Ṛgveda · Maṇḍala 5

Sūkta 82

Savitṛ · Śyāvāśva Ātreya · 9 ṛks

Link
Devatā देवता
Savitṛ
Ṛṣi ऋषि
Śyāvāśva Ātreya
Chandas छन्दस्
Gāyatrī, Anuṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles gāyatrī (3, 5-7); nicṛdgāyatrī (2, 4, 9); nicṛdanuṣṭup (1); virāḍgāyatrī (8)

2nd set of styles gāyatrī (2-9); anuṣṭubh (1)

  1. Ṛk 1

    तत्स॑वि॒तुर्वृ॑णीमहे व॒यं दे॒वस्य॒ भोज॑नं ।
    श्रेष्ठं॑ सर्व॒धात॑मं॒ तुरं॒ भग॑स्य धीमहि ॥

    तत् सवितुर् वृणीमहे वयं देवस्य भोजनम् |
    श्रेष्ठं सर्वधातमं तुरम् भगस्य धीमहि ||

    tátsavitúrvṛṇīmahe vayám devásya bhójanam ǀ
    śréṣṭham sarvadhā́tamam túram bhágasya dhīmahi ǁ

    tat savitur vṛṇīmahe vayaṃ devasya bhojanam |
    śreṣṭhaṃ sarvadhātamaṃ turam bhagasya dhīmahi ||

    तत् । स॒वि॒तुः । वृ॒णी॒म॒हे॒ । व॒यम् । दे॒वस्य॑ । भोज॑नम् ।
    श्रेष्ठ॑म् । स॒र्व॒ऽधात॑मम् । तुर॑म् । भग॑स्य । धी॒म॒हि॒ ॥

    तत् । सवितुः । वृणीमहे । वयम् । देवस्य । भोजनम् ।
    श्रेष्ठम् । सर्वऽधातमम् । तुरम् । भगस्य । धीमहि ॥

    tát ǀ savitúḥ ǀ vṛṇīmahe ǀ vayám ǀ devásya ǀ bhójanam ǀ
    śréṣṭham ǀ sarva-dhā́tamam ǀ túram ǀ bhágasya ǀ dhīmahi ǁ

    tat ǀ savituḥ ǀ vṛṇīmahe ǀ vayam ǀ devasya ǀ bhojanam ǀ
    śreṣṭham ǀ sarva-dhātamam ǀ turam ǀ bhagasya ǀ dhīmahi ǁ

    5.82.1 Aṣṭaka 4.4.25.1Anuvāka 5.6.70

  2. Ṛk 2

    अस्य॒ हि स्वय॑शस्तरं सवि॒तुः कच्च॒न प्रि॒यं ।
    न मि॒नंति॑ स्व॒राज्यं॑ ॥

    अस्य हि स्वयशस्तरं सवितुः कच् चन प्रियम् |
    न मिनन्ति स्वराज्यम् ||

    ásya hí sváyaśastaram savitúḥ káccaná priyám ǀ
    ná minánti svarā́jyam ǁ

    asya hi svayaśastaraṃ savituḥ kac cana priyam |
    na minanti svarājyam ||

    अस्य॑ । हि । स्वय॑शःऽतरम् । स॒वि॒तुः । कत् । च॒न । प्रि॒यम् ।
    न । मि॒नन्ति॑ । स्व॒ऽराज्य॑म् ॥

    अस्य । हि । स्वयशःऽतरम् । सवितुः । कत् । चन । प्रियम् ।
    न । मिनन्ति । स्वऽराज्यम् ॥

    ásya ǀ hí ǀ sváyaśaḥ-taram ǀ savitúḥ ǀ kát ǀ caná ǀ priyám ǀ
    ná ǀ minánti ǀ sva-rā́jyam ǁ

    asya ǀ hi ǀ svayaśaḥ-taram ǀ savituḥ ǀ kat ǀ cana ǀ priyam ǀ
    na ǀ minanti ǀ sva-rājyam ǁ

    5.82.2 Aṣṭaka 4.4.25.2Anuvāka 5.6.71

  3. Ṛk 3

    स हि रत्ना॑नि दा॒शुषे॑ सु॒वाति॑ सवि॒ता भगः॑ ।
    तं भा॒गं चि॒त्रमी॑महे ॥

    स हि रत्नानि दाशुषे सुवाति सविता भगः |
    तम् भागं चित्रम् ईमहे ||

    sá hí rátnāni dāśúṣe suvā́ti savitā́ bhágaḥ ǀ
    tám bhāgám citrámīmahe ǁ

    sa hi ratnāni dāśuṣe suvāti savitā bhagaḥ |
    tam bhāgaṃ citram īmahe ||

    सः । हि । रत्ना॑नि । दा॒शुषे॑ । सु॒वाति॑ । स॒वि॒ता । भगः॑ ।
    तम् । भा॒गम् । चि॒त्रम् । ई॒म॒हे॒ ॥

    सः । हि । रत्नानि । दाशुषे । सुवाति । सविता । भगः ।
    तम् । भागम् । चित्रम् । ईमहे ॥

    sáḥ ǀ hí ǀ rátnāni ǀ dāśúṣe ǀ suvā́ti ǀ savitā́ ǀ bhágaḥ ǀ
    tám ǀ bhāgám ǀ citrám ǀ īmahe ǁ

    saḥ ǀ hi ǀ ratnāni ǀ dāśuṣe ǀ suvāti ǀ savitā ǀ bhagaḥ ǀ
    tam ǀ bhāgam ǀ citram ǀ īmahe ǁ

    5.82.3 Aṣṭaka 4.4.25.3Anuvāka 5.6.72

  4. Ṛk 4

    अ॒द्या नो॑ देव सवितः प्र॒जाव॑त्सावीः॒ सौभ॑गं ।
    परा॑ दुः॒ष्वप्न्यं॑ सुव ॥

    अद्या नो देव सवितः प्रजावत् सावीः सौभगम् |
    परा दुष्ष्वप्न्यं सुव ||

    adyā́ no deva savitaḥ prajā́vatsāvīḥ sáubhagam ǀ
    párā duḥṣvápnyam suva ǁ

    adyā no deva savitaḥ prajāvat sāvīḥ saubhagam |
    parā duṣṣvapnyaṃ suva ||

    अ॒द्य । नः॒ । दे॒व॒ । स॒वि॒त॒रिति॑ । प्र॒जाऽव॑त् । सा॒वीः॒ । सौभ॑गम् ।
    परा॑ । दुः॒ऽस्वप्न्य॑म् । सु॒व॒ ॥

    अद्य । नः । देव । सवितरिति । प्रजाऽवत् । सावीः । सौभगम् ।
    परा । दुःऽस्वप्न्यम् । सुव ॥

    adyá ǀ naḥ ǀ deva ǀ savitaríti ǀ prajā́-vat ǀ sāvīḥ ǀ sáubhagam ǀ
    párā ǀ duḥ-svápnyam ǀ suva ǁ

    adya ǀ naḥ ǀ deva ǀ savitariti ǀ prajā-vat ǀ sāvīḥ ǀ saubhagam ǀ
    parā ǀ duḥ-svapnyam ǀ suva ǁ

    5.82.4 Aṣṭaka 4.4.25.4Anuvāka 5.6.73

  5. Ṛk 5

    विश्वा॑नि देव सवितर्दुरि॒तानि॒ परा॑ सुव ।
    यद्भ॒द्रं तन्न॒ आ सु॑व ॥

    विश्वानि देव सवितर् दुरितानि परा सुव |
    यद् भद्रं तन् न आ सुव ||

    víśvāni deva savitarduritā́ni párā suva ǀ
    yádbhadrám tánna ā́ suva ǁ

    viśvāni deva savitar duritāni parā suva |
    yad bhadraṃ tan na ā suva ||

    विश्वा॑नि । दे॒व॒ । स॒वि॒तः॒ । दुः॒ऽइ॒तानि॑ । परा॑ । सु॒व॒ ।
    यत् । भ॒द्रम् । तत् । नः॒ । आ । सु॒व॒ ॥

    विश्वानि । देव । सवितः । दुःऽइतानि । परा । सुव ।
    यत् । भद्रम् । तत् । नः । आ । सुव ॥

    víśvāni ǀ deva ǀ savitaḥ ǀ duḥ-itā́ni ǀ párā ǀ suva ǀ
    yát ǀ bhadrám ǀ tát ǀ naḥ ǀ ā́ ǀ suva ǁ

    viśvāni ǀ deva ǀ savitaḥ ǀ duḥ-itāni ǀ parā ǀ suva ǀ
    yat ǀ bhadram ǀ tat ǀ naḥ ǀ ā ǀ suva ǁ

    5.82.5 Aṣṭaka 4.4.25.5Anuvāka 5.6.74

  6. Ṛk 6

    अना॑गसो॒ अदि॑तये दे॒वस्य॑ सवि॒तुः स॒वे ।
    विश्वा॑ वा॒मानि॑ धीमहि ॥

    अनागसो अदितये देवस्य सवितुः सवे |
    विश्वा वामानि धीमहि ||

    ánāgaso áditaye devásya savitúḥ savé ǀ
    víśvā vāmā́ni dhīmahi ǁ

    anāgaso aditaye devasya savituḥ save |
    viśvā vāmāni dhīmahi ||

    अना॑गसः । अदि॑तये । दे॒वस्य॑ । स॒वि॒तुः । स॒वे ।
    विश्वा॑ । वा॒मानि॑ । धी॒म॒हि॒ ॥

    अनागसः । अदितये । देवस्य । सवितुः । सवे ।
    विश्वा । वामानि । धीमहि ॥

    ánāgasaḥ ǀ áditaye ǀ devásya ǀ savitúḥ ǀ savé ǀ
    víśvā ǀ vāmā́ni ǀ dhīmahi ǁ

    anāgasaḥ ǀ aditaye ǀ devasya ǀ savituḥ ǀ save ǀ
    viśvā ǀ vāmāni ǀ dhīmahi ǁ

    5.82.6 Aṣṭaka 4.4.26.1Anuvāka 5.6.75

  7. Ṛk 7

    आ वि॒श्वदे॑वं॒ सत्प॑तिं सू॒क्तैर॒द्या वृ॑णीमहे ।
    स॒त्यस॑वं सवि॒तारं॑ ॥

    आ विश्वदेवं सत्पतिं सूक्तैर् अद्या वृणीमहे |
    सत्यसवं सवितारम् ||

    ā́ viśvádevam sátpatim sūktáiradyā́ vṛṇīmahe ǀ
    satyásavam savitā́ram ǁ

    ā viśvadevaṃ satpatiṃ sūktair adyā vṛṇīmahe |
    satyasavaṃ savitāram ||

    आ । वि॒श्वऽदे॑वम् । सत्ऽप॑तिम् । सु॒ऽउ॒क्तैः । अ॒द्य । वृ॒णी॒म॒हे॒ ।
    स॒त्यऽस॑वम् । स॒वि॒तार॑म् ॥

    आ । विश्वऽदेवम् । सत्ऽपतिम् । सुऽउक्तैः । अद्य । वृणीमहे ।
    सत्यऽसवम् । सवितारम् ॥

    ā́ ǀ viśvá-devam ǀ sát-patim ǀ su-uktáiḥ ǀ adyá ǀ vṛṇīmahe ǀ
    satyá-savam ǀ savitā́ram ǁ

    ā ǀ viśva-devam ǀ sat-patim ǀ su-uktaiḥ ǀ adya ǀ vṛṇīmahe ǀ
    satya-savam ǀ savitāram ǁ

    5.82.7 Aṣṭaka 4.4.26.2Anuvāka 5.6.76

  8. Ṛk 8

    य इ॒मे उ॒भे अह॑नी पु॒र एत्यप्र॑युच्छन् ।
    स्वा॒धीर्दे॒वः स॑वि॒ता ॥

    य इमे उभे अहनी पुर एत्य् अप्रयुच्छन् |
    स्वाधीर् देवः सविता ||

    yá imé ubhé áhanī purá étyáprayucchan ǀ
    svādhī́rdeváḥ savitā́ ǁ

    ya ime ubhe ahanī pura ety aprayucchan |
    svādhīr devaḥ savitā ||

    यः । इ॒मे इति॑ । उ॒भे इति॑ । अह॑नी॒ इति॑ । पु॒रः । एति॑ । अप्र॑ऽयुच्छन् ।
    सु॒ऽआ॒धीः । दे॒वः । स॒वि॒ता ॥

    यः । इमे इति । उभे इति । अहनी इति । पुरः । एति । अप्रऽयुच्छन् ।
    सुऽआधीः । देवः । सविता ॥

    yáḥ ǀ imé íti ǀ ubhé íti ǀ áhanī íti ǀ puráḥ ǀ éti ǀ ápra-yucchan ǀ
    su-ādhī́ḥ ǀ deváḥ ǀ savitā́ ǁ

    yaḥ ǀ ime iti ǀ ubhe iti ǀ ahanī iti ǀ puraḥ ǀ eti ǀ apra-yucchan ǀ
    su-ādhīḥ ǀ devaḥ ǀ savitā ǁ

    5.82.8 Aṣṭaka 4.4.26.3Anuvāka 5.6.77

  9. Ṛk 9

    य इ॒मा विश्वा॑ जा॒तान्या॑श्रा॒वय॑ति॒ श्लोके॑न ।
    प्र च॑ सु॒वाति॑ सवि॒ता ॥

    य इमा विश्वा जातान्य् आश्रावयति श्लोकेन |
    प्र च सुवाति सविता ||

    yá imā́ víśvā jātā́nyāśrāváyati ślókena ǀ
    prá ca suvā́ti savitā́ ǁ

    ya imā viśvā jātāny āśrāvayati ślokena |
    pra ca suvāti savitā ||

    यः । इ॒मा । विश्वा॑ । जा॒तानि॑ । आ॒ऽश्रा॒वय॑ति । श्लोके॑न ।
    प्र । च॒ । सु॒वाति॑ । स॒वि॒ता ॥

    यः । इमा । विश्वा । जातानि । आऽश्रावयति । श्लोकेन ।
    प्र । च । सुवाति । सविता ॥

    yáḥ ǀ imā́ ǀ víśvā ǀ jātā́ni ǀ ā-śrāváyati ǀ ślókena ǀ
    prá ǀ ca ǀ suvā́ti ǀ savitā́ ǁ

    yaḥ ǀ imā ǀ viśvā ǀ jātāni ǀ ā-śrāvayati ǀ ślokena ǀ
    pra ǀ ca ǀ suvāti ǀ savitā ǁ

    5.82.9 Aṣṭaka 4.4.26.4Anuvāka 5.6.78

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 5.82 · Savitṛ

Interpretations

Sri Aurobindo

Ṛk 1

It is that, the food of the divine Creator that we accept into us, even that best enjoyment of the Enjoyer we meditate which most establishes the all in us and brings us to our goal.

Ṛk 2

For whatsoever delight there is of this Forth-bringer of things they cannot diminish it, for it is too self-victorious, nor his self-empire.

Ṛk 3

He is the Forth-bringer and Enjoyer and it is the delights that he brings forth for whosoever gives to him; that varied glory of his enjoyment we desire.

Ṛk 4

Today, O divine Bringer-forth of things, loose forth in us thy fruitful felicity; loose away from us all that is of the evil dream.

Ṛk 5

All evils and stumblings loose away from us, O divine Creator; that loose forth upon us which is the good and the happiness.

Ṛk 6

Blameless for infinite being in this new creation of the divine Creator, we seize with the thought all desirable things.

Ṛk 7

Today we accept into us by the perfect forms of our thought the universal godhead, the master of being, the creator creating the Truth of things,—

Ṛk 8

even he who goes in front of both this day and night with no heedless mind, placing perfectly his creative Thought, the Forth-bringer,

Ṛk 9

he who makes heard in the rhythm of Truth all these births of the universe and so produces them, the Forth-bringer.