Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Iṣa Ātreya

Chandas छन्दस्

Anuṣṭubh, Paṅkti

1. Ṛk 1

   सखा॑यः॒ सं वः॑ स॒म्यंच॒मिषं॒ स्तोमं॑ चा॒ग्नये॑ ।
   वर्षि॑ष्ठाय क्षिती॒नामू॒र्जो नप्त्रे॒ सह॑स्वते ॥

   सखायः सं वः सम्यञ्चम् इषं स्तोमं चाग्नये |
   वर्षिष्ठाय क्षितीनाम् ऊर्जो नप्त्रे सहस्वते ||

   sákhāyaḥ sám vaḥ samyáñcamíṣam stómam cāgnáye ǀ
   várṣiṣṭhāya kṣitīnā́mūrjó náptre sáhasvate ǁ

   sakhāyaḥ saṃ vaḥ samyañcam iṣaṃ stomaṃ cāgnaye |
   varṣiṣṭhāya kṣitīnām ūrjo naptre sahasvate ||

   सखा॑यः । सम् । वः॒ । स॒म्यञ्च॑म् । इष॑म् । स्तोम॑म् । च॒ । अ॒ग्नये॑ ।
   वर्षि॑ष्ठाय । क्षि॒ती॒नाम् । ऊ॒र्जः । नप्त्रे॑ । सह॑स्वते ॥

   सखायः । सम् । वः । सम्यञ्चम् । इषम् । स्तोमम् । च । अग्नये ।
   वर्षिष्ठाय । क्षितीनाम् । ऊर्जः । नप्त्रे । सहस्वते ॥

   sákhāyaḥ ǀ sám ǀ vaḥ ǀ samyáñcam ǀ íṣam ǀ stómam ǀ ca ǀ agnáye ǀ
   várṣiṣṭhāya ǀ kṣitīnā́m ǀ ūrjáḥ ǀ náptre ǀ sáhasvate ǁ

   sakhāyaḥ ǀ sam ǀ vaḥ ǀ samyañcam ǀ iṣam ǀ stomam ǀ ca ǀ agnaye ǀ
   varṣiṣṭhāya ǀ kṣitīnām ǀ ūrjaḥ ǀ naptre ǀ sahasvate ǁ

   5.7.1 Aṣṭaka 3.8.24.1Anuvāka 5.1.69Interpretations

2. Ṛk 2

   कुत्रा॑ चि॒द्यस्य॒ समृ॑तौ र॒ण्वा नरो॑ नृ॒षद॑ने ।
   अर्हं॑तश्चि॒द्यमिं॑ध॒ते सं॑ज॒नयं॑ति जं॒तवः॑ ॥

   कुत्रा चिद् यस्य समृतौ रण्वा नरो नृषदने |
   अर्हन्तश् चिद् यम् इन्धते संजनयन्ति जन्तवः ||

   kútrā cidyásya sámṛtau raṇvā́ náro nṛṣádane ǀ
   árhantaścidyámindhaté saṃjanáyanti jantávaḥ ǁ

   kutrā cid yasya samṛtau raṇvā naro nṛṣadane |
   arhantaś cid yam indhate saṃjanayanti jantavaḥ ||

   कुत्र॑ । चि॒त् । यस्य॑ । सम्ऽऋ॑तौ । र॒ण्वाः । नरः॑ । नृ॒ऽसद॑ने ।
   अर्ह॑न्तः । चि॒त् । यम् । इ॒न्ध॒ते । स॒म्ऽज॒नय॑न्ति । ज॒न्तवः॑ ॥

   कुत्र । चित् । यस्य । सम्ऽऋतौ । रण्वाः । नरः । नृऽसदने ।
   अर्हन्तः । चित् । यम् । इन्धते । सम्ऽजनयन्ति । जन्तवः ॥

   kútra ǀ cit ǀ yásya ǀ sám-ṛtau ǀ raṇvā́ḥ ǀ náraḥ ǀ nṛ-sádane ǀ
   árhantaḥ ǀ cit ǀ yám ǀ indhaté ǀ sam-janáyanti ǀ jantávaḥ ǁ

   kutra ǀ cit ǀ yasya ǀ sam-ṛtau ǀ raṇvāḥ ǀ naraḥ ǀ nṛ-sadane ǀ
   arhantaḥ ǀ cit ǀ yam ǀ indhate ǀ sam-janayanti ǀ jantavaḥ ǁ

   5.7.2 Aṣṭaka 3.8.24.2Anuvāka 5.1.70Interpretations

3. Ṛk 3

   सं यदि॒षो वना॑महे॒ सं ह॒व्या मानु॑षाणां ।
   उ॒त द्यु॒म्नस्य॒ शव॑स ऋ॒तस्य॑ र॒श्मिमा द॑दे ॥

   सं यद् इषो वनामहे सं हव्या मानुषाणाम् |
   उत द्युम्नस्य शवस ऋतस्य रश्मिम् आ ददे ||

   sám yádiṣó vánāmahe sám havyā́ mā́nuṣāṇām ǀ
   utá dyumnásya śávasa ṛtásya raśmímā́ dade ǁ

   saṃ yad iṣo vanāmahe saṃ havyā mānuṣāṇām |
   uta dyumnasya śavasa ṛtasya raśmim ā dade ||

   सम् । यत् । इ॒षः । वना॑महे । सम् । ह॒व्या । मानु॑षाणाम् ।
   उ॒त । द्यु॒म्नस्य॑ । शव॑सा । ऋ॒तस्य॑ । र॒श्मिम् । आ । द॒दे॒ ॥

   सम् । यत् । इषः । वनामहे । सम् । हव्या । मानुषाणाम् ।
   उत । द्युम्नस्य । शवसा । ऋतस्य । रश्मिम् । आ । ददे ॥

   sám ǀ yát ǀ iṣáḥ ǀ vánāmahe ǀ sám ǀ havyā́ ǀ mā́nuṣāṇām ǀ
   utá ǀ dyumnásya ǀ śávasā ǀ ṛtásya ǀ raśmím ǀ ā́ ǀ dade ǁ

   sam ǀ yat ǀ iṣaḥ ǀ vanāmahe ǀ sam ǀ havyā ǀ mānuṣāṇām ǀ
   uta ǀ dyumnasya ǀ śavasā ǀ ṛtasya ǀ raśmim ǀ ā ǀ dade ǁ

   5.7.3 Aṣṭaka 3.8.24.3Anuvāka 5.1.71Interpretations

4. Ṛk 4

   स स्मा॑ कृणोति के॒तुमा नक्तं॑ चिद्दू॒र आ स॒ते ।
   पा॒व॒को यद्वन॒स्पती॒न्प्र स्मा॑ मि॒नात्य॒जरः॑ ॥

   स स्मा कृणोति केतुम् आ नक्तं चिद् दूर आ सते |
   पावको यद् वनस्पतीन् प्र स्मा मिनात्य् अजरः ||

   sá smā kṛṇoti ketúmā́ náktam ciddūrá ā́ saté ǀ
   pāvakó yádvánaspátīnprá smā minā́tyajáraḥ ǁ

   sa smā kṛṇoti ketum ā naktaṃ cid dūra ā sate |
   pāvako yad vanaspatīn pra smā mināty ajaraḥ ||

   सः । स्म॒ । कृ॒णो॒ति॒ । के॒तुम् । आ । नक्त॑म् । चि॒त् । दू॒रे । आ । स॒ते ।
   पा॒व॒कः । यत् । वन॒स्पती॑न् । प्र । स्म॒ । मि॒नाति॑ । अ॒जरः॑ ॥

   सः । स्म । कृणोति । केतुम् । आ । नक्तम् । चित् । दूरे । आ । सते ।
   पावकः । यत् । वनस्पतीन् । प्र । स्म । मिनाति । अजरः ॥

   sáḥ ǀ sma ǀ kṛṇoti ǀ ketúm ǀ ā́ ǀ náktam ǀ cit ǀ dūré ǀ ā́ ǀ saté ǀ
   pāvakáḥ ǀ yát ǀ vánaspátīn ǀ prá ǀ sma ǀ minā́ti ǀ ajáraḥ ǁ

   saḥ ǀ sma ǀ kṛṇoti ǀ ketum ǀ ā ǀ naktam ǀ cit ǀ dūre ǀ ā ǀ sate ǀ
   pāvakaḥ ǀ yat ǀ vanaspatīn ǀ pra ǀ sma ǀ mināti ǀ ajaraḥ ǁ

   5.7.4 Aṣṭaka 3.8.24.4Anuvāka 5.1.72Interpretations

5. Ṛk 5

   अव॑ स्म॒ यस्य॒ वेष॑णे॒ स्वेदं॑ प॒थिषु॒ जुह्व॑ति ।
   अ॒भीमह॒ स्वजे॑न्यं॒ भूमा॑ पृ॒ष्ठेव॑ रुरुहुः ॥

   अव स्म यस्य वेषणे स्वेदम् पथिषु जुह्वति |
   अभीम् अह स्वजेन्यम् भूमा पृष्ठेव रुरुहुः ||

   áva sma yásya véṣaṇe svédam pathíṣu júhvati ǀ
   abhī́máha svájenyam bhū́mā pṛṣṭhéva ruruhuḥ ǁ

   ava sma yasya veṣaṇe svedam pathiṣu juhvati |
   abhīm aha svajenyam bhūmā pṛṣṭheva ruruhuḥ ||

   अव॑ । स्म॒ । यस्य॑ । वेष॑णे । स्वेद॑म् । प॒थिषु॑ । जुह्व॑ति ।
   अ॒भि । ई॒म् । अह॑ । स्वऽजे॑न्यम् । भूम॑ । पृ॒ष्ठाऽइ॑व । रु॒रु॒हुः॒ ॥

   अव । स्म । यस्य । वेषणे । स्वेदम् । पथिषु । जुह्वति ।
   अभि । ईम् । अह । स्वऽजेन्यम् । भूम । पृष्ठाऽइव । रुरुहुः ॥

   áva ǀ sma ǀ yásya ǀ véṣaṇe ǀ svédam ǀ pathíṣu ǀ júhvati ǀ
   abhí ǀ īm ǀ áha ǀ svá-jenyam ǀ bhū́ma ǀ pṛṣṭhā́-iva ǀ ruruhuḥ ǁ

   ava ǀ sma ǀ yasya ǀ veṣaṇe ǀ svedam ǀ pathiṣu ǀ juhvati ǀ
   abhi ǀ īm ǀ aha ǀ sva-jenyam ǀ bhūma ǀ pṛṣṭhā-iva ǀ ruruhuḥ ǁ

   5.7.5 Aṣṭaka 3.8.24.5Anuvāka 5.1.73Interpretations

6. Ṛk 6

   यं मर्त्यः॑ पुरु॒स्पृहं॑ वि॒दद्विश्व॑स्य॒ धाय॑से ।
   प्र स्वाद॑नं पितू॒नामस्त॑तातिं चिदा॒यवे॑ ॥

   यम् मर्त्यः पुरुस्पृहं विदद् विश्वस्य धायसे |
   प्र स्वादनम् पितूनाम् अस्ततातिं चिद् आयवे ||

   yám mártyaḥ puruspṛ́ham vidádvíśvasya dhā́yase ǀ
   prá svā́danam pitūnā́mástatātim cidāyáve ǁ

   yam martyaḥ puruspṛhaṃ vidad viśvasya dhāyase |
   pra svādanam pitūnām astatātiṃ cid āyave ||

   यम् । मर्त्यः॑ । पु॒रु॒ऽस्पृह॑म् । वि॒दत् । विश्व॑स्य । धाय॑से ।
   प्र । स्वाद॑नम् । पि॒तू॒नाम् । अस्त॑ऽतातिम् । चि॒त् । आ॒यवे॑ ॥

   यम् । मर्त्यः । पुरुऽस्पृहम् । विदत् । विश्वस्य । धायसे ।
   प्र । स्वादनम् । पितूनाम् । अस्तऽतातिम् । चित् । आयवे ॥

   yám ǀ mártyaḥ ǀ puru-spṛ́ham ǀ vidát ǀ víśvasya ǀ dhā́yase ǀ
   prá ǀ svā́danam ǀ pitūnā́m ǀ ásta-tātim ǀ cit ǀ āyáve ǁ

   yam ǀ martyaḥ ǀ puru-spṛham ǀ vidat ǀ viśvasya ǀ dhāyase ǀ
   pra ǀ svādanam ǀ pitūnām ǀ asta-tātim ǀ cit ǀ āyave ǁ

   5.7.6 Aṣṭaka 3.8.25.1Anuvāka 5.1.74Interpretations

7. Ṛk 7

   स हि ष्मा॒ धन्वाक्षि॑तं॒ दाता॒ न दात्या प॒शुः ।
   हिरि॑श्मश्रुः॒ शुचि॑दन्नृ॒भुरनि॑भृष्टतविषिः ॥

   स हि ष्मा धन्वाक्षितं दाता न दात्य् आ पशुः |
   हिरिश्मश्रुः शुचिदन्न् ऋभुर् अनिभृष्टतविषिः ||

   sá hí ṣmā dhánvā́kṣitam dā́tā ná dā́tyā́ paśúḥ ǀ
   híriśmaśruḥ śúcidannṛbhúránibhṛṣṭataviṣiḥ ǁ

   sa hi ṣmā dhanvākṣitaṃ dātā na dāty ā paśuḥ |
   hiriśmaśruḥ śucidann ṛbhur anibhṛṣṭataviṣiḥ ||

   सः । हि । स्म॒ । धन्व॑ । आऽक्षि॑तम् । दाता॑ । न । दाति॑ । आ । प॒शुः ।
   हिरि॑ऽश्मश्रुः । शुचि॑ऽदन् । ऋ॒भुः । अनि॑भृष्टऽतविषिः ॥

   सः । हि । स्म । धन्व । आऽक्षितम् । दाता । न । दाति । आ । पशुः ।
   हिरिऽश्मश्रुः । शुचिऽदन् । ऋभुः । अनिभृष्टऽतविषिः ॥

   sáḥ ǀ hí ǀ sma ǀ dhánva ǀ ā́-kṣitam ǀ dā́tā ǀ ná ǀ dā́ti ǀ ā́ ǀ paśúḥ ǀ
   híri-śmaśruḥ ǀ śúci-dan ǀ ṛbhúḥ ǀ ánibhṛṣṭa-taviṣiḥ ǁ

   saḥ ǀ hi ǀ sma ǀ dhanva ǀ ā-kṣitam ǀ dātā ǀ na ǀ dāti ǀ ā ǀ paśuḥ ǀ
   hiri-śmaśruḥ ǀ śuci-dan ǀ ṛbhuḥ ǀ anibhṛṣṭa-taviṣiḥ ǁ

   5.7.7 Aṣṭaka 3.8.25.2Anuvāka 5.1.75Interpretations

8. Ṛk 8

   शुचिः॑ ष्म॒ यस्मा॑ अत्रि॒वत्प्र स्वधि॑तीव॒ रीय॑ते ।
   सु॒षूर॑सूत मा॒ता क्रा॒णा यदा॑न॒शे भगं॑ ॥

   शुचिः ष्म यस्मा अत्रिवत् प्र स्वधितीव रीयते |
   सुषूर् असूत माता क्राणा यद् आनशे भगम् ||

   śúciḥ ṣma yásmā atrivátprá svádhitīva rī́yate ǀ
   suṣū́rasūta mātā́ krāṇā́ yádānaśé bhágam ǁ

   śuciḥ ṣma yasmā atrivat pra svadhitīva rīyate |
   suṣūr asūta mātā krāṇā yad ānaśe bhagam ||

   शुचिः॑ । स्म॒ । यस्मै॑ । अ॒त्रि॒ऽवत् । प्र । स्वधि॑तिःऽइव । रीय॑ते ।
   सु॒ऽसूः । अ॒सू॒त॒ । मा॒ता । क्रा॒णा । यत् । आ॒न॒शे । भग॑म् ॥

   शुचिः । स्म । यस्मै । अत्रिऽवत् । प्र । स्वधितिःऽइव । रीयते ।
   सुऽसूः । असूत । माता । क्राणा । यत् । आनशे । भगम् ॥

   śúciḥ ǀ sma ǀ yásmai ǀ atri-vát ǀ prá ǀ svádhitiḥ-iva ǀ rī́yate ǀ
   su-sū́ḥ ǀ asūta ǀ mātā́ ǀ krāṇā́ ǀ yát ǀ ānaśé ǀ bhágam ǁ

   śuciḥ ǀ sma ǀ yasmai ǀ atri-vat ǀ pra ǀ svadhitiḥ-iva ǀ rīyate ǀ
   su-sūḥ ǀ asūta ǀ mātā ǀ krāṇā ǀ yat ǀ ānaśe ǀ bhagam ǁ

   5.7.8 Aṣṭaka 3.8.25.3Anuvāka 5.1.76Interpretations

9. Ṛk 9

   आ यस्ते॑ सर्पिरासु॒तेऽग्ने॒ शमस्ति॒ धाय॑से ।
   ऐषु॑ द्यु॒म्नमु॒त श्रव॒ आ चि॒त्तं मर्त्ये॑षु धाः ॥

   आ यस् ते सर्पिरासुते ऽग्ने शम् अस्ति धायसे |
   ऐषु द्युम्नम् उत श्रव आ चित्तम् मर्त्येषु धाः ||

   ā́ yáste sarpirāsuté’gne śámásti dhā́yase ǀ
   áiṣu dyumnámutá śráva ā́ cittám mártyeṣu dhāḥ ǁ

   ā yas te sarpirāsute 'gne śam asti dhāyase |
   aiṣu dyumnam uta śrava ā cittam martyeṣu dhāḥ ||

   आ । यः । ते॒ । स॒र्पिः॒ऽआ॒सु॒ते॒ । अग्ने॑ । शम् । अस्ति॑ । धाय॑से ।
   आ । ए॒षु॒ । द्यु॒म्नम् । उ॒त । श्रवः॑ । आ । चि॒त्तम् । मर्त्ये॑षु । धाः॒ ॥

   आ । यः । ते । सर्पिःऽआसुते । अग्ने । शम् । अस्ति । धायसे ।
   आ । एषु । द्युम्नम् । उत । श्रवः । आ । चित्तम् । मर्त्येषु । धाः ॥

   ā́ ǀ yáḥ ǀ te ǀ sarpiḥ-āsute ǀ ágne ǀ śám ǀ ásti ǀ dhā́yase ǀ
   ā́ ǀ eṣu ǀ dyumnám ǀ utá ǀ śrávaḥ ǀ ā́ ǀ cittám ǀ mártyeṣu ǀ dhāḥ ǁ

   ā ǀ yaḥ ǀ te ǀ sarpiḥ-āsute ǀ agne ǀ śam ǀ asti ǀ dhāyase ǀ
   ā ǀ eṣu ǀ dyumnam ǀ uta ǀ śravaḥ ǀ ā ǀ cittam ǀ martyeṣu ǀ dhāḥ ǁ

   5.7.9 Aṣṭaka 3.8.25.4Anuvāka 5.1.77Interpretations

10. Ṛk 10

    इति॑ चिन्म॒न्युम॒ध्रिज॒स्त्वादा॑त॒मा प॒शुं द॑दे ।
    आद॑ग्ने॒ अपृ॑ण॒तोऽत्रिः॑ सासह्या॒द्दस्यू॑नि॒षः सा॑सह्या॒न्नॄन् ॥

    इति चिन् मन्युम् अध्रिजस् त्वादातम् आ पशुं ददे |
    आद् अग्ने अपृणतो ऽत्रिः सासह्याद् दस्यून् इषः सासह्यान् नॄन् ||

    íti cinmanyúmadhríjastvā́dātamā́ paśúm dade ǀ
    ā́dagne ápṛṇató’triḥ sāsahyāddásyūniṣáḥ sāsahyānnṝ́n ǁ

    iti cin manyum adhrijas tvādātam ā paśuṃ dade |
    ād agne apṛṇato 'triḥ sāsahyād dasyūn iṣaḥ sāsahyān nṝn ||

    इति॑ । चि॒त् । म॒न्युम् । अ॒ध्रिजः॑ । त्वाऽदा॑तम् । आ । प॒शुम् । द॒दे॒ ।
    आत् । अ॒ग्ने॒ । अपृ॑णतः । अत्रिः॑ । स॒स॒ह्या॒त् । दस्यू॑न् । इ॒षः । स॒स॒ह्या॒त् । नॄन् ॥

    इति । चित् । मन्युम् । अध्रिजः । त्वाऽदातम् । आ । पशुम् । ददे ।
    आत् । अग्ने । अपृणतः । अत्रिः । ससह्यात् । दस्यून् । इषः । ससह्यात् । नॄन् ॥

    íti ǀ cit ǀ manyúm ǀ adhríjaḥ ǀ tvā́-dātam ǀ ā́ ǀ paśúm ǀ dade ǀ
    ā́t ǀ agne ǀ ápṛṇataḥ ǀ átriḥ ǀ sasahyāt ǀ dásyūn ǀ iṣáḥ ǀ sasahyāt ǀ nṝ́n ǁ

    iti ǀ cit ǀ manyum ǀ adhrijaḥ ǀ tvā-dātam ǀ ā ǀ paśum ǀ dade ǀ
    āt ǀ agne ǀ apṛṇataḥ ǀ atriḥ ǀ sasahyāt ǀ dasyūn ǀ iṣaḥ ǀ sasahyāt ǀ nṝn ǁ

    5.7.10 Aṣṭaka 3.8.25.5Anuvāka 5.1.78Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.