Ṛgveda · Maṇḍala 5

Sūkta 3

Agni · Vasuśruta Ātreya · 12 ṛks

Link
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Vasuśruta Ātreya
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛttriṣṭup (2, 3, 5, 9, 12); triṣṭup (4, 10); virāṭtrisṭup (7, 8); nicṛtpaṅkti (1); svarāṭpaṅkti (6); bhurikpaṅkti (11)

2nd set of styles triṣṭubh

  1. Ṛk 1

    त्वम॑ग्ने॒ वरु॑णो॒ जाय॑से॒ यत्त्वं मि॒त्रो भ॑वसि॒ यत्समि॑द्धः ।
    त्वे विश्वे॑ सहसस्पुत्र दे॒वास्त्वमिंद्रो॑ दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य ॥

    त्वम् अग्ने वरुणो जायसे यत् त्वम् मित्रो भवसि यत् समिद्धः |
    त्वे विश्वे सहसस् पुत्र देवास् त्वम् इन्द्रो दाशुषे मर्त्याय ||

    tvámagne váruṇo jā́yase yáttvám mitró bhavasi yátsámiddhaḥ ǀ
    tvé víśve sahasasputra devā́stvámíndro dāśúṣe mártyāya ǁ

    tvam agne varuṇo jāyase yat tvam mitro bhavasi yat samiddhaḥ |
    tve viśve sahasas putra devās tvam indro dāśuṣe martyāya ||

    त्वम् । अ॒ग्ने॒ । वरु॑णः । जाय॑से । यत् । त्वम् । मि॒त्रः । भ॒व॒सि॒ । यत् । सम्ऽइ॑द्धः ।
    त्वे इति॑ । विश्वे॑ । स॒ह॒सः॒ । पु॒त्र॒ । दे॒वाः । त्वम् । इन्द्रः॑ । दा॒शुषे॑ । मर्त्या॑य ॥

    त्वम् । अग्ने । वरुणः । जायसे । यत् । त्वम् । मित्रः । भवसि । यत् । सम्ऽइद्धः ।
    त्वे इति । विश्वे । सहसः । पुत्र । देवाः । त्वम् । इन्द्रः । दाशुषे । मर्त्याय ॥

    tvám ǀ agne ǀ váruṇaḥ ǀ jā́yase ǀ yát ǀ tvám ǀ mitráḥ ǀ bhavasi ǀ yát ǀ sám-iddhaḥ ǀ
    tvé íti ǀ víśve ǀ sahasaḥ ǀ putra ǀ devā́ḥ ǀ tvám ǀ índraḥ ǀ dāśúṣe ǀ mártyāya ǁ

    tvam ǀ agne ǀ varuṇaḥ ǀ jāyase ǀ yat ǀ tvam ǀ mitraḥ ǀ bhavasi ǀ yat ǀ sam-iddhaḥ ǀ
    tve iti ǀ viśve ǀ sahasaḥ ǀ putra ǀ devāḥ ǀ tvam ǀ indraḥ ǀ dāśuṣe ǀ martyāya ǁ

    5.3.1 Aṣṭaka 3.8.16.1Anuvāka 5.1.25

  2. Ṛk 2

    त्वम॑र्य॒मा भ॑वसि॒ यत्क॒नीनां॒ नाम॑ स्वधाव॒न्गुह्यं॑ बिभर्षि ।
    अं॒जंति॑ मि॒त्रं सुधि॑तं॒ न गोभि॒र्यद्दंप॑ती॒ सम॑नसा कृ॒णोषि॑ ॥

    त्वम् अर्यमा भवसि यत् कनीनां नाम स्वधावन् गुह्यम् बिभर्षि |
    अञ्जन्ति मित्रं सुधितं न गोभिर् यद् दम्पती समनसा कृणोषि ||

    tvámaryamā́ bhavasi yátkanī́nām nā́ma svadhāvangúhyam bibharṣi ǀ
    añjánti mitrám súdhitam ná góbhiryáddámpatī sámanasā kṛṇóṣi ǁ

    tvam aryamā bhavasi yat kanīnāṃ nāma svadhāvan guhyam bibharṣi |
    añjanti mitraṃ sudhitaṃ na gobhir yad dampatī samanasā kṛṇoṣi ||

    त्वम् । अ॒र्य॒मा । भ॒व॒सि॒ । यत् । क॒नीना॑म् । नाम॑ । स्व॒धा॒ऽव॒न् । गुह्य॑म् । बि॒भ॒र्षि॒ ।
    अ॒ञ्जन्ति॑ । मि॒त्रम् । सुऽधि॑तम् । न । गोभिः॑ । यत् । दम्प॑ती॒ इति॒ दम्ऽप॑ती । सऽम॑नसा । कृ॒णोषि॑ ॥

    त्वम् । अर्यमा । भवसि । यत् । कनीनाम् । नाम । स्वधाऽवन् । गुह्यम् । बिभर्षि ।
    अञ्जन्ति । मित्रम् । सुऽधितम् । न । गोभिः । यत् । दम्पती इति दम्ऽपती । सऽमनसा । कृणोषि ॥

    tvám ǀ aryamā́ ǀ bhavasi ǀ yát ǀ kanī́nām ǀ nā́ma ǀ svadhā-van ǀ gúhyam ǀ bibharṣi ǀ
    añjánti ǀ mitrám ǀ sú-dhitam ǀ ná ǀ góbhiḥ ǀ yát ǀ dámpatī íti dám-patī ǀ sá-manasā ǀ kṛṇóṣi ǁ

    tvam ǀ aryamā ǀ bhavasi ǀ yat ǀ kanīnām ǀ nāma ǀ svadhā-van ǀ guhyam ǀ bibharṣi ǀ
    añjanti ǀ mitram ǀ su-dhitam ǀ na ǀ gobhiḥ ǀ yat ǀ dampatī iti dam-patī ǀ sa-manasā ǀ kṛṇoṣi ǁ

    5.3.2 Aṣṭaka 3.8.16.2Anuvāka 5.1.26

  3. Ṛk 3

    तव॑ श्रि॒ये म॒रुतो॑ मर्जयंत॒ रुद्र॒ यत्ते॒ जनि॑म॒ चारु॑ चि॒त्रं ।
    प॒दं यद्विष्णो॑रुप॒मं नि॒धायि॒ तेन॑ पासि॒ गुह्यं॒ नाम॒ गोनां॑ ॥

    तव श्रिये मरुतो मर्जयन्त रुद्र यत् ते जनिम चारु चित्रम् |
    पदं यद् विष्णोर् उपमं निधायि तेन पासि गुह्यं नाम गोनाम् ||

    táva śriyé marúto marjayanta rúdra yátte jánima cā́ru citrám ǀ
    padám yádvíṣṇorupamám nidhā́yi téna pāsi gúhyam nā́ma gónām ǁ

    tava śriye maruto marjayanta rudra yat te janima cāru citram |
    padaṃ yad viṣṇor upamaṃ nidhāyi tena pāsi guhyaṃ nāma gonām ||

    तव॑ । श्रि॒ये । म॒रुतः॑ । म॒र्ज॒य॒न्त॒ । रुद्र॑ । यत् । ते॒ । जनि॑म । चारु॑ । चि॒त्रम् ।
    प॒दम् । यत् । विष्णोः॑ । उ॒प॒ऽमम् । नि॒ऽधायि॑ । तेन॑ । पा॒सि॒ । गुह्य॑म् । नाम॑ । गोना॑म् ॥

    तव । श्रिये । मरुतः । मर्जयन्त । रुद्र । यत् । ते । जनिम । चारु । चित्रम् ।
    पदम् । यत् । विष्णोः । उपऽमम् । निऽधायि । तेन । पासि । गुह्यम् । नाम । गोनाम् ॥

    táva ǀ śriyé ǀ marútaḥ ǀ marjayanta ǀ rúdra ǀ yát ǀ te ǀ jánima ǀ cā́ru ǀ citrám ǀ
    padám ǀ yát ǀ víṣṇoḥ ǀ upa-mám ǀ ni-dhā́yi ǀ téna ǀ pāsi ǀ gúhyam ǀ nā́ma ǀ gónām ǁ

    tava ǀ śriye ǀ marutaḥ ǀ marjayanta ǀ rudra ǀ yat ǀ te ǀ janima ǀ cāru ǀ citram ǀ
    padam ǀ yat ǀ viṣṇoḥ ǀ upa-mam ǀ ni-dhāyi ǀ tena ǀ pāsi ǀ guhyam ǀ nāma ǀ gonām ǁ

    5.3.3 Aṣṭaka 3.8.16.3Anuvāka 5.1.27

  4. Ṛk 4

    तव॑ श्रि॒या सु॒दृशो॑ देव दे॒वाः पु॒रू दधा॑ना अ॒मृतं॑ सपंत ।
    होता॑रम॒ग्निं मनु॑षो॒ नि षे॑दुर्दश॒स्यंत॑ उ॒शिजः॒ शंस॑मा॒योः ॥

    तव श्रिया सुदृशो देव देवाः पुरू दधाना अमृतं सपन्त |
    होतारम् अग्निम् मनुषो नि षेदुर् दशस्यन्त उशिजः शंसम् आयोः ||

    táva śriyā́ sudṛ́śo deva devā́ḥ purū́ dádhānā amṛ́tam sapanta ǀ
    hótāramagním mánuṣo ní ṣedurdaśasyánta uśíjaḥ śáṃsamāyóḥ ǁ

    tava śriyā sudṛśo deva devāḥ purū dadhānā amṛtaṃ sapanta |
    hotāram agnim manuṣo ni ṣedur daśasyanta uśijaḥ śaṃsam āyoḥ ||

    तव॑ । श्रि॒या । सु॒ऽदृशः॑ । दे॒व॒ । दे॒वाः । पु॒रु । दधा॑नाः । अ॒मृत॑म् । स॒प॒न्त॒ ।
    होता॑रम् । अ॒ग्निम् । मनु॑षः । नि । से॒दुः॒ । द॒श॒स्यन्तः॑ । उ॒शिजः॑ । शंस॑म् । आ॒योः ॥

    तव । श्रिया । सुऽदृशः । देव । देवाः । पुरु । दधानाः । अमृतम् । सपन्त ।
    होतारम् । अग्निम् । मनुषः । नि । सेदुः । दशस्यन्तः । उशिजः । शंसम् । आयोः ॥

    táva ǀ śriyā́ ǀ su-dṛ́śaḥ ǀ deva ǀ devā́ḥ ǀ purú ǀ dádhānāḥ ǀ amṛ́tam ǀ sapanta ǀ
    hótāram ǀ agním ǀ mánuṣaḥ ǀ ní ǀ seduḥ ǀ daśasyántaḥ ǀ uśíjaḥ ǀ śáṃsam ǀ āyóḥ ǁ

    tava ǀ śriyā ǀ su-dṛśaḥ ǀ deva ǀ devāḥ ǀ puru ǀ dadhānāḥ ǀ amṛtam ǀ sapanta ǀ
    hotāram ǀ agnim ǀ manuṣaḥ ǀ ni ǀ seduḥ ǀ daśasyantaḥ ǀ uśijaḥ ǀ śaṃsam ǀ āyoḥ ǁ

    5.3.4 Aṣṭaka 3.8.16.4Anuvāka 5.1.28

  5. Ṛk 5

    न त्वद्धोता॒ पूर्वो॑ अग्ने॒ यजी॑या॒न्न काव्यैः॑ प॒रो अ॑स्ति स्वधावः ।
    वि॒शश्च॒ यस्या॒ अति॑थि॒र्भवा॑सि॒ स य॒ज्ञेन॑ वनवद्देव॒ मर्ता॑न् ॥

    न त्वद् धोता पूर्वो अग्ने यजीयान् न काव्यैः परो अस्ति स्वधावः |
    विशश् च यस्या अतिथिर् भवासि स यज्ञेन वनवद् देव मर्तान् ||

    ná tváddhótā pū́rvo agne yájīyānná kā́vyaiḥ paró asti svadhāvaḥ ǀ
    viśáśca yásyā átithirbhávāsi sá yajñéna vanavaddeva mártān ǁ

    na tvad dhotā pūrvo agne yajīyān na kāvyaiḥ paro asti svadhāvaḥ |
    viśaś ca yasyā atithir bhavāsi sa yajñena vanavad deva martān ||

    न । त्वत् । होता॑ । पूर्वः॑ । अ॒ग्ने॒ । यजी॑यान् । न । काव्यैः॑ । प॒रः । अ॒स्ति॒ । स्व॒धा॒ऽवः॒ ।
    वि॒शः । च॒ । यस्याः॑ । अति॑थिः । भवा॑सि । सः । य॒ज्ञेन॑ । व॒न॒व॒त् । दे॒व॒ । मर्ता॑न् ॥

    न । त्वत् । होता । पूर्वः । अग्ने । यजीयान् । न । काव्यैः । परः । अस्ति । स्वधाऽवः ।
    विशः । च । यस्याः । अतिथिः । भवासि । सः । यज्ञेन । वनवत् । देव । मर्तान् ॥

    ná ǀ tvát ǀ hótā ǀ pū́rvaḥ ǀ agne ǀ yájīyān ǀ ná ǀ kā́vyaiḥ ǀ paráḥ ǀ asti ǀ svadhā-vaḥ ǀ
    viśáḥ ǀ ca ǀ yásyāḥ ǀ átithiḥ ǀ bhávāsi ǀ sáḥ ǀ yajñéna ǀ vanavat ǀ deva ǀ mártān ǁ

    na ǀ tvat ǀ hotā ǀ pūrvaḥ ǀ agne ǀ yajīyān ǀ na ǀ kāvyaiḥ ǀ paraḥ ǀ asti ǀ svadhā-vaḥ ǀ
    viśaḥ ǀ ca ǀ yasyāḥ ǀ atithiḥ ǀ bhavāsi ǀ saḥ ǀ yajñena ǀ vanavat ǀ deva ǀ martān ǁ

    5.3.5 Aṣṭaka 3.8.16.5Anuvāka 5.1.29

  6. Ṛk 6

    व॒यम॑ग्ने वनुयाम॒ त्वोता॑ वसू॒यवो॑ ह॒विषा॒ बुध्य॑मानाः ।
    व॒यं स॑म॒र्ये वि॒दथे॒ष्वह्नां॑ व॒यं रा॒या स॑हसस्पुत्र॒ मर्ता॑न् ॥

    वयम् अग्ने वनुयाम त्वोता वसूयवो हविषा बुध्यमानाः |
    वयं समर्ये विदथेष्व् अह्नां वयं राया सहसस् पुत्र मर्तान् ||

    vayámagne vanuyāma tvótā vasūyávo havíṣā búdhyamānāḥ ǀ
    vayám samaryé vidátheṣváhnām vayám rāyā́ sahasasputra mártān ǁ

    vayam agne vanuyāma tvotā vasūyavo haviṣā budhyamānāḥ |
    vayaṃ samarye vidatheṣv ahnāṃ vayaṃ rāyā sahasas putra martān ||

    व॒यम् । अ॒ग्ने॒ । व॒नु॒या॒म॒ । त्वाऽऊ॑ताः । व॒सु॒ऽयवः॑ । ह॒विषा॑ । बुध्य॑मानाः ।
    व॒यम् । स॒ऽम॒र्ये । वि॒दथे॑षु । अह्ना॑म् । व॒यम् । रा॒या । स॒ह॒सः॒ । पु॒त्र॒ । मर्ता॑न् ॥

    वयम् । अग्ने । वनुयाम । त्वाऽऊताः । वसुऽयवः । हविषा । बुध्यमानाः ।
    वयम् । सऽमर्ये । विदथेषु । अह्नाम् । वयम् । राया । सहसः । पुत्र । मर्तान् ॥

    vayám ǀ agne ǀ vanuyāma ǀ tvā́-ūtāḥ ǀ vasu-yávaḥ ǀ havíṣā ǀ búdhyamānāḥ ǀ
    vayám ǀ sa-maryé ǀ vidátheṣu ǀ áhnām ǀ vayám ǀ rāyā́ ǀ sahasaḥ ǀ putra ǀ mártān ǁ

    vayam ǀ agne ǀ vanuyāma ǀ tvā-ūtāḥ ǀ vasu-yavaḥ ǀ haviṣā ǀ budhyamānāḥ ǀ
    vayam ǀ sa-marye ǀ vidatheṣu ǀ ahnām ǀ vayam ǀ rāyā ǀ sahasaḥ ǀ putra ǀ martān ǁ

    5.3.6 Aṣṭaka 3.8.16.6Anuvāka 5.1.30

  7. Ṛk 7

    यो न॒ आगो॑ अ॒भ्येनो॒ भरा॒त्यधीद॒घम॒घशं॑से दधात ।
    ज॒ही चि॑कित्वो अ॒भिश॑स्तिमे॒तामग्ने॒ यो नो॑ म॒र्चय॑ति द्व॒येन॑ ॥

    यो न आगो अभ्य् एनो भरात्य् अधीद् अघम् अघशंसे दधात |
    जही चिकित्वो अभिशस्तिम् एताम् अग्ने यो नो मर्चयति द्वयेन ||

    yó na ā́go abhyéno bhárātyádhī́daghámagháśaṃse dadhāta ǀ
    jahī́ cikitvo abhíśastimetā́mágne yó no marcáyati dvayéna ǁ

    yo na āgo abhy eno bharāty adhīd agham aghaśaṃse dadhāta |
    jahī cikitvo abhiśastim etām agne yo no marcayati dvayena ||

    यः । नः॒ । आगः॑ । अ॒भि । एनः॑ । भरा॑ति । अधि॑ । इत् । अ॒घम् । अ॒घऽशं॑से । द॒धा॒त॒ ।
    ज॒हि । चि॒कि॒त्वः॒ । अ॒भिऽश॑स्तिम् । ए॒ताम् । अ॒ग्ने॒ । यः । नः॒ । म॒र्चय॑ति । द्व॒येन॑ ॥

    यः । नः । आगः । अभि । एनः । भराति । अधि । इत् । अघम् । अघऽशंसे । दधात ।
    जहि । चिकित्वः । अभिऽशस्तिम् । एताम् । अग्ने । यः । नः । मर्चयति । द्वयेन ॥

    yáḥ ǀ naḥ ǀ ā́gaḥ ǀ abhí ǀ énaḥ ǀ bhárāti ǀ ádhi ǀ ít ǀ aghám ǀ aghá-śaṃse ǀ dadhāta ǀ
    jahí ǀ cikitvaḥ ǀ abhí-śastim ǀ etā́m ǀ agne ǀ yáḥ ǀ naḥ ǀ marcáyati ǀ dvayéna ǁ

    yaḥ ǀ naḥ ǀ āgaḥ ǀ abhi ǀ enaḥ ǀ bharāti ǀ adhi ǀ it ǀ agham ǀ agha-śaṃse ǀ dadhāta ǀ
    jahi ǀ cikitvaḥ ǀ abhi-śastim ǀ etām ǀ agne ǀ yaḥ ǀ naḥ ǀ marcayati ǀ dvayena ǁ

    5.3.7 Aṣṭaka 3.8.17.1Anuvāka 5.1.31

  8. Ṛk 8

    त्वाम॒स्या व्युषि॑ देव॒ पूर्वे॑ दू॒तं कृ॑ण्वा॒ना अ॑यजंत ह॒व्यैः ।
    सं॒स्थे यद॑ग्न॒ ईय॑से रयी॒णां दे॒वो मर्तै॒र्वसु॑भिरि॒ध्यमा॑नः ॥

    त्वाम् अस्या व्युषि देव पूर्वे दूतं कृण्वाना अयजन्त हव्यैः |
    संस्थे यद् अग्न ईयसे रयीणां देवो मर्तैर् वसुभिर् इध्यमानः ||

    tvā́masyā́ vyúṣi deva pū́rve dūtám kṛṇvānā́ ayajanta havyáiḥ ǀ
    saṃsthé yádagna ī́yase rayīṇā́m devó mártairvásubhiridhyámānaḥ ǁ

    tvām asyā vyuṣi deva pūrve dūtaṃ kṛṇvānā ayajanta havyaiḥ |
    saṃsthe yad agna īyase rayīṇāṃ devo martair vasubhir idhyamānaḥ ||

    त्वाम् । अ॒स्याः । वि॒ऽउषि॑ । दे॒व॒ । पूर्वे॑ । दू॒तम् । कृ॒ण्वा॒नाः । अ॒य॒ज॒न्त॒ । ह॒व्यैः ।
    स॒म्ऽस्थे । यत् । अ॒ग्ने॒ । ईय॑से । र॒यी॒णाम् । दे॒वः । मर्तैः॑ । वसु॑ऽभिः । इ॒ध्यमा॑नः ॥

    त्वाम् । अस्याः । विऽउषि । देव । पूर्वे । दूतम् । कृण्वानाः । अयजन्त । हव्यैः ।
    सम्ऽस्थे । यत् । अग्ने । ईयसे । रयीणाम् । देवः । मर्तैः । वसुऽभिः । इध्यमानः ॥

    tvā́m ǀ asyā́ḥ ǀ vi-úṣi ǀ deva ǀ pū́rve ǀ dūtám ǀ kṛṇvānā́ḥ ǀ ayajanta ǀ havyáiḥ ǀ
    sam-sthé ǀ yát ǀ agne ǀ ī́yase ǀ rayīṇā́m ǀ deváḥ ǀ mártaiḥ ǀ vásu-bhiḥ ǀ idhyámānaḥ ǁ

    tvām ǀ asyāḥ ǀ vi-uṣi ǀ deva ǀ pūrve ǀ dūtam ǀ kṛṇvānāḥ ǀ ayajanta ǀ havyaiḥ ǀ
    sam-sthe ǀ yat ǀ agne ǀ īyase ǀ rayīṇām ǀ devaḥ ǀ martaiḥ ǀ vasu-bhiḥ ǀ idhyamānaḥ ǁ

    5.3.8 Aṣṭaka 3.8.17.2Anuvāka 5.1.32

  9. Ṛk 9

    अव॑ स्पृधि पि॒तरं॒ योधि॑ वि॒द्वान्पु॒त्रो यस्ते॑ सहसः सून ऊ॒हे ।
    क॒दा चि॑कित्वो अ॒भि च॑क्षसे॒ नोऽग्ने॑ क॒दाँ ऋ॑त॒चिद्या॑तयासे ॥

    अव स्पृधि पितरं योधि विद्वान् पुत्रो यस् ते सहसः सून ऊहे |
    कदा चिकित्वो अभि चक्षसे नो ऽग्ने कदां ऋतचिद् यातयासे ||

    áva spṛdhi pitáram yódhi vidvā́nputró yáste sahasaḥ sūna ūhé ǀ
    kadā́ cikitvo abhí cakṣase nó’gne kadā́m̐ ṛtacídyātayāse ǁ

    ava spṛdhi pitaraṃ yodhi vidvān putro yas te sahasaḥ sūna ūhe |
    kadā cikitvo abhi cakṣase no 'gne kadāṃ ṛtacid yātayāse ||

    अव॑ । स्पृ॒धि॒ । पि॒तर॑म् । योधि॑ । वि॒द्वान् । पु॒त्रः । यः । ते॒ । स॒ह॒सः॒ । सू॒नो॒ इति॑ । ऊ॒हे ।
    क॒दा । चि॒कि॒त्वः॒ । अ॒भि । च॒क्ष॒से॒ । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । क॒दा । ऋ॒त॒ऽचित् । या॒त॒या॒से॒ ॥

    अव । स्पृधि । पितरम् । योधि । विद्वान् । पुत्रः । यः । ते । सहसः । सूनो इति । ऊहे ।
    कदा । चिकित्वः । अभि । चक्षसे । नः । अग्ने । कदा । ऋतऽचित् । यातयासे ॥

    áva ǀ spṛdhi ǀ pitáram ǀ yódhi ǀ vidvā́n ǀ putráḥ ǀ yáḥ ǀ te ǀ sahasaḥ ǀ sūno íti ǀ ūhé ǀ
    kadā́ ǀ cikitvaḥ ǀ abhí ǀ cakṣase ǀ naḥ ǀ agne ǀ kadā́ ǀ ṛta-cít ǀ yātayāse ǁ

    ava ǀ spṛdhi ǀ pitaram ǀ yodhi ǀ vidvān ǀ putraḥ ǀ yaḥ ǀ te ǀ sahasaḥ ǀ sūno iti ǀ ūhe ǀ
    kadā ǀ cikitvaḥ ǀ abhi ǀ cakṣase ǀ naḥ ǀ agne ǀ kadā ǀ ṛta-cit ǀ yātayāse ǁ

    5.3.9 Aṣṭaka 3.8.17.3Anuvāka 5.1.33

  10. Ṛk 10

    भूरि॒ नाम॒ वंद॑मानो दधाति पि॒ता व॑सो॒ यदि॒ तज्जो॒षया॑से ।
    कु॒विद्दे॒वस्य॒ सह॑सा चका॒नः सु॒म्नम॒ग्निर्व॑नते वावृधा॒नः ॥

    भूरि नाम वन्दमानो दधाति पिता वसो यदि तज् जोषयासे |
    कुविद् देवस्य सहसा चकानः सुम्नम् अग्निर् वनते वावृधानः ||

    bhū́ri nā́ma vándamāno dadhāti pitā́ vaso yádi tájjoṣáyāse ǀ
    kuvíddevásya sáhasā cakānáḥ sumnámagnírvanate vāvṛdhānáḥ ǁ

    bhūri nāma vandamāno dadhāti pitā vaso yadi taj joṣayāse |
    kuvid devasya sahasā cakānaḥ sumnam agnir vanate vāvṛdhānaḥ ||

    भूरि॑ । नाम॑ । वन्द॑मानः । द॒धा॒ति॒ । पि॒ता । व॒सो॒ इति॑ । यदि॑ । तत् । जो॒षया॑से ।
    कु॒वित् । दे॒वस्य॑ । सह॑सा । च॒का॒नः । सु॒म्नम् । अ॒ग्निः । व॒न॒ते॒ । व॒वृ॒धा॒नः ॥

    भूरि । नाम । वन्दमानः । दधाति । पिता । वसो इति । यदि । तत् । जोषयासे ।
    कुवित् । देवस्य । सहसा । चकानः । सुम्नम् । अग्निः । वनते । ववृधानः ॥

    bhū́ri ǀ nā́ma ǀ vándamānaḥ ǀ dadhāti ǀ pitā́ ǀ vaso íti ǀ yádi ǀ tát ǀ joṣáyāse ǀ
    kuvít ǀ devásya ǀ sáhasā ǀ cakānáḥ ǀ sumnám ǀ agníḥ ǀ vanate ǀ vavṛdhānáḥ ǁ

    bhūri ǀ nāma ǀ vandamānaḥ ǀ dadhāti ǀ pitā ǀ vaso iti ǀ yadi ǀ tat ǀ joṣayāse ǀ
    kuvit ǀ devasya ǀ sahasā ǀ cakānaḥ ǀ sumnam ǀ agniḥ ǀ vanate ǀ vavṛdhānaḥ ǁ

    5.3.10 Aṣṭaka 3.8.17.4Anuvāka 5.1.34

  11. Ṛk 11

    त्वमं॒ग ज॑रि॒तारं॑ यविष्ठ॒ विश्वा॑न्यग्ने दुरि॒ताति॑ पर्षि ।
    स्ते॒ना अ॑दृश्रन्रि॒पवो॒ जना॒सोऽज्ञा॑तकेता वृजि॒ना अ॑भूवन् ॥

    त्वम् अङ्ग जरितारं यविष्ठ विश्वान्य् अग्ने दुरिताति पर्षि |
    स्तेना अदृश्रन् रिपवो जनासो ऽज्ञातकेता वृजिना अभूवन् ||

    tvámaṅgá jaritā́ram yaviṣṭha víśvānyagne duritā́ti parṣi ǀ
    stenā́ adṛśranripávo jánāsó’jñātaketā vṛjinā́ abhūvan ǁ

    tvam aṅga jaritāraṃ yaviṣṭha viśvāny agne duritāti parṣi |
    stenā adṛśran ripavo janāso 'jñātaketā vṛjinā abhūvan ||

    त्वम् । अ॒ङ्ग । ज॒रि॒तार॑म् । य॒वि॒ष्ठ॒ । विश्वा॑नि । अ॒ग्ने॒ । दुः॒ऽइ॒ता । अति॑ । प॒र्षि॒ ।
    स्ते॒नाः । अ॒दृ॒श्र॒न् । रि॒पवः॑ । जना॑सः । अज्ञा॑तऽकेताः । वृ॒जि॒नाः । अ॒भू॒व॒न् ॥

    त्वम् । अङ्ग । जरितारम् । यविष्ठ । विश्वानि । अग्ने । दुःऽइता । अति । पर्षि ।
    स्तेनाः । अदृश्रन् । रिपवः । जनासः । अज्ञातऽकेताः । वृजिनाः । अभूवन् ॥

    tvám ǀ aṅgá ǀ jaritā́ram ǀ yaviṣṭha ǀ víśvāni ǀ agne ǀ duḥ-itā́ ǀ áti ǀ parṣi ǀ
    stenā́ḥ ǀ adṛśran ǀ ripávaḥ ǀ jánāsaḥ ǀ ájñāta-ketāḥ ǀ vṛjinā́ḥ ǀ abhūvan ǁ

    tvam ǀ aṅga ǀ jaritāram ǀ yaviṣṭha ǀ viśvāni ǀ agne ǀ duḥ-itā ǀ ati ǀ parṣi ǀ
    stenāḥ ǀ adṛśran ǀ ripavaḥ ǀ janāsaḥ ǀ ajñāta-ketāḥ ǀ vṛjināḥ ǀ abhūvan ǁ

    5.3.11 Aṣṭaka 3.8.17.5Anuvāka 5.1.35

  12. Ṛk 12

    इ॒मे यामा॑सस्त्व॒द्रिग॑भूव॒न्वस॑वे वा॒ तदिदागो॑ अवाचि ।
    नाहा॒यम॒ग्निर॒भिश॑स्तये नो॒ न रीष॑ते वावृधा॒नः परा॑ दात् ॥

    इमे यामासस् त्वद्रिग् अभूवन् वसवे वा तद् इद् आगो अवाचि |
    नाहायम् अग्निर् अभिशस्तये नो न रीषते वावृधानः परा दात् ||

    imé yā́māsastvadrígabhūvanvásave vā tádídā́go avāci ǀ
    nā́hāyámagnírabhíśastaye no ná rī́ṣate vāvṛdhānáḥ párā dāt ǁ

    ime yāmāsas tvadrig abhūvan vasave vā tad id āgo avāci |
    nāhāyam agnir abhiśastaye no na rīṣate vāvṛdhānaḥ parā dāt ||

    इ॒मे । यामा॑सः । त्व॒द्रिक् । अ॒भू॒व॒न् । वस॑वे । वा॒ । तत् । इत् । आगः॑ । अ॒वा॒चि॒ ।
    न । अह॑ । अ॒यम् । अ॒ग्निः । अ॒भिऽश॑स्तये । नः॒ । न । रिष॑ते । व॒वृ॒धा॒नः । परा॑ । दा॒त् ॥

    इमे । यामासः । त्वद्रिक् । अभूवन् । वसवे । वा । तत् । इत् । आगः । अवाचि ।
    न । अह । अयम् । अग्निः । अभिऽशस्तये । नः । न । रिषते । ववृधानः । परा । दात् ॥

    imé ǀ yā́māsaḥ ǀ tvadrík ǀ abhūvan ǀ vásave ǀ vā ǀ tát ǀ ít ǀ ā́gaḥ ǀ avāci ǀ
    ná ǀ áha ǀ ayám ǀ agníḥ ǀ abhí-śastaye ǀ naḥ ǀ ná ǀ ríṣate ǀ vavṛdhānáḥ ǀ párā ǀ dāt ǁ

    ime ǀ yāmāsaḥ ǀ tvadrik ǀ abhūvan ǀ vasave ǀ vā ǀ tat ǀ it ǀ āgaḥ ǀ avāci ǀ
    na ǀ aha ǀ ayam ǀ agniḥ ǀ abhi-śastaye ǀ naḥ ǀ na ǀ riṣate ǀ vavṛdhānaḥ ǀ parā ǀ dāt ǁ

    5.3.12 Aṣṭaka 3.8.17.6Anuvāka 5.1.36

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 5.3 · Agni

Interpretations

Sri Aurobindo

Ṛk 1

Thou art Varuna, O Fire, when thou art born, thou becomes Mitra when thou blazest high; in thee are all the gods, O son of force, thou art Indra for the mortal giver. (258)

Ṛk 2

O holder of the self-law, thou becomest Aryaman when thou bearest the secret name of the Virgins; they reveal thee with the Rays as Mitra firmly founded when thou makest of one mind the Lord of the house and the Spouse. (258)

Ṛk 3

For the glory of thee, O Rudra, the life-powers make bright thy birth into a richly manifold beauty. When that highest step3 of Vishnu is founded within, thou guardest by it the secret name of the Ray-Cows. (258)

Ṛk 4

By the glory of thee who hast the true seeing,Ogodhead, the gods hold a multiple completeness and taste4 immortality; men take up their session with Fire, the priest of the call, aspiring, making a gift of the self-expression of the human being. (259)

Ṛk 5

There is none who precedes thee as priest of the call, O Fire, none mightier for sacrifice, there is none supreme over thee in the seer-wisdoms, O master of the self-law, and of whatsoever man thou becomest the guest, he conquers by sacrifice, O godhead, those who are mortals.(259)

Ṛk 6

May we who seek the Riches win them by the offering, we guarded by thee and awakened, O Fire,—we in the clash of the battle, in our discoveries of knowledge through days, we by the Treasure overcome mortal men, O son of force. (259)

Ṛk 7

He who brings sin and transgression upon us, on him who gives expression to evil, on himself may there be put that evil; O thou who art conscious, slay this hostile assault, O Fire, even him who oppresses us with the duality.5 (259)

Ṛk 8

Thee in the dawning of this night, O godhead, the ancients made their messenger and gave sacrifice with their oblations; for thou art the godhead kindled by mortals who have the light6 and thou travellest to the House of the Treasures. (260)

Ṛk 9

Rescue thy father, in thy knowledge keep him safe, thy father who becomes thy son and bears thee, O son of force. O conscious knower, when wilt thou look upon us ? When with thy Truth-Consciousness wilt thou set us to our journey? (260)

Ṛk 10

The father adores and establishes the mighty name because thou, O shining one, bringest him to accept and take pleasure in it; once and again, the Fire increases and desiring the bliss of the godhead he conquers it by force. (260)

Ṛk 11

O youthful god, thou, indeed, carriest safe thy adorer beyond all stumblings, O Fire; for the hostile beings are seen, the thieves, even they who know not the light of intuitive knowledge and turn to crookedness. (260)

Ṛk 12

These journeys have turned towards thee, that evil in us has been declared to the Shining One, O this Fire as he grows will not deliver us to the assailant and the hurter. (260)