Sūkta 48
- Devatā देवता
- Viśvedevās
- Ṛṣi ऋषि
- Pratibhānu Ātreya
- Chandas छन्दस्
- Jagatī
Metres by ṛk
1st set of styles nicṛjjagatī (2, 4, 5); svarāṭtriṣṭup (1, 3)
2nd set of styles jagatī
-
Ṛk 1
कदु॑ प्रि॒याय॒ धाम्ने॑ मनामहे॒ स्वक्ष॑त्राय॒ स्वय॑शसे म॒हे व॒यं ।
आ॒मे॒न्यस्य॒ रज॑सो॒ यद॒भ्र आँ अ॒पो वृ॑णा॒ना वि॑त॒नोति॑ मा॒यिनी॑ ॥कद् उ प्रियाय धाम्ने मनामहे स्वक्षत्राय स्वयशसे महे वयम् |
आमेन्यस्य रजसो यद् अभ्र आं अपो वृणाना वितनोति मायिनी ||kádu priyā́ya dhā́mne manāmahe svákṣatrāya sváyaśase mahé vayám ǀ
āmenyásya rájaso yádabhrá ā́m̐ apó vṛṇānā́ vitanóti māyínī ǁkad u priyāya dhāmne manāmahe svakṣatrāya svayaśase mahe vayam |
āmenyasya rajaso yad abhra āṃ apo vṛṇānā vitanoti māyinī ||कत् । ऊं॒ इति॑ । प्रि॒याय॑ । धाम्ने॑ । म॒ना॒म॒हे॒ । स्वऽक्ष॑त्राय । स्वऽय॑शसे । म॒हे । व॒यम् ।
आ॒ऽमे॒न्यस्य॑ । रज॑सः । यत् । अ॒भ्रे । आ । अ॒पः । वृ॒णा॒ना । वि॒ऽत॒नोति॑ । मा॒यिनी॑ ॥कत् । ऊं इति । प्रियाय । धाम्ने । मनामहे । स्वऽक्षत्राय । स्वऽयशसे । महे । वयम् ।
आऽमेन्यस्य । रजसः । यत् । अभ्रे । आ । अपः । वृणाना । विऽतनोति । मायिनी ॥kát ǀ ūṃ íti ǀ priyā́ya ǀ dhā́mne ǀ manāmahe ǀ svá-kṣatrāya ǀ svá-yaśase ǀ mahé ǀ vayám ǀ
ā-menyásya ǀ rájasaḥ ǀ yát ǀ abhré ǀ ā́ ǀ apáḥ ǀ vṛṇānā́ ǀ vi-tanóti ǀ māyínī ǁkat ǀ ūṃ iti ǀ priyāya ǀ dhāmne ǀ manāmahe ǀ sva-kṣatrāya ǀ sva-yaśase ǀ mahe ǀ vayam ǀ
ā-menyasya ǀ rajasaḥ ǀ yat ǀ abhre ǀ ā ǀ apaḥ ǀ vṛṇānā ǀ vi-tanoti ǀ māyinī ǁ5.48.1 Aṣṭaka 4.3.2.1Anuvāka 5.4.27
-
Ṛk 2
ता अ॑त्नत व॒युनं॑ वी॒रव॑क्षणं समा॒न्या वृ॒तया॒ विश्व॒मा रजः॑ ।
अपो॒ अपा॑ची॒रप॑रा॒ अपे॑जते॒ प्र पूर्वा॑भिस्तिरते देव॒युर्जनः॑ ॥ता अत्नत वयुनं वीरवक्षणं समान्या वृतया विश्वम् आ रजः |
अपो अपाचीर् अपरा अपेजते प्र पूर्वाभिस् तिरते देवयुर् जनः ||tā́ atnata vayúnam vīrávakṣaṇam samānyā́ vṛtáyā víśvamā́ rájaḥ ǀ
ápo ápācīráparā ápejate prá pū́rvābhistirate devayúrjánaḥ ǁtā atnata vayunaṃ vīravakṣaṇaṃ samānyā vṛtayā viśvam ā rajaḥ |
apo apācīr aparā apejate pra pūrvābhis tirate devayur janaḥ ||ताः । अ॒त्न॒त॒ । व॒युन॑म् । वी॒रऽव॑क्षणम् । स॒मा॒न्या । वृ॒तया॑ । विश्व॑म् । आ । रजः॑ ।
अपो॒ इति॑ । अपा॑चीः । अप॑राः । अप॑ । ई॒ज॒ते॒ । प्र । पूर्वा॑भिः । ति॒र॒ते॒ । दे॒व॒ऽयुः । जनः॑ ॥ताः । अत्नत । वयुनम् । वीरऽवक्षणम् । समान्या । वृतया । विश्वम् । आ । रजः ।
अपो इति । अपाचीः । अपराः । अप । ईजते । प्र । पूर्वाभिः । तिरते । देवऽयुः । जनः ॥tā́ḥ ǀ atnata ǀ vayúnam ǀ vīrá-vakṣaṇam ǀ samānyā́ ǀ vṛtáyā ǀ víśvam ǀ ā́ ǀ rájaḥ ǀ
ápo íti ǀ ápācīḥ ǀ áparāḥ ǀ ápa ǀ ījate ǀ prá ǀ pū́rvābhiḥ ǀ tirate ǀ deva-yúḥ ǀ jánaḥ ǁtāḥ ǀ atnata ǀ vayunam ǀ vīra-vakṣaṇam ǀ samānyā ǀ vṛtayā ǀ viśvam ǀ ā ǀ rajaḥ ǀ
apo iti ǀ apācīḥ ǀ aparāḥ ǀ apa ǀ ījate ǀ pra ǀ pūrvābhiḥ ǀ tirate ǀ deva-yuḥ ǀ janaḥ ǁ5.48.2 Aṣṭaka 4.3.2.2Anuvāka 5.4.28
-
Ṛk 3
आ ग्राव॑भिरह॒न्ये॑भिर॒क्तुभि॒र्वरि॑ष्ठं॒ वज्र॒मा जि॑घर्ति मा॒यिनि॑ ।
श॒तं वा॒ यस्य॑ प्र॒चर॒न्त्स्वे दमे॑ संव॒र्तयं॑तो॒ वि च॑ वर्तय॒न्नहा॑ ॥आ ग्रावभिर् अहन्येभिर् अक्तुभिर् वरिष्ठं वज्रम् आ जिघर्ति मायिनि |
शतं वा यस्य प्रचरन् स्वे दमे संवर्तयन्तो वि च वर्तयन्न् अहा ||ā́ grā́vabhirahanyebhiraktúbhirváriṣṭham vájramā́ jigharti māyíni ǀ
śatám vā yásya pracárantsvé dáme saṃvartáyanto ví ca vartayannáhā ǁā grāvabhir ahanyebhir aktubhir variṣṭhaṃ vajram ā jigharti māyini |
śataṃ vā yasya pracaran sve dame saṃvartayanto vi ca vartayann ahā ||आ । ग्राव॑ऽभिः । अ॒ह॒न्ये॑भिः । अ॒क्तुऽभिः॑ । वरि॑ष्ठम् । वज्र॑म् । आ । जि॒घ॒र्ति॒ । मा॒यिनि॑ ।
श॒तम् । वा॒ । यस्य॑ । प्र॒ऽचर॑न् । स्वे । दमे॑ । स॒म्ऽव॒र्तय॑न्तः । वि । च॒ । व॒र्त॒य॒न् । अहा॑ ॥आ । ग्रावऽभिः । अहन्येभिः । अक्तुऽभिः । वरिष्ठम् । वज्रम् । आ । जिघर्ति । मायिनि ।
शतम् । वा । यस्य । प्रऽचरन् । स्वे । दमे । सम्ऽवर्तयन्तः । वि । च । वर्तयन् । अहा ॥ā́ ǀ grā́va-bhiḥ ǀ ahanyébhiḥ ǀ aktú-bhiḥ ǀ váriṣṭham ǀ vájram ǀ ā́ ǀ jigharti ǀ māyíni ǀ
śatám ǀ vā ǀ yásya ǀ pra-cáran ǀ své ǀ dáme ǀ sam-vartáyantaḥ ǀ ví ǀ ca ǀ vartayan ǀ áhā ǁā ǀ grāva-bhiḥ ǀ ahanyebhiḥ ǀ aktu-bhiḥ ǀ variṣṭham ǀ vajram ǀ ā ǀ jigharti ǀ māyini ǀ
śatam ǀ vā ǀ yasya ǀ pra-caran ǀ sve ǀ dame ǀ sam-vartayantaḥ ǀ vi ǀ ca ǀ vartayan ǀ ahā ǁ5.48.3 Aṣṭaka 4.3.2.3Anuvāka 5.4.29
-
Ṛk 4
ताम॑स्य री॒तिं प॑र॒शोरि॑व॒ प्रत्यनी॑कमख्यं भु॒जे अ॑स्य॒ वर्प॑सः ।
सचा॒ यदि॑ पितु॒मंत॑मिव॒ क्षयं॒ रत्नं॒ दधा॑ति॒ भर॑हूतये वि॒शे ॥ताम् अस्य रीतिम् परशोर् इव प्रत्य् अनीकम् अख्यम् भुजे अस्य वर्पसः |
सचा यदि पितुमन्तम् इव क्षयं रत्नं दधाति भरहूतये विशे ||tā́masya rītím paraśóriva prátyánīkamakhyam bhujé asya várpasaḥ ǀ
sácā yádi pitumántamiva kṣáyam rátnam dádhāti bhárahūtaye viśé ǁtām asya rītim paraśor iva praty anīkam akhyam bhuje asya varpasaḥ |
sacā yadi pitumantam iva kṣayaṃ ratnaṃ dadhāti bharahūtaye viśe ||ताम् । अ॒स्य॒ । री॒तिम् । प॒र॒शोःऽइ॑व । प्रति॑ । अनी॑कम् । अ॒ख्य॒म् । भु॒जे । अ॒स्य॒ । वर्प॑सः ।
सचा॑ । यदि॑ । पि॒तु॒मन्त॑म्ऽइव । क्षय॑म् । रत्न॑म् । दधा॑ति । भर॑ऽहूतये । वि॒शे ॥ताम् । अस्य । रीतिम् । परशोःऽइव । प्रति । अनीकम् । अख्यम् । भुजे । अस्य । वर्पसः ।
सचा । यदि । पितुमन्तम्ऽइव । क्षयम् । रत्नम् । दधाति । भरऽहूतये । विशे ॥tā́m ǀ asya ǀ rītím ǀ paraśóḥ-iva ǀ práti ǀ ánīkam ǀ akhyam ǀ bhujé ǀ asya ǀ várpasaḥ ǀ
sácā ǀ yádi ǀ pitumántam-iva ǀ kṣáyam ǀ rátnam ǀ dádhāti ǀ bhára-hūtaye ǀ viśé ǁtām ǀ asya ǀ rītim ǀ paraśoḥ-iva ǀ prati ǀ anīkam ǀ akhyam ǀ bhuje ǀ asya ǀ varpasaḥ ǀ
sacā ǀ yadi ǀ pitumantam-iva ǀ kṣayam ǀ ratnam ǀ dadhāti ǀ bhara-hūtaye ǀ viśe ǁ5.48.4 Aṣṭaka 4.3.2.4Anuvāka 5.4.30
-
Ṛk 5
स जि॒ह्वया॒ चतु॑रनीक ऋंजते॒ चारु॒ वसा॑नो॒ वरु॑णो॒ यत॑न्न॒रिं ।
न तस्य॑ विद्म पुरुष॒त्वता॑ व॒यं यतो॒ भगः॑ सवि॒ता दाति॒ वार्यं॑ ॥स जिह्वया चतुरनीक ऋञ्जते चारु वसानो वरुणो यतन्न् अरिम् |
न तस्य विद्म पुरुषत्वता वयं यतो भगः सविता दाति वार्यम् ||sá jihváyā cáturanīka ṛñjate cā́ru vásāno váruṇo yátannarím ǀ
ná tásya vidma puruṣatvátā vayám yáto bhágaḥ savitā́ dā́ti vā́ryam ǁsa jihvayā caturanīka ṛñjate cāru vasāno varuṇo yatann arim |
na tasya vidma puruṣatvatā vayaṃ yato bhagaḥ savitā dāti vāryam ||सः । जि॒ह्वया॑ । चतुः॑ऽअनीकः । ऋ॒ञ्ज॒ते॒ । चारु॑ । वसा॑नः । वरु॑णः । यत॑न् । अ॒रिम् ।
न । तस्य॑ । वि॒द्म॒ । पु॒रु॒ष॒त्वता॑ । व॒यम् । यतः॑ । भगः॑ । स॒वि॒ता । दाति॑ । वार्य॑म् ॥सः । जिह्वया । चतुःऽअनीकः । ऋञ्जते । चारु । वसानः । वरुणः । यतन् । अरिम् ।
न । तस्य । विद्म । पुरुषत्वता । वयम् । यतः । भगः । सविता । दाति । वार्यम् ॥sáḥ ǀ jihváyā ǀ cátuḥ-anīkaḥ ǀ ṛñjate ǀ cā́ru ǀ vásānaḥ ǀ váruṇaḥ ǀ yátan ǀ arím ǀ
ná ǀ tásya ǀ vidma ǀ puruṣatvátā ǀ vayám ǀ yátaḥ ǀ bhágaḥ ǀ savitā́ ǀ dā́ti ǀ vā́ryam ǁsaḥ ǀ jihvayā ǀ catuḥ-anīkaḥ ǀ ṛñjate ǀ cāru ǀ vasānaḥ ǀ varuṇaḥ ǀ yatan ǀ arim ǀ
na ǀ tasya ǀ vidma ǀ puruṣatvatā ǀ vayam ǀ yataḥ ǀ bhagaḥ ǀ savitā ǀ dāti ǀ vāryam ǁ5.48.5 Aṣṭaka 4.3.2.5Anuvāka 5.4.31
Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.