuram duvasya ǁ

    tam u ṣṭuhi yaḥ sviṣuḥ sudhanvā yo viśvasya kṣayati bheṣajasya |
    yakṣvā mahe saumanasāya rudraṃ namobhir devam asuraṃ duvasya ||

    तम् । ऊं॒ इति॑ । स्तु॒हि॒ । यः । सु॒ऽइ॒षुः । सु॒ऽधन्वा॑ । यः । विश्व॑स्य । क्षय॑ति । भे॒ष॒जस्य॑ ।
    यक्ष्व॑ । म॒हे । सौ॒म॒न॒साय॑ । रु॒द्रम् । नमः॑ऽभिः । दे॒वम् । असु॑रम् । दु॒व॒स्य॒ ॥

    तम् । ऊं इति । स्तुहि । यः । सुऽइषुः । सुऽधन्वा । यः । विश्वस्य । क्षयति । भेषजस्य ।
    यक्ष्व । महे । सौमनसाय । रुद्रम् । नमःऽभिः । देवम् । असुरम् । दुवस्य ॥

    tám ǀ ūṃ íti ǀ stuhi ǀ yáḥ ǀ su-iṣúḥ ǀ su-dhánvā ǀ yáḥ ǀ víśvasya ǀ kṣáyati ǀ bheṣajásya ǀ
    yákṣva ǀ mahé ǀ saumanasā́ya ǀ rudrám ǀ námaḥ-bhiḥ ǀ devám ǀ ásuram ǀ duvasya ǁ

    tam ǀ ūṃ iti ǀ stuhi ǀ yaḥ ǀ su-iṣuḥ ǀ su-dhanvā ǀ yaḥ ǀ viśvasya ǀ kṣayati ǀ bheṣajasya ǀ
    yakṣva ǀ mahe ǀ saumanasāya ǀ rudram ǀ namaḥ-bhiḥ ǀ devam ǀ asuram ǀ duvasya ǁ

    5.42.11 Aṣṭaka 4.2.19.1Anuvāka 5.3.88Interpretations

12. Ṛk 12

    दमू॑नसो अ॒पसो॒ ये सु॒हस्ता॒ वृष्णः॒ पत्नी॑र्न॒द्यो॑ विभ्वत॒ष्टाः ।
    सर॑स्वती बृहद्दि॒वोत रा॒का द॑श॒स्यंती॑र्वरिवस्यंतु शु॒भ्राः ॥

    दमूनसो अपसो ये सुहस्ता वृष्णः पत्नीर् नद्यो विभ्वतष्टाः |
    सरस्वती बृहद्दिवोत राका दशस्यन्तीर् वरिवस्यन्तु शुभ्राः ||

    dámūnaso apáso yé suhástā vṛ́ṣṇaḥ pátnīrnadyó vibhvataṣṭā́ḥ ǀ
    sárasvatī bṛhaddivótá rākā́ daśasyántīrvarivasyantu śubhrā́ḥ ǁ

    damūnaso apaso ye suhastā vṛṣṇaḥ patnīr nadyo vibhvataṣṭāḥ |
    sarasvatī bṛhaddivota rākā daśasyantīr varivasyantu śubhrāḥ ||

    दमू॑नसः । अ॒पसः॑ । ये । सु॒ऽहस्ताः॑ । वृष्णः॑ । पत्नीः॑ । न॒द्यः॑ । वि॒भ्व॒ऽत॒ष्टाः ।
    सर॑स्वती । बृ॒ह॒त्ऽदि॒वा । उ॒त । रा॒का । द॒श॒स्यन्तीः॑ । व॒रि॒व॒स्य॒न्तु॒ । शु॒भ्राः ॥

    दमूनसः । अपसः । ये । सुऽहस्ताः । वृष्णः । पत्नीः । नद्यः । विभ्वऽतष्टाः ।
    सरस्वती । बृहत्ऽदिवा । उत । राका । दशस्यन्तीः । वरिवस्यन्तु । शुभ्राः ॥

    dámūnasaḥ ǀ apásaḥ ǀ yé ǀ su-hástāḥ ǀ vṛ́ṣṇaḥ ǀ pátnīḥ ǀ nadyáḥ ǀ vibhva-taṣṭā́ḥ ǀ
    sárasvatī ǀ bṛhat-divā́ ǀ utá ǀ rākā́ ǀ daśasyántīḥ ǀ varivasyantu ǀ śubhrā́ḥ ǁ

    damūnasaḥ ǀ apasaḥ ǀ ye ǀ su-hastāḥ ǀ vṛṣṇaḥ ǀ patnīḥ ǀ nadyaḥ ǀ vibhva-taṣṭāḥ ǀ
    sarasvatī ǀ bṛhat-divā ǀ uta ǀ rākā ǀ daśasyantīḥ ǀ varivasyantu ǀ śubhrāḥ ǁ

    5.42.12 Aṣṭaka 4.2.19.2Anuvāka 5.3.89Interpretations

13. Ṛk 13

    प्र सू म॒हे सु॑शर॒णाय॑ मे॒धां गिरं॑ भरे॒ नव्य॑सीं॒ जाय॑मानां ।
    य आ॑ह॒ना दु॑हि॒तुर्व॒क्षणा॑सु रू॒पा मि॑ना॒नो अकृ॑णोदि॒दं नः॑ ॥

    प्र सू महे सुशरणाय मेधां गिरम् भरे नव्यसीं जायमानाम् |
    य आहना दुहितुर् वक्षणासु रूपा मिनानो अकृणोद् इदं नः ||

    prá sū́ mahé suśaraṇā́ya medhā́m gíram bhare návyasīm jā́yamānām ǀ
    yá āhanā́ duhitúrvakṣáṇāsu rūpā́ minānó ákṛṇodidám naḥ ǁ

    pra sū mahe suśaraṇāya medhāṃ giram bhare navyasīṃ jāyamānām |
    ya āhanā duhitur vakṣaṇāsu rūpā mināno akṛṇod idaṃ naḥ ||

    प्र । सु । म॒हे । सु॒ऽश॒र॒णाय॑ । मे॒धाम् । गिर॑म् । भ॒रे॒ । नव्य॑सीम् । जाय॑मानाम् ।
    यः । आ॒ह॒नाः । दु॒हि॒तुः । व॒क्षणा॑सु । रू॒पा । मि॒ना॒नः । अकृ॑णोत् । इ॒दम् । नः॒ ॥

    प्र । सु । महे । सुऽशरणाय । मेधाम् । गिरम् । भरे । नव्यसीम् । जायमानाम् ।
    यः । आहनाः । दुहितुः । वक्षणासु । रूपा । मिनानः । अकृणोत् । इदम् । नः ॥

    prá ǀ sú ǀ mahé ǀ su-śaraṇā́ya ǀ medhā́m ǀ gíram ǀ bhare ǀ návyasīm ǀ jā́yamānām ǀ
    yáḥ ǀ āhanā́ḥ ǀ duhitúḥ ǀ vakṣáṇāsu ǀ rūpā́ ǀ minānáḥ ǀ ákṛṇot ǀ idám ǀ naḥ ǁ

    pra ǀ su ǀ mahe ǀ su-śaraṇāya ǀ medhām ǀ giram ǀ bhare ǀ navyasīm ǀ jāyamānām ǀ
    yaḥ ǀ āhanāḥ ǀ duhituḥ ǀ vakṣaṇāsu ǀ rūpā ǀ minānaḥ ǀ akṛṇot ǀ idam ǀ naḥ ǁ

    5.42.13 Aṣṭaka 4.2.19.3Anuvāka 5.3.90Interpretations

14. Ṛk 14

    प्र सु॑ष्टु॒तिः स्त॒नयं॑तं रु॒वंत॑मि॒ळस्पतिं॑ जरितर्नू॒नम॑श्याः ।
    यो अ॑ब्दि॒माँ उ॑दनि॒माँ इय॑र्ति॒ प्र वि॒द्युता॒ रोद॑सी उ॒क्षमा॑णः ॥

    प्र सुष्टुति स्तनयन्तं रुवन्तम् इऌअस् पतिं जरितर् नूनम् अश्याः |
    यो अब्दिमां उदनिमां इयर्ति प्र विद्युता रोदसी उक्षमाणः ||

    prá suṣṭutíḥ stanáyantam ruvántamiḷáspátim jaritarnūnámaśyāḥ ǀ
    yó abdimā́m̐ udanimā́m̐ íyarti prá vidyútā ródasī ukṣámāṇaḥ ǁ

    pra suṣṭuti stanayantaṃ ruvantam iḷas patiṃ jaritar nūnam aśyāḥ |
    yo abdimāṃ udanimāṃ iyarti pra vidyutā rodasī ukṣamāṇaḥ ||

    प्र । सु॒ऽस्तु॒तिः । स्त॒नय॑न्तम् । रु॒वन्त॑म् । इ॒ळः । पति॑म् । ज॒रि॒तः॒ । नू॒नम् । अ॒श्याः॒ ।
    यः । अ॒ब्दि॒ऽमान् । उ॒द॒नि॒ऽमान् । इय॑र्ति । प्र । वि॒ऽद्युता॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । उ॒क्षमा॑णः ॥

    प्र । सुऽस्तुतिः । स्तनयन्तम् । रुवन्तम् । इळः । पतिम् । जरितः । नूनम् । अश्याः ।
    यः । अब्दिऽमान् । उदनिऽमान् । इयर्ति । प्र । विऽद्युता । रोदसी इति । उक्षमाणः ॥

    prá ǀ su-stutíḥ ǀ stanáyantam ǀ ruvántam ǀ iḷáḥ ǀ pátim ǀ jaritaḥ ǀ nūnám ǀ aśyāḥ ǀ
    yáḥ ǀ abdi-mā́n ǀ udani-mā́n ǀ íyarti ǀ prá ǀ vi-dyútā ǀ ródasī íti ǀ ukṣámāṇaḥ ǁ

    pra ǀ su-stutiḥ ǀ stanayantam ǀ ruvantam ǀ iḷaḥ ǀ patim ǀ jaritaḥ ǀ nūnam ǀ aśyāḥ ǀ
    yaḥ ǀ abdi-mān ǀ udani-mān ǀ iyarti ǀ pra ǀ vi-dyutā ǀ rodasī iti ǀ ukṣamāṇaḥ ǁ

    5.42.14 Aṣṭaka 4.2.19.4Anuvāka 5.3.91Interpretations

15. Ṛk 15

    ए॒ष स्तोमो॒ मारु॑तं॒ शर्धो॒ अच्छा॑ रु॒द्रस्य॑ सू॒नूँर्यु॑व॒न्यूँरुद॑श्याः ।
    कामो॑ रा॒ये ह॑वते मा स्व॒स्त्युप॑ स्तुहि॒ पृष॑दश्वाँ अ॒यासः॑ ॥

    एष स्तोमो मारुतं शर्धो अच्छा रुद्रस्य सूनूंर् युवन्यूंर् उद् अश्याः |
    कामो राये हवते मा स्वस्त्य् उप स्तुहि पृषदश्वां अयासः ||

    eṣá stómo mā́rutam śárdho ácchā rudrásya sūnū́m̐ryuvanyū́m̐rúdaśyāḥ ǀ
    kā́mo rāyé havate mā svastyúpa stuhi pṛ́ṣadaśvām̐ ayā́saḥ ǁ

    eṣa stomo mārutaṃ śardho acchā rudrasya sūnūṃr yuvanyūṃr ud aśyāḥ |
    kāmo rāye havate mā svasty upa stuhi pṛṣadaśvāṃ ayāsaḥ ||

    ए॒षः । स्तोमः॑ । मारु॑तम् । शर्धः॑ । अच्छ॑ । रु॒द्रस्य॑ । सू॒नून् । यु॒व॒न्यून् । उत् । अ॒श्याः॒ ।
    कामः॑ । रा॒ये । ह॒व॒ते॒ । मा॒ । स्व॒स्ति । उप॑ । स्तु॒हि॒ । पृष॑त्ऽअश्वान् । अ॒यासः॑ ॥

    एषः । स्तोमः । मारुतम् । शर्धः । अच्छ । रुद्रस्य । सूनून् । युवन्यून् । उत् । अश्याः ।
    कामः । राये । हवते । मा । स्वस्ति । उप । स्तुहि । पृषत्ऽअश्वान् । अयासः ॥

    eṣáḥ ǀ stómaḥ ǀ mā́rutam ǀ śárdhaḥ ǀ áccha ǀ rudrásya ǀ sūnū́n ǀ yuvanyū́n ǀ út ǀ aśyāḥ ǀ
    kā́maḥ ǀ rāyé ǀ havate ǀ mā ǀ svastí ǀ úpa ǀ stuhi ǀ pṛ́ṣat-aśvān ǀ ayā́saḥ ǁ

    eṣaḥ ǀ stomaḥ ǀ mārutam ǀ śardhaḥ ǀ accha ǀ rudrasya ǀ sūnūn ǀ yuvanyūn ǀ ut ǀ aśyāḥ ǀ
    kāmaḥ ǀ rāye ǀ havate ǀ mā ǀ svasti ǀ upa ǀ stuhi ǀ pṛṣat-aśvān ǀ ayāsaḥ ǁ

    5.42.15 Aṣṭaka 4.2.19.5Anuvāka 5.3.92Interpretations

16. Ṛk 16

    प्रैष स्तोमः॑ पृथि॒वीमं॒तरि॑क्षं॒ वन॒स्पतीँ॒रोष॑धी रा॒ये अ॑श्याः ।
    दे॒वोदे॑वः सु॒हवो॑ भूतु॒ मह्यं॒ मा नो॑ मा॒ता पृ॑थि॒वी दु॑र्म॒तौ धा॑त् ॥

    प्रैष स्तोमः पृथिवीम् अन्तरिक्षं वनस्पतींर् ओषधी राये अश्याः |
    देवो-देवः सुहवो भूतु मह्यम् मा नो माता पृथिवी दुर्मतौ धात् ||

    práiṣá stómaḥ pṛthivī́mantárikṣam vánaspátīm̐róṣadhī rāyé aśyāḥ ǀ
    devódevaḥ suhávo bhūtu máhyam mā́ no mātā́ pṛthivī́ durmatáu dhāt ǁ

    praiṣa stomaḥ pṛthivīm antarikṣaṃ vanaspatīṃr oṣadhī rāye aśyāḥ |
    devo-devaḥ suhavo bhūtu mahyam mā no mātā pṛthivī durmatau dhāt ||

    प्र । ए॒षः । स्तोमः॑ । पृ॒थि॒वीम् । अ॒न्तरि॑क्षम् । वन॒स्पती॑न् । ओष॑धीः । रा॒ये । अ॒श्याः॒ ।
    दे॒वःऽदे॑वः । सु॒ऽहवः॑ । भू॒तु॒ । मह्य॑म् । मा । नः॒ । मा॒ता । पृ॒थि॒वी । दुः॒ऽम॒तौ । धा॒त् ॥

    प्र । एषः । स्तोमः । पृथिवीम् । अन्तरिक्षम् । वनस्पतीन् । ओषधीः । राये । अश्याः ।
    देवःऽदेवः । सुऽहवः । भूतु । मह्यम् । मा । नः । माता । पृथिवी । दुःऽमतौ । धात् ॥

    prá ǀ eṣáḥ ǀ stómaḥ ǀ pṛthivī́m ǀ antárikṣam ǀ vánaspátīn ǀ óṣadhīḥ ǀ rāyé ǀ aśyāḥ ǀ
    deváḥ-devaḥ ǀ su-hávaḥ ǀ bhūtu ǀ máhyam ǀ mā́ ǀ naḥ ǀ mātā́ ǀ pṛthivī́ ǀ duḥ-matáu ǀ dhāt ǁ

    pra ǀ eṣaḥ ǀ stomaḥ ǀ pṛthivīm ǀ antarikṣam ǀ vanaspatīn ǀ oṣadhīḥ ǀ rāye ǀ aśyāḥ ǀ
    devaḥ-devaḥ ǀ su-havaḥ ǀ bhūtu ǀ mahyam ǀ mā ǀ naḥ ǀ mātā ǀ pṛthivī ǀ duḥ-matau ǀ dhāt ǁ

    5.42.16 Aṣṭaka 4.2.19.6Anuvāka 5.3.93Interpretations

17. Ṛk 17

    उ॒रौ दे॑वा अनिबा॒धे स्या॑म ॥

    उरौ देवा अनिबाधे स्याम ||

    uráu devā anibādhé syāma ǁ

    urau devā anibādhe syāma ||

    उ॒रौ । दे॒वाः॒ । अ॒नि॒ऽबा॒धे । स्या॒म॒ ॥

    उरौ । देवाः । अनिऽबाधे । स्याम ॥

    uráu ǀ devāḥ ǀ ani-bādhé ǀ syāma ǁ

    urau ǀ devāḥ ǀ ani-bādhe ǀ syāma ǁ

    5.42.17 Aṣṭaka 4.2.19.7Anuvāka 5.3.94Interpretations

18. Ṛk 18

    सम॒श्विनो॒रव॑सा॒ नूत॑नेन मयो॒भुवा॑ सु॒प्रणी॑ती गमेम ।
    आ नो॑ र॒यिं व॑हत॒मोत वी॒राना विश्वा॑न्यमृता॒ सौभ॑गानि ॥

    सम् अश्विनोर् अवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम |
    आ नो रयिं वहतम् ओत वीरान् आ विश्वान्य् अमृता सौभगानि ||

    sámaśvínorávasā nū́tanena mayobhúvā supráṇītī gamema ǀ
    ā́ no rayím vahatamótá vīrā́nā́ víśvānyamṛtā sáubhagāni ǁ

    sam aśvinor avasā nūtanena mayobhuvā supraṇītī gamema |
    ā no rayiṃ vahatam ota vīrān ā viśvāny amṛtā saubhagāni ||

    सम् । अ॒श्विनोः॑ । अव॑सा । नूत॑नेन । म॒यः॒ऽभुवा॑ । सु॒ऽप्रनी॑ती । ग॒मे॒म॒ ।
    आ । नः॒ । र॒यिम् । व॒ह॒त॒म् । आ । उ॒त । वी॒रान् । आ । विश्वा॑नि । अ॒मृ॒ता॒ । सौभ॑गानि ॥

    सम् । अश्विनोः । अवसा । नूतनेन । मयःऽभुवा । सुऽप्रनीती । गमेम ।
    आ । नः । रयिम् । वहतम् । आ । उत । वीरान् । आ । विश्वानि । अमृता । सौभगानि ॥

    sám ǀ aśvínoḥ ǀ ávasā ǀ nū́tanena ǀ mayaḥ-bhúvā ǀ su-pránītī ǀ gamema ǀ
    ā́ ǀ naḥ ǀ rayím ǀ vahatam ǀ ā́ ǀ utá ǀ vīrā́n ǀ ā́ ǀ víśvāni ǀ amṛtā ǀ sáubhagāni ǁ

    sam ǀ aśvinoḥ ǀ avasā ǀ nūtanena ǀ mayaḥ-bhuvā ǀ su-pranītī ǀ gamema ǀ
    ā ǀ naḥ ǀ rayim ǀ vahatam ǀ ā ǀ uta ǀ vīrān ǀ ā ǀ viśvāni ǀ amṛtā ǀ saubhagāni ǁ

    5.42.18 Aṣṭaka 4.2.19.8Anuvāka 5.3.95Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.