Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

1, 3-8, 10-12: Kumāra Ātreya Or Vṛśa Jāna Or Both Together; 2, 9: Vṛśa Jāna

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Śakvarī

1. Ṛk 1

   कु॒मा॒रं मा॒ता यु॑व॒तिः समु॑ब्धं॒ गुहा॑ बिभर्ति॒ न द॑दाति पि॒त्रे ।
   अनी॑कमस्य॒ न मि॒नज्जना॑सः पु॒रः प॑श्यंति॒ निहि॑तमर॒तौ ॥

   कुमारम् माता युवतिः समुब्धं गुहा बिभर्ति न ददाति पित्रे |
   अनीकम् अस्य न मिनज् जनासः पुरः पश्यन्ति निहितम् अरतौ ||

   kumārám mātā́ yuvatíḥ sámubdham gúhā bibharti ná dadāti pitré ǀ
   ánīkamasya ná minájjánāsaḥ puráḥ paśyanti níhitamaratáu ǁ

   kumāram mātā yuvatiḥ samubdhaṃ guhā bibharti na dadāti pitre |
   anīkam asya na minaj janāsaḥ puraḥ paśyanti nihitam aratau ||

   कु॒मा॒रम् । मा॒ता । यु॒व॒तिः । सम्ऽउ॑ब्धम् । गुहा॑ । बि॒भ॒र्ति॒ । न । द॒दा॒ति॒ । पि॒त्रे ।
   अनी॑कम् । अ॒स्य॒ । न । मि॒नत् । जना॑सः । पु॒रः । प॒श्य॒न्ति॒ । निऽहि॑तम् । अ॒र॒तौ ॥

   कुमारम् । माता । युवतिः । सम्ऽउब्धम् । गुहा । बिभर्ति । न । ददाति । पित्रे ।
   अनीकम् । अस्य । न । मिनत् । जनासः । पुरः । पश्यन्ति । निऽहितम् । अरतौ ॥

   kumārám ǀ mātā́ ǀ yuvatíḥ ǀ sám-ubdham ǀ gúhā ǀ bibharti ǀ ná ǀ dadāti ǀ pitré ǀ
   ánīkam ǀ asya ǀ ná ǀ minát ǀ jánāsaḥ ǀ puráḥ ǀ paśyanti ǀ ní-hitam ǀ aratáu ǁ

   kumāram ǀ mātā ǀ yuvatiḥ ǀ sam-ubdham ǀ guhā ǀ bibharti ǀ na ǀ dadāti ǀ pitre ǀ
   anīkam ǀ asya ǀ na ǀ minat ǀ janāsaḥ ǀ puraḥ ǀ paśyanti ǀ ni-hitam ǀ aratau ǁ

   5.2.1 Aṣṭaka 3.8.14.1Anuvāka 5.1.13Interpretations

2. Ṛk 2

   कमे॒तं त्वं यु॑वते कुमा॒रं पेषी॑ बिभर्षि॒ महि॑षी जजान ।
   पू॒र्वीर्हि गर्भः॑ श॒रदो॑ व॒वर्धाप॑श्यं जा॒तं यदसू॑त मा॒ता ॥

   कम् एतं त्वं युवते कुमारम् पेषी बिभर्षि महिषी जजान |
   पूर्वीर् हि गर्भः शरदो ववर्धापश्यं जातं यद् असूत माता ||

   kámetám tvám yuvate kumārám péṣī bibharṣi máhiṣī jajāna ǀ
   pūrvī́rhí gárbhaḥ śarádo vavárdhā́paśyam jātám yádásūta mātā́ ǁ

   kam etaṃ tvaṃ yuvate kumāram peṣī bibharṣi mahiṣī jajāna |
   pūrvīr hi garbhaḥ śarado vavardhāpaśyaṃ jātaṃ yad asūta mātā ||

   कम् । ए॒तम् । त्वम् । यु॒व॒ते॒ । कु॒मा॒रम् । पेषी॑ । बि॒भ॒र्षि॒ । महि॑षी । ज॒जा॒न॒ ।
   पू॒र्वीः । हि । गर्भः॑ । श॒रदः॑ । व॒वर्ध॑ । अप॑श्यम् । जा॒तम् । यत् । असू॑त । मा॒ता ॥

   कम् । एतम् । त्वम् । युवते । कुमारम् । पेषी । बिभर्षि । महिषी । जजान ।
   पूर्वीः । हि । गर्भः । शरदः । ववर्ध । अपश्यम् । जातम् । यत् । असूत । माता ॥

   kám ǀ etám ǀ tvám ǀ yuvate ǀ kumārám ǀ péṣī ǀ bibharṣi ǀ máhiṣī ǀ jajāna ǀ
   pūrvī́ḥ ǀ hí ǀ gárbhaḥ ǀ śarádaḥ ǀ vavárdha ǀ ápaśyam ǀ jātám ǀ yát ǀ ásūta ǀ mātā́ ǁ

   kam ǀ etam ǀ tvam ǀ yuvate ǀ kumāram ǀ peṣī ǀ bibharṣi ǀ mahiṣī ǀ jajāna ǀ
   pūrvīḥ ǀ hi ǀ garbhaḥ ǀ śaradaḥ ǀ vavardha ǀ apaśyam ǀ jātam ǀ yat ǀ asūta ǀ mātā ǁ

   5.2.2 Aṣṭaka 3.8.14.2Anuvāka 5.1.14Interpretations

3. Ṛk 3

   हिर॑ण्यदंतं॒ शुचि॑वर्णमा॒रात्क्षेत्रा॑दपश्य॒मायु॑धा॒ मिमा॑नं ।
   द॒दा॒नो अ॑स्मा अ॒मृतं॑ वि॒पृक्व॒त्किं माम॑निं॒द्राः कृ॑णवन्ननु॒क्थाः ॥

   हिरण्यदन्तं शुचिवर्णम् आरात् क्षेत्राद् अपश्यम् आयुधा मिमानम् |
   ददानो अस्मा अमृतं विपृक्वत् किम् माम् अनिन्द्राः कृणवन्न् अनुक्थाः ||

   híraṇyadantam śúcivarṇamārā́tkṣétrādapaśyamā́yudhā mímānam ǀ
   dadānó asmā amṛ́tam vipṛ́kvatkím mā́manindrā́ḥ kṛṇavannanukthā́ḥ ǁ

   hiraṇyadantaṃ śucivarṇam ārāt kṣetrād apaśyam āyudhā mimānam |
   dadāno asmā amṛtaṃ vipṛkvat kim mām anindrāḥ kṛṇavann anukthāḥ ||

   हिर॑ण्यऽदन्तम् । शुचि॑ऽवर्णम् । आ॒रात् । क्षेत्रा॑त् । अ॒प॒श्य॒म् । आयु॑धा । मिमा॑नम् ।
   द॒दा॒नः । अ॒स्मै॒ । अ॒मृत॑म् । वि॒पृक्व॑त् । किम् । माम् । अ॒नि॒न्द्राः । कृ॒ण॒व॒न् । अ॒नु॒क्थाः ॥

   हिरण्यऽदन्तम् । शुचिऽवर्णम् । आरात् । क्षेत्रात् । अपश्यम् । आयुधा । मिमानम् ।
   ददानः । अस्मै । अमृतम् । विपृक्वत् । किम् । माम् । अनिन्द्राः । कृणवन् । अनुक्थाः ॥

   híraṇya-dantam ǀ śúci-varṇam ǀ ārā́t ǀ kṣétrāt ǀ apaśyam ǀ ā́yudhā ǀ mímānam ǀ
   dadānáḥ ǀ asmai ǀ amṛ́tam ǀ vipṛ́kvat ǀ kím ǀ mā́m ǀ anindrā́ḥ ǀ kṛṇavan ǀ anukthā́ḥ ǁ

   hiraṇya-dantam ǀ śuci-varṇam ǀ ārāt ǀ kṣetrāt ǀ apaśyam ǀ āyudhā ǀ mimānam ǀ
   dadānaḥ ǀ asmai ǀ amṛtam ǀ vipṛkvat ǀ kim ǀ mām ǀ anindrāḥ ǀ kṛṇavan ǀ anukthāḥ ǁ

   5.2.3 Aṣṭaka 3.8.14.3Anuvāka 5.1.15Interpretations

4. Ṛk 4

   क्षेत्रा॑दपश्यं सनु॒तश्चरं॑तं सु॒मद्यू॒थं न पु॒रु शोभ॑मानं ।
   न ता अ॑गृभ्र॒न्नज॑निष्ट॒ हि षः पलि॑क्नी॒रिद्यु॑व॒तयो॑ भवंति ॥

   क्षेत्राद् अपश्यं सनुतश् चरन्तं सुमद् यूथं न पुरु शोभमानम् |
   न ता अगृभ्रन्न् अजनिष्ट हि षः पलिक्नीर् इद् युवतयो भवन्ति ||

   kṣétrādapaśyam sanutáścárantam sumádyūthám ná purú śóbhamānam ǀ
   ná tā́ agṛbhrannájaniṣṭa hí ṣáḥ páliknīrídyuvatáyo bhavanti ǁ

   kṣetrād apaśyaṃ sanutaś carantaṃ sumad yūthaṃ na puru śobhamānam |
   na tā agṛbhrann ajaniṣṭa hi ṣaḥ paliknīr id yuvatayo bhavanti ||

   क्षेत्रा॑त् । अ॒प॒श्य॒म् । स॒नु॒तरिति॑ । चर॑न्तम् । सु॒ऽमत् । यू॒थम् । न । पु॒रु । शोभ॑मानम् ।
   न । ताः । अ॒गृ॒भ्र॒न् । अज॑निष्ट । हि । सः । पलि॑क्नीः । इत् । यु॒व॒तयः॑ । भ॒व॒न्ति॒ ॥

   क्षेत्रात् । अपश्यम् । सनुतरिति । चरन्तम् । सुऽमत् । यूथम् । न । पुरु । शोभमानम् ।
   न । ताः । अगृभ्रन् । अजनिष्ट । हि । सः । पलिक्नीः । इत् । युवतयः । भवन्ति ॥

   kṣétrāt ǀ apaśyam ǀ sanutáríti ǀ cárantam ǀ su-mát ǀ yūthám ǀ ná ǀ purú ǀ śóbhamānam ǀ
   ná ǀ tā́ḥ ǀ agṛbhran ǀ ájaniṣṭa ǀ hí ǀ sáḥ ǀ páliknīḥ ǀ ít ǀ yuvatáyaḥ ǀ bhavanti ǁ

   kṣetrāt ǀ apaśyam ǀ sanutariti ǀ carantam ǀ su-mat ǀ yūtham ǀ na ǀ puru ǀ śobhamānam ǀ
   na ǀ tāḥ ǀ agṛbhran ǀ ajaniṣṭa ǀ hi ǀ saḥ ǀ paliknīḥ ǀ it ǀ yuvatayaḥ ǀ bhavanti ǁ

   5.2.4 Aṣṭaka 3.8.14.4Anuvāka 5.1.16Interpretations

5. Ṛk 5

   के मे॑ मर्य॒कं वि य॑वंत॒ गोभि॒र्न येषां॑ गो॒पा अर॑णश्चि॒दास॑ ।
   य ईं॑ जगृ॒भुरव॒ ते सृ॑जं॒त्वाजा॑ति प॒श्व उप॑ नश्चिकि॒त्वान् ॥

   के मे मर्यकं वि यवन्त गोभिर् न येषां गोपा अरणश् चिद् आस |
   य ईं जगृभुर् अव ते सृजन्त्व् आजाति पश्व उप नश् चिकित्वान् ||

   ké me maryakám ví yavanta góbhirná yéṣām gopā́ áraṇaścidā́sa ǀ
   yá īm jagṛbhúráva té sṛjantvā́jāti paśvá úpa naścikitvā́n ǁ

   ke me maryakaṃ vi yavanta gobhir na yeṣāṃ gopā araṇaś cid āsa |
   ya īṃ jagṛbhur ava te sṛjantv ājāti paśva upa naś cikitvān ||

   के । मे॒ । म॒र्य॒कम् । वि । य॒व॒न्त॒ । गोभिः॑ । न । येषा॑म् । गो॒पाः । अर॑णः । चि॒त् । आस॑ ।
   ये । ई॒म् । ज॒गृ॒भुः । अव॑ । ते । सृ॒ज॒न्तु । आ । अ॒जा॒ति॒ । प॒श्वः । उप॑ । नः॒ । चि॒कि॒त्वान् ॥

   के । मे । मर्यकम् । वि । यवन्त । गोभिः । न । येषाम् । गोपाः । अरणः । चित् । आस ।
   ये । ईम् । जगृभुः । अव । ते । सृजन्तु । आ । अजाति । पश्वः । उप । नः । चिकित्वान् ॥

   ké ǀ me ǀ maryakám ǀ ví ǀ yavanta ǀ góbhiḥ ǀ ná ǀ yéṣām ǀ gopā́ḥ ǀ áraṇaḥ ǀ cit ǀ ā́sa ǀ
   yé ǀ īm ǀ jagṛbhúḥ ǀ áva ǀ té ǀ sṛjantú ǀ ā́ ǀ ajāti ǀ paśváḥ ǀ úpa ǀ naḥ ǀ cikitvā́n ǁ

   ke ǀ me ǀ maryakam ǀ vi ǀ yavanta ǀ gobhiḥ ǀ na ǀ yeṣām ǀ gopāḥ ǀ araṇaḥ ǀ cit ǀ āsa ǀ
   ye ǀ īm ǀ jagṛbhuḥ ǀ ava ǀ te ǀ sṛjantu ǀ ā ǀ ajāti ǀ paśvaḥ ǀ upa ǀ naḥ ǀ cikitvān ǁ

   5.2.5 Aṣṭaka 3.8.14.5Anuvāka 5.1.17Interpretations

6. Ṛk 6

   व॒सां राजा॑नं वस॒तिं जना॑ना॒मरा॑तयो॒ नि द॑धु॒र्मर्त्ये॑षु ।
   ब्रह्मा॒ण्यत्रे॒रव॒ तं सृ॑जंतु निंदि॒तारो॒ निंद्या॑सो भवंतु ॥

   वसां राजानं वसतिं जनानाम् अरातयो नि दधुर् मर्त्येषु |
   ब्रह्माण्य् अत्रेर् अव तं सृजन्तु निन्दितारो निन्द्यासो भवन्तु ||

   vasā́m rā́jānam vasatím jánānāmárātayo ní dadhurmártyeṣu ǀ
   bráhmāṇyátreráva tám sṛjantu ninditā́ro níndyāso bhavantu ǁ

   vasāṃ rājānaṃ vasatiṃ janānām arātayo ni dadhur martyeṣu |
   brahmāṇy atrer ava taṃ sṛjantu ninditāro nindyāso bhavantu ||

   व॒साम् । राजा॑नम् । व॒स॒तिम् । जना॑नाम् । अरा॑तयः । नि । द॒धुः॒ । मर्त्ये॑षु ।
   ब्रह्मा॑णि । अत्रेः॑ । अव॑ । तम् । सृ॒ज॒न्तु॒ । नि॒न्दि॒तारः॑ । निन्द्या॑सः । भ॒व॒न्तु॒ ॥

   वसाम् । राजानम् । वसतिम् । जनानाम् । अरातयः । नि । दधुः । मर्त्येषु ।
   ब्रह्माणि । अत्रेः । अव । तम् । सृजन्तु । निन्दितारः । निन्द्यासः । भवन्तु ॥

   vasā́m ǀ rā́jānam ǀ vasatím ǀ jánānām ǀ árātayaḥ ǀ ní ǀ dadhuḥ ǀ mártyeṣu ǀ
   bráhmāṇi ǀ átreḥ ǀ áva ǀ tám ǀ sṛjantu ǀ ninditā́raḥ ǀ níndyāsaḥ ǀ bhavantu ǁ

   vasām ǀ rājānam ǀ vasatim ǀ janānām ǀ arātayaḥ ǀ ni ǀ dadhuḥ ǀ martyeṣu ǀ
   brahmāṇi ǀ atreḥ ǀ ava ǀ tam ǀ sṛjantu ǀ ninditāraḥ ǀ nindyāsaḥ ǀ bhavantu ǁ

   5.2.6 Aṣṭaka 3.8.14.6Anuvāka 5.1.18Interpretations

7. Ṛk 7

   शुन॑श्चि॒च्छेपं॒ निदि॑तं स॒हस्रा॒द्यूपा॑दमुंचो॒ अश॑मिष्ट॒ हि षः ।
   ए॒वास्मद॑ग्ने॒ वि मु॑मुग्धि॒ पाशा॒न्होत॑श्चिकित्व इ॒ह तू नि॒षद्य॑ ॥

   शुनश् चिच् छेपं निदितं सहस्राद् यूपाद् अमुञ्चो अशमिष्ट हि षः |
   एवास्मद् अग्ने वि मुमुग्धि पाशान् होतश् चिकित्व इह तू निषद्य ||

   śúnaścicchépam níditam sahásrādyū́pādamuñco áśamiṣṭa hí ṣáḥ ǀ
   evā́smádagne ví mumugdhi pā́śānhótaścikitva ihá tū́ niṣádya ǁ

   śunaś cic chepaṃ niditaṃ sahasrād yūpād amuñco aśamiṣṭa hi ṣaḥ |
   evāsmad agne vi mumugdhi pāśān hotaś cikitva iha tū niṣadya ||

   शुनः॒ऽशेप॑म् । चि॒त् । निऽदि॑तम् । स॒हस्रा॑त् । यूपा॑त् । अ॒मु॒ञ्चः॒ । अश॑मिष्ट । हि । सः ।
   ए॒व । अ॒स्मत् । अ॒ग्ने॒ । वि । मु॒मु॒ग्धि॒ । पाशा॑न् । होत॒रिति॑ । चि॒कि॒त्वः॒ । इ॒ह । तु । नि॒ऽसद्य॑ ॥

   शुनःऽशेपम् । चित् । निऽदितम् । सहस्रात् । यूपात् । अमुञ्चः । अशमिष्ट । हि । सः ।
   एव । अस्मत् । अग्ने । वि । मुमुग्धि । पाशान् । होतरिति । चिकित्वः । इह । तु । निऽसद्य ॥

   śúnaḥ-śépam ǀ cit ǀ ní-ditam ǀ sahásrāt ǀ yū́pāt ǀ amuñcaḥ ǀ áśamiṣṭa ǀ hí ǀ sáḥ ǀ
   evá ǀ asmát ǀ agne ǀ ví ǀ mumugdhi ǀ pā́śān ǀ hótaríti ǀ cikitvaḥ ǀ ihá ǀ tú ǀ ni-sádya ǁ

   śunaḥ-śepam ǀ cit ǀ ni-ditam ǀ sahasrāt ǀ yūpāt ǀ amuñcaḥ ǀ aśamiṣṭa ǀ hi ǀ saḥ ǀ
   eva ǀ asmat ǀ agne ǀ vi ǀ mumugdhi ǀ pāśān ǀ hotariti ǀ cikitvaḥ ǀ iha ǀ tu ǀ ni-sadya ǁ

   5.2.7 Aṣṭaka 3.8.15.1Anuvāka 5.1.19Interpretations

8. Ṛk 8

   हृ॒णी॒यमा॑नो॒ अप॒ हि मदैयेः॒ प्र मे॑ दे॒वानां॑ व्रत॒पा उ॑वाच ।
   इंद्रो॑ वि॒द्वाँ अनु॒ हि त्वा॑ च॒चक्ष॒ तेना॒हम॑ग्ने॒ अनु॑शिष्ट॒ आगां॑ ॥

   हृणीयमानो अप हि मद् ऐयेः प्र मे देवानां व्रतपा उवाच |
   इन्द्रो विद्वां अनु हि त्वा चचक्ष तेनाहम् अग्ने अनुशिष्ट आगाम् ||

   hṛṇīyámāno ápa hí mádáiyeḥ prá me devā́nām vratapā́ uvāca ǀ
   índro vidvā́m̐ ánu hí tvā cacákṣa ténāhámagne ánuśiṣṭa ā́gām ǁ

   hṛṇīyamāno apa hi mad aiyeḥ pra me devānāṃ vratapā uvāca |
   indro vidvāṃ anu hi tvā cacakṣa tenāham agne anuśiṣṭa āgām ||

   हृ॒णी॒यमा॑नः । अप॑ । हि । मत् । ऐयेः॑ । प्र । मे॒ । दे॒वाना॑म् । व्र॒त॒ऽपाः । उ॒वा॒च॒ ।
   इन्द्रः॑ । वि॒द्वान् । अनु॑ । हि । त्वा॒ । च॒चक्ष॑ । तेन॑ । अ॒हम् । अ॒ग्ने॒ । अनु॑ऽशिष्टः । आ । अ॒गा॒म् ॥

   हृणीयमानः । अप । हि । मत् । ऐयेः । प्र । मे । देवानाम् । व्रतऽपाः । उवाच ।
   इन्द्रः । विद्वान् । अनु । हि । त्वा । चचक्ष । तेन । अहम् । अग्ने । अनुऽशिष्टः । आ । अगाम् ॥

   hṛṇīyámānaḥ ǀ ápa ǀ hí ǀ mát ǀ áiyeḥ ǀ prá ǀ me ǀ devā́nām ǀ vrata-pā́ḥ ǀ uvāca ǀ
   índraḥ ǀ vidvā́n ǀ ánu ǀ hí ǀ tvā ǀ cacákṣa ǀ téna ǀ ahám ǀ agne ǀ ánu-śiṣṭaḥ ǀ ā́ ǀ agām ǁ

   hṛṇīyamānaḥ ǀ apa ǀ hi ǀ mat ǀ aiyeḥ ǀ pra ǀ me ǀ devānām ǀ vrata-pāḥ ǀ uvāca ǀ
   indraḥ ǀ vidvān ǀ anu ǀ hi ǀ tvā ǀ cacakṣa ǀ tena ǀ aham ǀ agne ǀ anu-śiṣṭaḥ ǀ ā ǀ agām ǁ

   5.2.8 Aṣṭaka 3.8.15.2Anuvāka 5.1.20Interpretations

9. Ṛk 9

   वि ज्योति॑षा बृह॒ता भा॑त्य॒ग्निरा॒विर्विश्वा॑नि कृणुते महि॒त्वा ।
   प्रादे॑वीर्मा॒याः स॑हते दु॒रेवाः॒ शिशी॑ते॒ शृंगे॒ रक्ष॑से वि॒निक्षे॑ ॥

   वि ज्योतिषा बृहता भात्य् अग्निर् आविर् विश्वानि कृणुते महित्वा |
   प्रादेवीर् मायाः सहते दुरेवाः शिशीते शृङ्गे रक्षसे विनिक्षे ||

   ví jyótiṣā bṛhatā́ bhātyagnírāvírvíśvāni kṛṇute mahitvā́ ǀ
   prā́devīrmāyā́ḥ sahate durévāḥ śíśīte śṛ́ṅge rákṣase viníkṣe ǁ

   vi jyotiṣā bṛhatā bhāty agnir āvir viśvāni kṛṇute mahitvā |
   prādevīr māyāḥ sahate durevāḥ śiśīte śṛṅge rakṣase vinikṣe ||

   वि । ज्योति॑षा । बृ॒ह॒ता । भा॒ति॒ । अ॒ग्निः । आ॒विः । विश्वा॑नि । कृ॒णु॒ते॒ । म॒हि॒ऽत्वा ।
   प्र । अदे॑वीः । मा॒याः । स॒ह॒ते॒ । दुः॒ऽएवाः॑ । शिशी॑ते । शृङ्गे॒ इति॑ । रक्ष॑से । वि॒ऽनिक्षे॑ ॥

   वि । ज्योतिषा । बृहता । भाति । अग्निः । आविः । विश्वानि । कृणुते । महिऽत्वा ।
   प्र । अदेवीः । मायाः । सहते । दुःऽएवाः । शिशीते । शृङ्गे इति । रक्षसे । विऽनिक्षे ॥

   ví ǀ jyótiṣā ǀ bṛhatā́ ǀ bhāti ǀ agníḥ ǀ āvíḥ ǀ víśvāni ǀ kṛṇute ǀ mahi-tvā́ ǀ
   prá ǀ ádevīḥ ǀ māyā́ḥ ǀ sahate ǀ duḥ-évāḥ ǀ śíśīte ǀ śṛ́ṅge íti ǀ rákṣase ǀ vi-níkṣe ǁ

   vi ǀ jyotiṣā ǀ bṛhatā ǀ bhāti ǀ agniḥ ǀ āviḥ ǀ viśvāni ǀ kṛṇute ǀ mahi-tvā ǀ
   pra ǀ adevīḥ ǀ māyāḥ ǀ sahate ǀ duḥ-evāḥ ǀ śiśīte ǀ śṛṅge iti ǀ rakṣase ǀ vi-nikṣe ǁ

   5.2.9 Aṣṭaka 3.8.15.3Anuvāka 5.1.21Interpretations

10. Ṛk 10

    उ॒त स्वा॒नासो॑ दि॒वि षं॑त्व॒ग्नेस्ति॒ग्मायु॑धा॒ रक्ष॑से॒ हंत॒वा उ॑ ।
    मदे॑ चिदस्य॒ प्र रु॑जंति॒ भामा॒ न व॑रंते परि॒बाधो॒ अदे॑वीः ॥

    उत स्वानासो दिवि षन्त्व् अग्नेस् तिग्मायुधा रक्षसे हन्तवा उ |
    मदे चिद् अस्य प्र रुजन्ति भामा न वरन्ते परिबाधो अदेवीः ||

    utá svānā́so diví ṣantvagnéstigmā́yudhā rákṣase hántavā́ u ǀ
    máde cidasya prá rujanti bhā́mā ná varante paribā́dho ádevīḥ ǁ

    uta svānāso divi ṣantv agnes tigmāyudhā rakṣase hantavā u |
    made cid asya pra rujanti bhāmā na varante paribādho adevīḥ ||

    उ॒त । स्वा॒नासः॑ । दि॒वि । स॒न्तु॒ । अ॒ग्नेः । ति॒ग्मऽआ॑युधाः । रक्ष॑से । हन्त॒वै । ऊं॒ इति॑ ।
    मदे॑ । चि॒त् । अ॒स्य॒ । प्र । रु॒ज॒न्ति॒ । भामाः॑ । न । व॒र॒न्ते॒ । प॒रि॒ऽबाधः॑ । अदे॑वीः ॥

    उत । स्वानासः । दिवि । सन्तु । अग्नेः । तिग्मऽआयुधाः । रक्षसे । हन्तवै । ऊं इति ।
    मदे । चित् । अस्य । प्र । रुजन्ति । भामाः । न । वरन्ते । परिऽबाधः । अदेवीः ॥

    utá ǀ svānā́saḥ ǀ diví ǀ santu ǀ agnéḥ ǀ tigmá-āyudhāḥ ǀ rákṣase ǀ hántavái ǀ ūṃ íti ǀ
    máde ǀ cit ǀ asya ǀ prá ǀ rujanti ǀ bhā́māḥ ǀ ná ǀ varante ǀ pari-bā́dhaḥ ǀ ádevīḥ ǁ

    uta ǀ svānāsaḥ ǀ divi ǀ santu ǀ agneḥ ǀ tigma-āyudhāḥ ǀ rakṣase ǀ hantavai ǀ ūṃ iti ǀ
    made ǀ cit ǀ asya ǀ pra ǀ rujanti ǀ bhāmāḥ ǀ na ǀ varante ǀ pari-bādhaḥ ǀ adevīḥ ǁ

    5.2.10 Aṣṭaka 3.8.15.4Anuvāka 5.1.22Interpretations

11. Ṛk 11

    ए॒तं ते॒ स्तोमं॑ तुविजात॒ विप्रो॒ रथं॒ न धीरः॒ स्वपा॑ अतक्षं ।
    यदीद॑ग्ने॒ प्रति॒ त्वं दे॑व॒ हर्याः॒ स्व॑र्वतीर॒प ए॑ना जयेम ॥

    एतं ते स्तोमं तुविजात विप्रो रथं न धीरः स्वपा अतक्षम् |
    यदीद् अग्ने प्रति त्वं देव हर्याः स्वर्वतीर् अप एना जयेम ||

    etám te stómam tuvijāta vípro rátham ná dhī́raḥ svápā atakṣam ǀ
    yádī́dagne práti tvám deva háryāḥ svárvatīrapá enā jayema ǁ

    etaṃ te stomaṃ tuvijāta vipro rathaṃ na dhīraḥ svapā atakṣam |
    yadīd agne prati tvaṃ deva haryāḥ svarvatīr apa enā jayema ||

    ए॒तम् । ते॒ । स्तोम॑म् । तु॒वि॒ऽजा॒त॒ । विप्रः॑ । रथ॑म् । न । धीरः॑ । सु॒ऽअपाः॑ । अ॒त॒क्ष॒म् ।
    यदि॑ । इत् । अ॒ग्ने॒ । प्रति॑ । त्वम् । दे॒व॒ । हर्याः॑ । स्वः॑ऽवतीः । अ॒पः । ए॒न॒ । ज॒ये॒म॒ ॥

    एतम् । ते । स्तोमम् । तुविऽजात । विप्रः । रथम् । न । धीरः । सुऽअपाः । अतक्षम् ।
    यदि । इत् । अग्ने । प्रति । त्वम् । देव । हर्याः । स्वःऽवतीः । अपः । एन । जयेम ॥

    etám ǀ te ǀ stómam ǀ tuvi-jāta ǀ vípraḥ ǀ rátham ǀ ná ǀ dhī́raḥ ǀ su-ápāḥ ǀ atakṣam ǀ
    yádi ǀ ít ǀ agne ǀ práti ǀ tvám ǀ deva ǀ háryāḥ ǀ sváḥ-vatīḥ ǀ apáḥ ǀ ena ǀ jayema ǁ

    etam ǀ te ǀ stomam ǀ tuvi-jāta ǀ vipraḥ ǀ ratham ǀ na ǀ dhīraḥ ǀ su-apāḥ ǀ atakṣam ǀ
    yadi ǀ it ǀ agne ǀ prati ǀ tvam ǀ deva ǀ haryāḥ ǀ svaḥ-vatīḥ ǀ apaḥ ǀ ena ǀ jayema ǁ

    5.2.11 Aṣṭaka 3.8.15.5Anuvāka 5.1.23Interpretations

12. Ṛk 12

    तु॒वि॒ग्रीवो॑ वृष॒भो वा॑वृधा॒नो॑ऽश॒त्र्व१॒॑र्यः सम॑जाति॒ वेदः॑ ।
    इती॒मम॒ग्निम॒मृता॑ अवोचन्ब॒र्हिष्म॑ते॒ मन॑वे॒ शर्म॑ यंसद्ध॒विष्म॑ते॒ मन॑वे॒ शर्म॑ यंसत् ॥

    तुविग्रीवो वृषभो वावृधानो ऽशत्र्व् अर्यः सम् अजाति वेदः |
    इतीमम् अग्निम् अमृता अवोचन् बर्हिष्मते मनवे शर्म यंसद् धविष्मते मनवे शर्म यंसत् ||

    tuvigrī́vo vṛṣabhó vāvṛdhānó’śatrváryáḥ sámajāti védaḥ ǀ
    ítīmámagnímamṛ́tā avocanbarhíṣmate mánave śárma yaṃsaddhavíṣmate mánave śárma yaṃsat ǁ

    tuvigrīvo vṛṣabho vāvṛdhāno 'śatrv aryaḥ sam ajāti vedaḥ |
    itīmam agnim amṛtā avocan barhiṣmate manave śarma yaṃsad dhaviṣmate manave śarma yaṃsat ||

    तु॒वि॒ऽग्रीवः॑ । वृ॒ष॒भः । व॒वृ॒धा॒नः । अ॒श॒त्रु । अ॒र्यः । सम् । अ॒जा॒ति॒ । वेदः॑ ।
    इति॑ । इ॒मम् । अ॒ग्निम् । अ॒मृताः॑ । अ॒वो॒च॒न् । ब॒र्हिष्म॑ते । मन॑वे । शर्म॑ । यं॒स॒त् । ह॒विष्म॑ते । मन॑वे । शर्म॑ । यं॒स॒त् ॥

    तुविऽग्रीवः । वृषभः । ववृधानः । अशत्रु । अर्यः । सम् । अजाति । वेदः ।
    इति । इमम् । अग्निम् । अमृताः । अवोचन् । बर्हिष्मते । मनवे । शर्म । यंसत् । हविष्मते । मनवे । शर्म । यंसत् ॥

    tuvi-grī́vaḥ ǀ vṛṣabháḥ ǀ vavṛdhānáḥ ǀ aśatrú ǀ aryáḥ ǀ sám ǀ ajāti ǀ védaḥ ǀ
    íti ǀ imám ǀ agním ǀ amṛ́tāḥ ǀ avocan ǀ barhíṣmate ǀ mánave ǀ śárma ǀ yaṃsat ǀ havíṣmate ǀ mánave ǀ śárma ǀ yaṃsat ǁ

    tuvi-grīvaḥ ǀ vṛṣabhaḥ ǀ vavṛdhānaḥ ǀ aśatru ǀ aryaḥ ǀ sam ǀ ajāti ǀ vedaḥ ǀ
    iti ǀ imam ǀ agnim ǀ amṛtāḥ ǀ avocan ǀ barhiṣmate ǀ manave ǀ śarma ǀ yaṃsat ǀ haviṣmate ǀ manave ǀ śarma ǀ yaṃsat ǁ

    5.2.12 Aṣṭaka 3.8.15.6Anuvāka 5.1.24Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.