Ṛgveda · Maṇḍala 5

Sūkta 31

Indra · Indra (B) · Indra Or Kutsa (C) · Indra Or Uśanas (D) · Indra, Kutsa · Avasyu Ātreya · 13 ṛks

Link
Devatā देवता
1-7, 10-13: Indra; 8: Indra (B); Indra Or Kutsa (C); Indra Or Uśanas (D); 9: Indra, Kutsa
Ṛṣi ऋषि
Avasyu Ātreya
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛttriṣṭup (1, 2, 5, 7, 9, 11); triṣṭup (3, 4, 6, 10); svarāṭpaṅkti (8, 12); virāṭtrisṭup (13)

2nd set of styles triṣṭubh

  1. Ṛk 1

    इंद्रो॒ रथा॑य प्र॒वतं॑ कृणोति॒ यम॒ध्यस्था॑न्म॒घवा॑ वाज॒यंतं॑ ।
    यू॒थेव॑ प॒श्वो व्यु॑नोति गो॒पा अरि॑ष्टो याति प्रथ॒मः सिषा॑सन् ॥

    इन्द्रो रथाय प्रवतं कृणोति यम् अध्यस्थान् मघवा वाजयन्तम् |
    यूथेव पश्वो व्य् उनोति गोपा अरिष्टो याति प्रथमः सिषासन् ||

    índro ráthāya pravátam kṛṇoti yámadhyásthānmaghávā vājayántam ǀ
    yūthéva paśvó vyúnoti gopā́ áriṣṭo yāti prathamáḥ síṣāsan ǁ

    indro rathāya pravataṃ kṛṇoti yam adhyasthān maghavā vājayantam |
    yūtheva paśvo vy unoti gopā ariṣṭo yāti prathamaḥ siṣāsan ||

    इन्द्रः॑ । रथा॑य । प्र॒ऽवत॑म् । कृ॒णो॒ति॒ । यम् । अ॒धि॒ऽअस्था॑त् । म॒घऽवा॑ । वा॒ज॒ऽयन्त॑म् ।
    यू॒थाऽइ॑व । प॒श्वः । वि । उ॒नो॒ति॒ । गो॒पाः । अरि॑ष्टः । या॒ति॒ । प्र॒थ॒मः । सिसा॑सन् ॥

    इन्द्रः । रथाय । प्रऽवतम् । कृणोति । यम् । अधिऽअस्थात् । मघऽवा । वाजऽयन्तम् ।
    यूथाऽइव । पश्वः । वि । उनोति । गोपाः । अरिष्टः । याति । प्रथमः । सिसासन् ॥

    índraḥ ǀ ráthāya ǀ pra-vátam ǀ kṛṇoti ǀ yám ǀ adhi-ásthāt ǀ maghá-vā ǀ vāja-yántam ǀ
    yūthā́-iva ǀ paśváḥ ǀ ví ǀ unoti ǀ gopā́ḥ ǀ áriṣṭaḥ ǀ yāti ǀ prathamáḥ ǀ sísāsan ǁ

    indraḥ ǀ rathāya ǀ pra-vatam ǀ kṛṇoti ǀ yam ǀ adhi-asthāt ǀ magha-vā ǀ vāja-yantam ǀ
    yūthā-iva ǀ paśvaḥ ǀ vi ǀ unoti ǀ gopāḥ ǀ ariṣṭaḥ ǀ yāti ǀ prathamaḥ ǀ sisāsan ǁ

    5.31.1 Aṣṭaka 4.1.29.1Anuvāka 5.2.106

  2. Ṛk 2

    आ प्र द्र॑व हरिवो॒ मा वि वे॑नः॒ पिशं॑गराते अ॒भि नः॑ सचस्व ।
    न॒हि त्वदिं॑द्र॒ वस्यो॑ अ॒न्यदस्त्य॑मे॒नांश्चि॒ज्जनि॑वतश्चकर्थ ॥

    आ प्र द्रव हरिवो मा वि वेनः पिशङ्गराते अभि नः सचस्व |
    नहि त्वद् इन्द्र वस्यो अन्यद् अस्त्य् अमेनांश् चिज् जनिवतश् चकर्थ ||

    ā́ prá drava harivo mā́ ví venaḥ píśaṅgarāte abhí naḥ sacasva ǀ
    nahí tvádindra vásyo anyádástyamenā́ṃścijjánivataścakartha ǁ

    ā pra drava harivo mā vi venaḥ piśaṅgarāte abhi naḥ sacasva |
    nahi tvad indra vasyo anyad asty amenāṃś cij janivataś cakartha ||

    आ । प्र । द्र॒व॒ । ह॒रि॒ऽवः॒ । मा । वि । वे॒नः॒ । पिश॑ङ्गऽराते । अ॒भि । नः॒ । स॒च॒स्व॒ ।
    न॒हि । त्वत् । इ॒न्द्र॒ । वस्यः॑ । अ॒न्यत् । अस्ति॑ । अ॒मे॒नान् । चि॒त् । जनि॑ऽवतः । च॒क॒र्थ॒ ॥

    आ । प्र । द्रव । हरिऽवः । मा । वि । वेनः । पिशङ्गऽराते । अभि । नः । सचस्व ।
    नहि । त्वत् । इन्द्र । वस्यः । अन्यत् । अस्ति । अमेनान् । चित् । जनिऽवतः । चकर्थ ॥

    ā́ ǀ prá ǀ drava ǀ hari-vaḥ ǀ mā́ ǀ ví ǀ venaḥ ǀ píśaṅga-rāte ǀ abhí ǀ naḥ ǀ sacasva ǀ
    nahí ǀ tvát ǀ indra ǀ vásyaḥ ǀ anyát ǀ ásti ǀ amenā́n ǀ cit ǀ jáni-vataḥ ǀ cakartha ǁ

    ā ǀ pra ǀ drava ǀ hari-vaḥ ǀ mā ǀ vi ǀ venaḥ ǀ piśaṅga-rāte ǀ abhi ǀ naḥ ǀ sacasva ǀ
    nahi ǀ tvat ǀ indra ǀ vasyaḥ ǀ anyat ǀ asti ǀ amenān ǀ cit ǀ jani-vataḥ ǀ cakartha ǁ

    5.31.2 Aṣṭaka 4.1.29.2Anuvāka 5.2.107

  3. Ṛk 3

    उद्यत्सहः॒ सह॑स॒ आज॑निष्ट॒ देदि॑ष्ट॒ इंद्र॑ इंद्रि॒याणि॒ विश्वा॑ ।
    प्राचो॑दयत्सु॒दुघा॑ व॒व्रे अं॒तर्वि ज्योति॑षा संववृ॒त्वत्तमो॑ऽवः ॥

    उद् यत् सहः सहस आजनिष्ट देदिष्ट इन्द्र इन्द्रियाणि विश्वा |
    प्राचोदयत् सुदुघा वव्रे अन्तर् वि ज्योतिषा संववृत्वत् तमो ऽवः ||

    údyátsáhaḥ sáhasa ā́janiṣṭa dédiṣṭa índra indriyā́ṇi víśvā ǀ
    prā́codayatsudúghā vavré antárví jyótiṣā saṃvavṛtváttámo’vaḥ ǁ

    ud yat sahaḥ sahasa ājaniṣṭa dediṣṭa indra indriyāṇi viśvā |
    prācodayat sudughā vavre antar vi jyotiṣā saṃvavṛtvat tamo 'vaḥ ||

    उत् । यत् । सहः॑ । सह॑सः । आ । अज॑निष्ट । देदि॑ष्टे । इन्द्रः॑ । इ॒न्द्रि॒याणि॑ । विश्वा॑ ।
    प्र । अ॒चो॒द॒य॒त् । सु॒ऽदुघाः॑ । व॒व्रे । अ॒न्तः । वि । ज्योति॑षा । स॒म्ऽव॒वृ॒त्वत् । तमः॑ । अ॒व॒रित्य॑वः ॥

    उत् । यत् । सहः । सहसः । आ । अजनिष्ट । देदिष्टे । इन्द्रः । इन्द्रियाणि । विश्वा ।
    प्र । अचोदयत् । सुऽदुघाः । वव्रे । अन्तः । वि । ज्योतिषा । सम्ऽववृत्वत् । तमः । अवरित्यवः ॥

    út ǀ yát ǀ sáhaḥ ǀ sáhasaḥ ǀ ā́ ǀ ájaniṣṭa ǀ dédiṣṭe ǀ índraḥ ǀ indriyā́ṇi ǀ víśvā ǀ
    prá ǀ acodayat ǀ su-dúghāḥ ǀ vavré ǀ antáḥ ǀ ví ǀ jyótiṣā ǀ sam-vavṛtvát ǀ támaḥ ǀ avarítyavaḥ ǁ

    ut ǀ yat ǀ sahaḥ ǀ sahasaḥ ǀ ā ǀ ajaniṣṭa ǀ dediṣṭe ǀ indraḥ ǀ indriyāṇi ǀ viśvā ǀ
    pra ǀ acodayat ǀ su-dughāḥ ǀ vavre ǀ antaḥ ǀ vi ǀ jyotiṣā ǀ sam-vavṛtvat ǀ tamaḥ ǀ avarityavaḥ ǁ

    5.31.3 Aṣṭaka 4.1.29.3Anuvāka 5.2.108

  4. Ṛk 4

    अन॑वस्ते॒ रथ॒मश्वा॑य तक्षं॒त्वष्टा॒ वज्रं॑ पुरुहूत द्यु॒मंतं॑ ।
    ब्र॒ह्माण॒ इंद्रं॑ म॒हयं॑तो अ॒र्कैरव॑र्धय॒न्नह॑ये॒ हंत॒वा उ॑ ॥

    अनवस् ते रथम् अश्वाय तक्षन् त्वष्टा वज्रम् पुरुहूत द्युमन्तम् |
    ब्रह्माण इन्द्रम् महयन्तो अर्कैर् अवर्धयन्न् अहये हन्तवा उ ||

    ánavaste ráthamáśvāya takṣantváṣṭā vájram puruhūta dyumántam ǀ
    brahmā́ṇa índram maháyanto arkáirávardhayannáhaye hántavā́ u ǁ

    anavas te ratham aśvāya takṣan tvaṣṭā vajram puruhūta dyumantam |
    brahmāṇa indram mahayanto arkair avardhayann ahaye hantavā u ||

    अन॑वः । ते॒ । रथ॑म् । अश्वा॑य । त॒क्ष॒न् । त्वष्टा॑ । वज्र॑म् । पु॒रु॒ऽहू॒त॒ । द्यु॒ऽमन्त॑म् ।
    ब्र॒ह्माणः॑ । इन्द्र॑म् । म॒हय॑न्तः । अ॒र्कैः । अव॑र्धयन् । अह॑ये । हन्त॒वै । ऊं॒ इति॑ ॥

    अनवः । ते । रथम् । अश्वाय । तक्षन् । त्वष्टा । वज्रम् । पुरुऽहूत । द्युऽमन्तम् ।
    ब्रह्माणः । इन्द्रम् । महयन्तः । अर्कैः । अवर्धयन् । अहये । हन्तवै । ऊं इति ॥

    ánavaḥ ǀ te ǀ rátham ǀ áśvāya ǀ takṣan ǀ tváṣṭā ǀ vájram ǀ puru-hūta ǀ dyu-mántam ǀ
    brahmā́ṇaḥ ǀ índram ǀ maháyantaḥ ǀ arkáiḥ ǀ ávardhayan ǀ áhaye ǀ hántavái ǀ ūṃ íti ǁ

    anavaḥ ǀ te ǀ ratham ǀ aśvāya ǀ takṣan ǀ tvaṣṭā ǀ vajram ǀ puru-hūta ǀ dyu-mantam ǀ
    brahmāṇaḥ ǀ indram ǀ mahayantaḥ ǀ arkaiḥ ǀ avardhayan ǀ ahaye ǀ hantavai ǀ ūṃ iti ǁ

    5.31.4 Aṣṭaka 4.1.29.4Anuvāka 5.2.109

  5. Ṛk 5

    वृष्णे॒ यत्ते॒ वृष॑णो अ॒र्कमर्चा॒निंद्र॒ ग्रावा॑णो॒ अदि॑तिः स॒जोषाः॑ ।
    अ॒न॒श्वासो॒ ये प॒वयो॑ऽर॒था इंद्रे॑षिता अ॒भ्यव॑र्तंत॒ दस्यू॑न् ॥

    वृष्णे यत् ते वृषणो अर्कम् अर्चान् इन्द्र ग्रावाणो अदितिः सजोषाः |
    अनश्वासो ये पवयो ऽरथा इन्द्रेषिता अभ्य् अवर्तन्त दस्यून् ||

    vṛ́ṣṇe yátte vṛ́ṣaṇo arkámárcāníndra grā́vāṇo áditiḥ sajóṣāḥ ǀ
    anaśvā́so yé paváyo’rathā́ índreṣitā abhyávartanta dásyūn ǁ

    vṛṣṇe yat te vṛṣaṇo arkam arcān indra grāvāṇo aditiḥ sajoṣāḥ |
    anaśvāso ye pavayo 'rathā indreṣitā abhy avartanta dasyūn ||

    वृष्णे॑ । यत् । ते॒ । वृष॑णः । अ॒र्कम् । अर्चा॑न् । इन्द्र॑ । ग्रावा॑णः । अदि॑तिः । स॒ऽजोषाः॑ ।
    अ॒न॒श्वासः॑ । ये । प॒वयः॑ । अ॒र॒थाः । इन्द्र॑ऽइषिताः । अ॒भि । अव॑र्तन्त । दस्यू॑न् ॥

    वृष्णे । यत् । ते । वृषणः । अर्कम् । अर्चान् । इन्द्र । ग्रावाणः । अदितिः । सऽजोषाः ।
    अनश्वासः । ये । पवयः । अरथाः । इन्द्रऽइषिताः । अभि । अवर्तन्त । दस्यून् ॥

    vṛ́ṣṇe ǀ yát ǀ te ǀ vṛ́ṣaṇaḥ ǀ arkám ǀ árcān ǀ índra ǀ grā́vāṇaḥ ǀ áditiḥ ǀ sa-jóṣāḥ ǀ
    anaśvā́saḥ ǀ yé ǀ paváyaḥ ǀ arathā́ḥ ǀ índra-iṣitāḥ ǀ abhí ǀ ávartanta ǀ dásyūn ǁ

    vṛṣṇe ǀ yat ǀ te ǀ vṛṣaṇaḥ ǀ arkam ǀ arcān ǀ indra ǀ grāvāṇaḥ ǀ aditiḥ ǀ sa-joṣāḥ ǀ
    anaśvāsaḥ ǀ ye ǀ pavayaḥ ǀ arathāḥ ǀ indra-iṣitāḥ ǀ abhi ǀ avartanta ǀ dasyūn ǁ

    5.31.5 Aṣṭaka 4.1.29.5Anuvāka 5.2.110

  6. Ṛk 6

    प्र ते॒ पूर्वा॑णि॒ कर॑णानि वोचं॒ प्र नूत॑ना मघव॒न्या च॒कर्थ॑ ।
    शक्ती॑वो॒ यद्वि॒भरा॒ रोद॑सी उ॒भे जय॑न्न॒पो मन॑वे॒ दानु॑चित्राः ॥

    प्र ते पूर्वाणि करणानि वोचम् प्र नूतना मघवन् या चकर्थ |
    शक्तीवो यद् विभरा रोदसी उभे जयन्न् अपो मनवे दानुचित्राः ||

    prá te pū́rvāṇi káraṇāni vocam prá nū́tanā maghavanyā́ cakártha ǀ
    śáktīvo yádvibhárā ródasī ubhé jáyannapó mánave dā́nucitrāḥ ǁ

    pra te pūrvāṇi karaṇāni vocam pra nūtanā maghavan yā cakartha |
    śaktīvo yad vibharā rodasī ubhe jayann apo manave dānucitrāḥ ||

    प्र । ते॒ । पूर्वा॑णि । कर॑णानि । वो॒च॒म् । प्र । नूत॑ना । म॒घ॒ऽव॒न् । या । च॒कर्थ॑ ।
    शक्ति॑ऽवः । यत् । वि॒ऽभराः॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । उ॒भे इति॑ । जय॑न् । अ॒पः । मन॑वे । दानु॑ऽचित्राः ॥

    प्र । ते । पूर्वाणि । करणानि । वोचम् । प्र । नूतना । मघऽवन् । या । चकर्थ ।
    शक्तिऽवः । यत् । विऽभराः । रोदसी इति । उभे इति । जयन् । अपः । मनवे । दानुऽचित्राः ॥

    prá ǀ te ǀ pū́rvāṇi ǀ káraṇāni ǀ vocam ǀ prá ǀ nū́tanā ǀ magha-van ǀ yā́ ǀ cakártha ǀ
    śákti-vaḥ ǀ yát ǀ vi-bhárāḥ ǀ ródasī íti ǀ ubhé íti ǀ jáyan ǀ apáḥ ǀ mánave ǀ dā́nu-citrāḥ ǁ

    pra ǀ te ǀ pūrvāṇi ǀ karaṇāni ǀ vocam ǀ pra ǀ nūtanā ǀ magha-van ǀ yā ǀ cakartha ǀ
    śakti-vaḥ ǀ yat ǀ vi-bharāḥ ǀ rodasī iti ǀ ubhe iti ǀ jayan ǀ apaḥ ǀ manave ǀ dānu-citrāḥ ǁ

    5.31.6 Aṣṭaka 4.1.30.1Anuvāka 5.2.111

  7. Ṛk 7

    तदिन्नु ते॒ कर॑णं दस्म वि॒प्राहिं॒ यद्घ्नन्नोजो॒ अत्रामि॑मीथाः ।
    शुष्ण॑स्य चि॒त्परि॑ मा॒या अ॑गृभ्णाः प्रपि॒त्वं यन्नप॒ दस्यूँ॑रसेधः ॥

    तद् इन् नु ते करणं दस्म विप्राहिं यद् घ्नन्न् ओजो अत्रामिमीथाः |
    शुष्णस्य चित् परि माया अगृभ्णाः प्रपित्वं यन्न् अप दस्यूंर् असेधः ||

    tádínnú te káraṇam dasma viprā́him yádghnánnójo átrā́mimīthāḥ ǀ
    śúṣṇasya citpári māyā́ agṛbhṇāḥ prapitvám yánnápa dásyūm̐rasedhaḥ ǁ

    tad in nu te karaṇaṃ dasma viprāhiṃ yad ghnann ojo atrāmimīthāḥ |
    śuṣṇasya cit pari māyā agṛbhṇāḥ prapitvaṃ yann apa dasyūṃr asedhaḥ ||

    तत् । इत् । नु । ते॒ । कर॑णम् । द॒स्म॒ । वि॒प्र॒ । अहि॑म् । यत् । घ्नन् । ओजः॑ । अत्र॑ । अमि॑मीथाः ।
    शुष्ण॑स्य । चि॒त् । परि॑ । मा॒याः । अ॒गृ॒भ्णाः॒ । प्र॒ऽपि॒त्वम् । यन् । अप॑ । दस्यू॑न् । अ॒से॒धः॒ ॥

    तत् । इत् । नु । ते । करणम् । दस्म । विप्र । अहिम् । यत् । घ्नन् । ओजः । अत्र । अमिमीथाः ।
    शुष्णस्य । चित् । परि । मायाः । अगृभ्णाः । प्रऽपित्वम् । यन् । अप । दस्यून् । असेधः ॥

    tát ǀ ít ǀ nú ǀ te ǀ káraṇam ǀ dasma ǀ vipra ǀ áhim ǀ yát ǀ ghnán ǀ ójaḥ ǀ átra ǀ ámimīthāḥ ǀ
    śúṣṇasya ǀ cit ǀ pári ǀ māyā́ḥ ǀ agṛbhṇāḥ ǀ pra-pitvám ǀ yán ǀ ápa ǀ dásyūn ǀ asedhaḥ ǁ

    tat ǀ it ǀ nu ǀ te ǀ karaṇam ǀ dasma ǀ vipra ǀ ahim ǀ yat ǀ ghnan ǀ ojaḥ ǀ atra ǀ amimīthāḥ ǀ
    śuṣṇasya ǀ cit ǀ pari ǀ māyāḥ ǀ agṛbhṇāḥ ǀ pra-pitvam ǀ yan ǀ apa ǀ dasyūn ǀ asedhaḥ ǁ

    5.31.7 Aṣṭaka 4.1.30.2Anuvāka 5.2.112

  8. Ṛk 8

    त्वम॒पो यद॑वे तु॒र्वशा॒यार॑मयः सु॒दुघाः॑ पा॒र इं॑द्र ।
    उ॒ग्रम॑यात॒मव॑हो ह॒ कुत्सं॒ सं ह॒ यद्वा॑मु॒शनारं॑त दे॒वाः ॥

    त्वम् अपो यदवे तुर्वशायारमयः सुदुघाः पार इन्द्र |
    उग्रम् अयातम् अवहो ह कुत्सं सं ह यद् वाम् उशनारन्त देवाः ||

    tvámapó yádave turváśāyā́ramayaḥ sudúghāḥ pārá indra ǀ
    ugrámayātamávaho ha kútsam sám ha yádvāmuśánā́ranta devā́ḥ ǁ

    tvam apo yadave turvaśāyāramayaḥ sudughāḥ pāra indra |
    ugram ayātam avaho ha kutsaṃ saṃ ha yad vām uśanāranta devāḥ ||

    त्वम् । अ॒पः । यद॑वे । तु॒र्वशा॒य । अर॑मयः । सु॒ऽदुघाः॑ । पा॒रः । इ॒न्द्र॒ ।
    उ॒ग्रम् । अ॒या॒त॒म् । अव॑हः । ह॒ । कुत्स॑म् । सम् । ह॒ । यत् । वा॒म् । उ॒शना॑ । अर॑न्त । दे॒वाः ॥

    त्वम् । अपः । यदवे । तुर्वशाय । अरमयः । सुऽदुघाः । पारः । इन्द्र ।
    उग्रम् । अयातम् । अवहः । ह । कुत्सम् । सम् । ह । यत् । वाम् । उशना । अरन्त । देवाः ॥

    tvám ǀ apáḥ ǀ yádave ǀ turváśāyá ǀ áramayaḥ ǀ su-dúghāḥ ǀ pāráḥ ǀ indra ǀ
    ugrám ǀ ayātam ǀ ávahaḥ ǀ ha ǀ kútsam ǀ sám ǀ ha ǀ yát ǀ vām ǀ uśánā ǀ áranta ǀ devā́ḥ ǁ

    tvam ǀ apaḥ ǀ yadave ǀ turvaśāya ǀ aramayaḥ ǀ su-dughāḥ ǀ pāraḥ ǀ indra ǀ
    ugram ǀ ayātam ǀ avahaḥ ǀ ha ǀ kutsam ǀ sam ǀ ha ǀ yat ǀ vām ǀ uśanā ǀ aranta ǀ devāḥ ǁ

    5.31.8 Aṣṭaka 4.1.30.3Anuvāka 5.2.113

  9. Ṛk 9

    इंद्रा॑कुत्सा॒ वह॑माना॒ रथे॒ना वा॒मत्या॒ अपि॒ कर्णे॑ वहंतु ।
    निः षी॑म॒द्भ्यो धम॑थो॒ निः ष॒धस्था॑न्म॒घोनो॑ हृ॒दो व॑रथ॒स्तमां॑सि ॥

    इन्द्राकुत्सा वहमाना रथेना वाम् अत्या अपि कर्णे वहन्तु |
    निः षीम् अद्भ्यो धमथो निः षधस्थान् मघोनो हृदो वरथस् तमांसि ||

    índrākutsā váhamānā ráthenā́ vāmátyā ápi kárṇe vahantu ǀ
    níḥ ṣīmadbhyó dhámatho níḥ ṣadhásthānmaghóno hṛdó varathastámāṃsi ǁ

    indrākutsā vahamānā rathenā vām atyā api karṇe vahantu |
    niḥ ṣīm adbhyo dhamatho niḥ ṣadhasthān maghono hṛdo varathas tamāṃsi ||

    इन्द्रा॑कुत्सा । वह॑माना । रथे॑न । आ । वा॒म् । अत्याः॑ । अपि॑ । कर्णे॑ । व॒ह॒न्तु॒ ।
    निः । सी॒म् । अ॒त्ऽभ्यः । धम॑थः । निः । स॒धऽस्था॑त् । म॒घोनः॑ । हृ॒दः । व॒र॒थः॒ । तमां॑सि ॥

    इन्द्राकुत्सा । वहमाना । रथेन । आ । वाम् । अत्याः । अपि । कर्णे । वहन्तु ।
    निः । सीम् । अत्ऽभ्यः । धमथः । निः । सधऽस्थात् । मघोनः । हृदः । वरथः । तमांसि ॥

    índrākutsā ǀ váhamānā ǀ ráthena ǀ ā́ ǀ vām ǀ átyāḥ ǀ ápi ǀ kárṇe ǀ vahantu ǀ
    níḥ ǀ sīm ǀ at-bhyáḥ ǀ dhámathaḥ ǀ níḥ ǀ sadhá-sthāt ǀ maghónaḥ ǀ hṛdáḥ ǀ varathaḥ ǀ támāṃsi ǁ

    indrākutsā ǀ vahamānā ǀ rathena ǀ ā ǀ vām ǀ atyāḥ ǀ api ǀ karṇe ǀ vahantu ǀ
    niḥ ǀ sīm ǀ at-bhyaḥ ǀ dhamathaḥ ǀ niḥ ǀ sadha-sthāt ǀ maghonaḥ ǀ hṛdaḥ ǀ varathaḥ ǀ tamāṃsi ǁ

    5.31.9 Aṣṭaka 4.1.30.4Anuvāka 5.2.114

  10. Ṛk 10

    वात॑स्य यु॒क्तान्त्सु॒युज॑श्चि॒दश्वा॑न्क॒विश्चि॑दे॒षो अ॑जगन्नव॒स्युः ।
    विश्वे॑ ते॒ अत्र॑ म॒रुतः॒ सखा॑य॒ इंद्र॒ ब्रह्मा॑णि॒ तवि॑षीमवर्धन् ॥

    वातस्य युक्तान् सुयुजश् चिद् अश्वान् कविश् चिद् एषो अजगन्न् अवस्युः |
    विश्वे ते अत्र मरुतः सखाय इन्द्र ब्रह्माणि तविषीम् अवर्धन् ||

    vā́tasya yuktā́ntsuyújaścidáśvānkavíścideṣó ajagannavasyúḥ ǀ
    víśve te átra marútaḥ sákhāya índra bráhmāṇi táviṣīmavardhan ǁ

    vātasya yuktān suyujaś cid aśvān kaviś cid eṣo ajagann avasyuḥ |
    viśve te atra marutaḥ sakhāya indra brahmāṇi taviṣīm avardhan ||

    वात॑स्य । यु॒क्तान् । सु॒ऽयुजः॑ । चि॒त् । अश्वा॑न् । क॒विः । चि॒त् । ए॒षः । अ॒ज॒ग॒न् । अ॒व॒स्युः ।
    विश्वे॑ । ते॒ । अत्र॑ । म॒रुतः॑ । सखा॑यः । इन्द्र॑ । ब्रह्मा॑णि । तवि॑षीम् । अ॒व॒र्ध॒न् ॥

    वातस्य । युक्तान् । सुऽयुजः । चित् । अश्वान् । कविः । चित् । एषः । अजगन् । अवस्युः ।
    विश्वे । ते । अत्र । मरुतः । सखायः । इन्द्र । ब्रह्माणि । तविषीम् । अवर्धन् ॥

    vā́tasya ǀ yuktā́n ǀ su-yújaḥ ǀ cit ǀ áśvān ǀ kavíḥ ǀ cit ǀ eṣáḥ ǀ ajagan ǀ avasyúḥ ǀ
    víśve ǀ te ǀ átra ǀ marútaḥ ǀ sákhāyaḥ ǀ índra ǀ bráhmāṇi ǀ táviṣīm ǀ avardhan ǁ

    vātasya ǀ yuktān ǀ su-yujaḥ ǀ cit ǀ aśvān ǀ kaviḥ ǀ cit ǀ eṣaḥ ǀ ajagan ǀ avasyuḥ ǀ
    viśve ǀ te ǀ atra ǀ marutaḥ ǀ sakhāyaḥ ǀ indra ǀ brahmāṇi ǀ taviṣīm ǀ avardhan ǁ

    5.31.10 Aṣṭaka 4.1.30.5Anuvāka 5.2.115

  11. Ṛk 11

    सूर॑श्चि॒द्रथं॒ परि॑तक्म्यायां॒ पूर्वं॑ कर॒दुप॑रं जूजु॒वांसं॑ ।
    भर॑च्च॒क्रमेत॑शः॒ सं रि॑णाति पु॒रो दध॑त्सनिष्यति॒ क्रतुं॑ नः ॥

    सूरश् चिद् रथम् परितक्म्यायाम् पूर्वं करद् उपरं जूजुवांसम् |
    भरच् चक्रम् एतशः सं रिणाति पुरो दधत् सनिष्यति क्रतुं नः ||

    sū́raścidrátham páritakmyāyām pū́rvam karadúparam jūjuvā́ṃsam ǀ
    bháraccakrámétaśaḥ sám riṇāti puró dádhatsaniṣyati krátum naḥ ǁ

    sūraś cid ratham paritakmyāyām pūrvaṃ karad uparaṃ jūjuvāṃsam |
    bharac cakram etaśaḥ saṃ riṇāti puro dadhat saniṣyati kratuṃ naḥ ||

    सूरः॑ । चि॒त् । रथ॑म् । परि॑ऽतक्म्यायाम् । पूर्व॑म् । क॒र॒त् । उप॑रम् । जू॒जु॒ऽवांस॑म् ।
    भर॑त् । च॒क्रम् । एत॑शः । सम् । रि॒णा॒ति॒ । पु॒रः । दध॑त् । स॒नि॒ष्य॒ति॒ । क्रतु॑म् । नः॒ ॥

    सूरः । चित् । रथम् । परिऽतक्म्यायाम् । पूर्वम् । करत् । उपरम् । जूजुऽवांसम् ।
    भरत् । चक्रम् । एतशः । सम् । रिणाति । पुरः । दधत् । सनिष्यति । क्रतुम् । नः ॥

    sū́raḥ ǀ cit ǀ rátham ǀ pári-takmyāyām ǀ pū́rvam ǀ karat ǀ úparam ǀ jūju-vā́ṃsam ǀ
    bhárat ǀ cakrám ǀ étaśaḥ ǀ sám ǀ riṇāti ǀ puráḥ ǀ dádhat ǀ saniṣyati ǀ krátum ǀ naḥ ǁ

    sūraḥ ǀ cit ǀ ratham ǀ pari-takmyāyām ǀ pūrvam ǀ karat ǀ uparam ǀ jūju-vāṃsam ǀ
    bharat ǀ cakram ǀ etaśaḥ ǀ sam ǀ riṇāti ǀ puraḥ ǀ dadhat ǀ saniṣyati ǀ kratum ǀ naḥ ǁ

    5.31.11 Aṣṭaka 4.1.31.1Anuvāka 5.2.116

  12. Ṛk 12

    आयं ज॑ना अभि॒चक्षे॑ जगा॒मेंद्रः॒ सखा॑यं सु॒तसो॑ममि॒च्छन् ।
    वद॒न्ग्रावाव॒ वेदिं॑ भ्रियाते॒ यस्य॑ जी॒रम॑ध्व॒र्यव॒श्चरं॑ति ॥

    आयं जना अभिचक्षे जगामेन्द्रः सखायं सुतसोमम् इच्छन् |
    वदन् ग्रावाव वेदिम् भ्रियाते यस्य जीरम् अध्वर्यवश् चरन्ति ||

    ā́yám janā abhicákṣe jagāméndraḥ sákhāyam sutásomamicchán ǀ
    vádangrā́vā́va védim bhriyāte yásya jīrámadhvaryávaścáranti ǁ

    āyaṃ janā abhicakṣe jagāmendraḥ sakhāyaṃ sutasomam icchan |
    vadan grāvāva vedim bhriyāte yasya jīram adhvaryavaś caranti ||

    आ । अ॒यम् । ज॒नाः॒ । अ॒भि॒ऽचक्षे॑ । ज॒गा॒म॒ । इन्द्रः॑ । सखा॑यम् । सु॒तऽसो॑मम् । इ॒च्छन् ।
    वद॑न् । ग्रावा॑ । अव॑ । वेदि॑म् । भ्रि॒या॒ते॒ । यस्य॑ । जी॒रम् । अ॒ध्व॒र्यवः॑ । चर॑न्ति ॥

    आ । अयम् । जनाः । अभिऽचक्षे । जगाम । इन्द्रः । सखायम् । सुतऽसोमम् । इच्छन् ।
    वदन् । ग्रावा । अव । वेदिम् । भ्रियाते । यस्य । जीरम् । अध्वर्यवः । चरन्ति ॥

    ā́ ǀ ayám ǀ janāḥ ǀ abhi-cákṣe ǀ jagāma ǀ índraḥ ǀ sákhāyam ǀ sutá-somam ǀ icchán ǀ
    vádan ǀ grā́vā ǀ áva ǀ védim ǀ bhriyāte ǀ yásya ǀ jīrám ǀ adhvaryávaḥ ǀ cáranti ǁ

    ā ǀ ayam ǀ janāḥ ǀ abhi-cakṣe ǀ jagāma ǀ indraḥ ǀ sakhāyam ǀ suta-somam ǀ icchan ǀ
    vadan ǀ grāvā ǀ ava ǀ vedim ǀ bhriyāte ǀ yasya ǀ jīram ǀ adhvaryavaḥ ǀ caranti ǁ

    5.31.12 Aṣṭaka 4.1.31.2Anuvāka 5.2.117

  13. Ṛk 13

    ये चा॒कनं॑त चा॒कनं॑त॒ नू ते मर्ता॑ अमृत॒ मो ते अंह॒ आर॑न् ।
    वा॒वं॒धि यज्यूँ॑रु॒त तेषु॑ धे॒ह्योजो॒ जने॑षु॒ येषु॑ ते॒ स्याम॑ ॥

    ये चाकनन्त चाकनन्त नू ते मर्ता अमृत मो ते अंह आरन् |
    वावन्धि यज्यूंर् उत तेषु धेह्य् ओजो जनेषु येषु ते स्याम ||

    yé cākánanta cākánanta nū́ té mártā amṛta mó té áṃha ā́ran ǀ
    vāvandhí yájyūm̐rutá téṣu dhehyójo jáneṣu yéṣu te syā́ma ǁ

    ye cākananta cākananta nū te martā amṛta mo te aṃha āran |
    vāvandhi yajyūṃr uta teṣu dhehy ojo janeṣu yeṣu te syāma ||

    ये । चा॒कन॑न्त । चा॒कन॑न्त । नु । ते । मर्ताः॑ । अ॒मृ॒त॒ । मो इति॑ । ते । अंहः॑ । आ । अ॒र॒न् ।
    व॒व॒न्धि । यज्यू॑न् । उ॒त । तेषु॑ । धे॒हि॒ । ओजः॑ । जने॑षु । येषु॑ । ते॒ । स्याम॑ ॥

    ये । चाकनन्त । चाकनन्त । नु । ते । मर्ताः । अमृत । मो इति । ते । अंहः । आ । अरन् ।
    ववन्धि । यज्यून् । उत । तेषु । धेहि । ओजः । जनेषु । येषु । ते । स्याम ॥

    yé ǀ cākánanta ǀ cākánanta ǀ nú ǀ té ǀ mártāḥ ǀ amṛta ǀ mó íti ǀ té ǀ áṃhaḥ ǀ ā́ ǀ aran ǀ
    vavandhí ǀ yájyūn ǀ utá ǀ téṣu ǀ dhehi ǀ ójaḥ ǀ jáneṣu ǀ yéṣu ǀ te ǀ syā́ma ǁ

    ye ǀ cākananta ǀ cākananta ǀ nu ǀ te ǀ martāḥ ǀ amṛta ǀ mo iti ǀ te ǀ aṃhaḥ ǀ ā ǀ aran ǀ
    vavandhi ǀ yajyūn ǀ uta ǀ teṣu ǀ dhehi ǀ ojaḥ ǀ janeṣu ǀ yeṣu ǀ te ǀ syāma ǁ

    5.31.13 Aṣṭaka 4.1.31.3Anuvāka 5.2.118

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 5.31 · Indra · Indra (B) · Indra Or Kutsa (C) · Indra Or Uśanas (D) · Indra, Kutsa

Interpretations

Sri Aurobindo

Ṛk 1

God-in-Mind maketh him a steep descent for the chariot of his action when he stands upon it, lord of the plenitudes, in its movement towards fullness; as a keeper of the kine with the troops of his cattle, so he extends wide his herds of vision; unhurt, supreme, he moves towards his victory.

Ṛk 2

Forward race, O master of thy shining steeds! let not thy delight turn away from us, O thou of the golden prosperity; cleave unto us! There is nought in the world more rich in substance than thou, O God-in-Mind; even to our life-powers, steeds that have no mate, thou givest a mother for their offspring.

Ṛk 3

When by force he arose and was born as force, God-in- Mind gave his direction to all his powers; the good milkers that were shut up in their prison he goaded forth and he opened out by the Light the enveloping darkness.

Ṛk 4

Subtle souls of men fashioned a chariot for thy steed, the Framer of things shaped thy shining thunderbolt, O thou of the manifold calling; the chanters of the soul-thought greatening the God-Mind by their hymns of illumination increased him that he might slay the Python.

Ṛk 5

When to thee, the Bull of the diffusion, the Lords of the diffusion sang the illumining hymn and the pressing stones chanted it and the Mother Infinite, of one mind with these, then the wheels that bear no chariot and no horses draw them but God-in-Mind drives, came rolling against the Destroyers.

Ṛk 6

Thy former deeds I will speak forth and the new ones that thou hast done, O Lord of the plenitudes, in that thou, O holder of the Force, bearest in their wide extension our earth and heavens, conquering for man the waters bright with the rich distribution of our being.

Ṛk 7

And that too now is thy doing, O achiever of works, O illumined thinker, that thou, slaying the Serpent, containest here the energy; and thou hast seized on all the knowings of the evil Strength and hast cloven away the destroyers in thy forward movement.

Ṛk 8

Thou madest the waters to play for Yadu and for Turvasu, —kine of a good milking,—and didst bear them to their other shore. Thou borest on Kutsa, embracer of knowledge, in his fierce driving against the foe when in ye two Ushana and the gods rejoiced together.

Ṛk 9

O God-in-Mind and O embracer of knowledge, borne on in your car may the powers of your movement bring you to our ear of inspiration; do ye dispel Night from the waters and from the seat of the soul’s session and remove her darknesses from the heart of man so that he shall enjoy his plenitudes.

Ṛk 10

The horses that the Breath of Life has yoked are yoked well, this Seer too, desiring his increase, is in motion upon the path, here all the Thought-gods are thy companions, and our soul-thoughts, O God, increase thy energy.

Ṛk 11

And may the car too of the illumining Sun in the circumscribing Night rise supreme and gallop upon the upper levels; for his white-shining Steed brings the wheel of his action and sets it to its complete movement; placing it in front he shall win for us the whole Will to the work.

Ṛk 12

Lo, O ye peoples, God-in-mind has come to us for the vision and desires for his comrade the man who has pressed out the wine of the ecstasy; the pressing stone lifts up its voice and is brought towards the altar and there are priests of the journeying sacrifice who keep its swiftness in action.

Ṛk 13

They who would desire, now let them desire; but they are mortals, O Immortal! let not their march and labour lead them into evil. Take thy delight in the doers of the sacrifice and confirm thy energy in them, the people among whom may we be counted.